دیمانه‌
د. كه‌مال مه‌زهه‌ر: سه‌ركرده‌ كورده‌كان راستگۆ نه‌بن ئه‌مڕۆ یان سبه‌ی ئابڕویان ده‌چێت




Tuesday, December 21, 2010
 
     

سازدانی‌: رۆژنامه‌
د. كه‌مال مه‌زهه‌ر، بڕوای‌ وایه‌ كه‌ گه‌نده‌ڵی‌ له‌ هه‌مو شوێنێك هه‌یه ‌‌و ئاساییه‌ له‌ كوردستانیش هه‌بێت، به‌ڵام ده‌ڵێت:  ماڵی‌ كورد، ماڵی‌ هه‌تیوه ‌‌و نابێت كه‌س ده‌ستی‌ تێی‌ بچێت". له‌م دیداره‌ی‌ (رۆژنامه)‌دا، مێژونوسی‌ كورد، بۆچونه‌كانی‌ له‌باره‌ی‌ حوكمڕانی‌ له‌ كوردستان ده‌خاته‌ڕو، هاوكات سه‌باره‌ت به‌ مافی‌ چاره‌ی‌ خۆنوسین ‌و ئه‌و بانگه‌شانه‌ی‌ له‌وباره‌یه‌وه‌ ده‌كرێن، ده‌ڵێت: ئه‌گه‌ر (سه‌ركرده‌كان) راستگۆ نه‌بن له‌وه‌دا، ئه‌مڕۆ یان سبه‌ینێ‌، ئه‌وانه‌ فه‌زح ده‌بن ‌و ئابڕویان ده‌چێت.

رۆژنامه‌: به‌ڕێزتان ئاگادارن كه‌ له‌ماوه‌ی‌ چه‌ندین ساڵی‌ رابردودا، كورد هه‌وڵی‌ زۆری دا، خوێنی‌ زۆری‌ رژا، تا كوردستان ئازاد بكرێت ‌و حكومه‌تی‌ خۆماڵی‌ دروست ببێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ی‌ ده‌بینرێت، كێشه‌كان زۆرن، به‌رپرسه‌كان هه‌ر "سه‌رگه‌رمی‌ خۆده‌وڵه‌مه‌ندكردنن"، جۆرێك له‌ بێبه‌رنامه‌یی‌ له‌ به‌ڕێوه‌بردندا ده‌بینرێت، زۆر ره‌خنه‌ی‌ تر كه‌ رۆژانه‌ ده‌گیرێن له‌ حیزبه‌كان ‌و حكومه‌ت، به‌ڕێزتان له‌م روانگه‌یه‌وه‌، بۆچونتان چییه‌؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: ناڵێم گه‌نده‌ڵی‌ نییه‌، گه‌نده‌ڵی‌ هه‌یه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌نده‌ ده‌ڵێم كه‌ ئه‌مڕۆمان له‌ دوێنێمان باشتره ‌‌و هیوادارام، سبه‌ینێمان له‌ ئه‌مڕۆمان باشتر بێت.

دیسانه‌وه‌ ئه‌وه‌ دوپاتده‌كه‌مه‌وه‌ كه‌ ده‌ڵێم، گه‌نده‌ڵی‌ له‌هه‌مو شوێنێك هه‌یه‌، من خۆم سێ‌ وڵاتی‌ پێشكه‌وتوم دیوه‌، له‌ به‌ریتانیا، دو ساڵ‌ مامه‌وه‌، چوار جار سه‌ردانی‌ فه‌ره‌نسام كردوه‌‌ و له‌كۆنفرانسی‌ بایه‌خداندا به‌شداریم كردوه‌، دواجاریش له‌گه‌ڵ‌ شه‌هلای‌ هاوسه‌ر‌م، چوین بۆ ئه‌مه‌ریكا، سه‌ره‌تا له‌ كۆنفرانسی‌ واشنتۆن به‌شداریمان كرد ‌و دواتر دو مانگ له‌وێ‌ ماینه‌وه‌، له‌و وڵاتانه‌دا هه‌ستم كردوه‌، گه‌نده‌ڵی‌ هه‌یه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ شتێكی‌ ره‌وایه‌ كه‌ له‌ كوردستانیشدا گه‌نده‌ڵی‌ هه‌بێت, به‌ڵام وتومه ‌‌و ده‌یڵێمه‌وه‌، ماڵی‌ كورد، ماڵی‌ هه‌تیوه‌‌ و نابێت كه‌س ده‌ستی‌ تێی‌ بچێت.

رۆژنامه‌: ئه‌ی‌ له‌ بواره‌كانی‌ تردا، له‌روی‌ ئابوری ‌و نه‌بونی‌ به‌رنامه‌یه‌كی‌ تۆكمه‌ كه‌ حكومه‌ت بتوانێت كوردستان به‌ باشی‌ به‌ڕێوه‌به‌رێت، نه‌مانده‌توانی‌ زیاتر به‌ره‌و پێشتر بچین؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: له‌و بواره‌شدا كه‌موكورتی‌ هه‌یه‌، له‌گه‌ڵیدا بین، یان نا، لینین قسه‌یه‌كی‌ نازداری‌ هه‌یه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌ڵێت: "ته‌نها ئه‌وانه‌ ناكه‌ونه‌ هه‌ڵه‌وه‌ كه‌ هیچ ناكه‌ن". كه‌س نایه‌وێت بكه‌وێته‌ هه‌ڵه‌وه‌، به‌ڵام هه‌مو معه‌ره‌زن بۆ ئه‌وه‌ی‌ بكه‌ونه‌ هه‌ڵه‌وه‌.

پێموایه‌، له‌و گۆشه‌نیگایه‌وه ‌‌و به‌ سنگ‌ودڵی‌ فراوانه‌وه‌ سه‌یری‌ ئه‌و مسه‌لانه‌ بكه‌ین، بۆیه‌ بڕواناكه‌م كه‌ هیچ لایه‌نێك له‌ لایه‌نه‌كان دڵسۆز نه‌بن بۆ كورد ‌و كوردستان. ئێمه‌ ده‌بێت سه‌نگی‌ مه‌حه‌كمان ئه‌وه‌ بێت كه‌ نابێت به‌هیچ كارێك هه‌ستین كه‌ دوژمنی‌ نه‌ته‌وه‌كه‌مان دڵی‌ پێی‌ خۆش بێت، دوژمنان چه‌پڵه‌مان بۆ لێبدات، ئێمه‌ دوژمنمان زۆره‌.

رۆژنامه‌: پێتوانییه‌ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، چه‌ند دیموكراسیتر بین، چه‌ند ئه‌وه‌نده‌ خزمه‌تی‌ كێشه‌ نه‌ته‌وایه‌تییه‌كه‌مان ده‌كه‌ین ‌و پێگه ‌و ئه‌زمونه‌كه‌شمان به‌هێزتر ‌و جوانتر ده‌بێت؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: مه‌سه‌له‌یه‌كی‌ ئه‌وروپایی هه‌یه‌، ده‌ڵێت: "دیموكراسییه‌ت، به‌دیلی‌ نییه‌"، به‌ڕاستی‌ دیموكراسییه‌ت بوه‌ به‌ ماكی‌ پێشه‌كه‌وتنی‌ رۆژئاواییه‌كان، ده‌بێت ئێمه‌ دیموكراسیپه‌روه‌ر بین، چونكه‌ بوه‌ به‌ هۆی‌ پێشكه‌وتنی‌ رۆژئاواییه‌كان، به‌ڵام ئێمه‌ ئه‌وه‌نده‌ دركی‌ پێده‌كه‌ین، وه‌ك وتم، ئه‌مڕۆمان له‌ دوێنێمان باشتره ‌‌و هیوادارم، سبه‌ینێمان له‌ ئه‌مڕۆمان باشتر بێت.

رۆژنامه‌: ئێستا به‌شێكی‌ زۆر له‌ خه‌ڵك ‌و رۆشنبیران گله‌ییان له‌ حوكمڕانیی‌ ئه‌م حكومه‌ته‌ هه‌یه‌، تاچه‌ند  ئه‌وه‌ به‌لای‌ تۆوه‌ ره‌وایه‌‌ و پێتوایه‌، حكومه‌ت پلانێكی‌ باشی‌ بۆ به‌ره‌وپێشبردنی‌ هه‌یه‌؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: هه‌مان وه‌ڵامم هه‌یه‌، ئێمه‌ ده‌بێت ئاگامان له‌ ژیانی‌ ئابوریی‌ نه‌ته‌وه‌كه‌مان بێت، ده‌بێت ئابوریی‌ وڵاته‌كه‌ پێش بخه‌ین، كۆمه‌ڵ ‌‌و ئابوری‌ بریتییه‌ له‌وه‌ی‌ كه‌ سیاسه‌تمان پێویست بێت، بۆیه‌ ده‌بێت بایه‌خێكی‌ زۆر‌ و ته‌واو بده‌ین به‌ لایه‌نی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی ‌‌و دواتر نه‌ته‌وه‌یی‌ كورد، وه‌ك وتم، ماڵی‌ كورد، ماڵی‌ هه‌تیوه‌‌ و نابێت كورد ده‌ستی‌ تێی‌ بچێت، بێگومان گه‌نده‌ڵی‌ هه‌یه‌، هیوادارین كه‌ سه‌رچاوه‌ی‌ ئه‌و گه‌نده‌ڵییانه‌ بنه‌بڕبكرێن ‌و به‌بێ‌ ئه‌وه‌ش ناتوانین هه‌نگاوی‌ باش به‌ره‌وپێش ببه‌ین.

رۆژنامه‌: پێتوایه‌، هیمه‌تێك هه‌یه‌ بۆئه‌وه‌ی‌ گه‌نده‌ڵی‌ بنه‌بڕ بكرێت؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: من، هه‌ركه‌سێك له‌ ره‌هبه‌ره‌ كورده‌كان ده‌بینم، هه‌ستده‌كه‌م كه‌ به‌دڵ‌ ده‌یانه‌وێت كار له‌و مه‌سه‌لانه‌دا بكرێت ‌و گه‌نده‌ڵی‌ بنه‌بڕ بكه‌ن.

چه‌ند رۆژێك له‌مه‌وبه‌ر، سه‌رۆك‌ و ئه‌ندامانی‌ ئه‌كادیمیا له‌گه‌ڵ‌ د. به‌رهه‌م ئه‌حمه‌د ساڵح كۆبونه‌وه‌مان كرد، ئاخر، ده‌زگای‌ ئه‌كادیمیا یه‌كجار به‌رزه‌، ئێمه‌ كۆمه‌ڵێك كێشه‌مان هه‌یه‌، وا دیاره‌ ئه‌و ئاگای‌ له‌ زۆر له‌و كێشانه‌ نییه‌، پتر له‌ سه‌عاتێك دانیشتین، به‌ڵێنی‌ دا ئه‌و كێشانه‌ چاره‌سه‌ر بكات. جا له‌و بواره‌ زانستییه‌دا كار گه‌یشتبێت به‌وه‌، ئه‌ی‌ له‌بواره‌كانی‌ تردا.

با بڕوامان به‌هه‌مو لایه‌نه‌كان هه‌بێت، چونكه‌ هه‌مو لایه‌نه‌كان ئاینده‌ی‌ كورد‌ و نه‌ته‌وه‌ی‌ كوردیان له‌سه‌ر وه‌ستاوه‌.

رۆژنامه‌: سه‌باره‌ت به‌ مه‌سه‌له‌ی‌ مافی‌ چاره‌ی‌ خۆنوسین، له‌ ساڵی‌ (1983)ه‌وه‌ یه‌كێتی‌ بڕیاری‌ لێداوه‌، به‌ڵام تاڵه‌بانی‌ ده‌ڵێت، سه‌ربه‌خۆیی‌ خه‌ونی‌ شاعیرانه‌یه‌، ویكیلیكس باسی‌ سازشی‌ پارتی‌ له‌سه‌ر كورد ده‌كات، به‌ڵام بارزانی‌ له‌ كۆنگره‌ی‌ پارتیدا باسی‌ مافی‌ چاره‌ی‌ خۆنوسین ده‌كات، له‌م روانگه‌یه‌وه‌، رات چییه‌؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: سه‌باره‌ت به‌ ویكیلیكس، وابزانم یارییه‌كی‌ ولایه‌ته‌ یه‌كگرتوه‌كانی‌ ئه‌مریكایه‌، له‌وه‌ش دڵنیام، چه‌ند جارێكیش دوپاتم كردوه‌ته‌وه‌، چونكه‌ من له‌ نزیكه‌وه‌ جه‌نابی‌ مام جه‌لال ده‌ناسم ‌و ده‌زانم له‌ ساڵی‌ (1983)ه‌وه‌ یه‌كێتی‌ مافی‌ چاره‌ی‌ خۆنوسینی‌ به‌رزكردوه‌ته‌وه‌، گه‌لێك جاریش له‌ مام جه‌لالم بیستوه‌، ده‌بێت برا عه‌ره‌به‌كانمان دان به‌مافی‌ چاره‌ی‌ خۆنوسیندا بنێن.

لێدوانه‌كه‌ی‌ كاك مه‌سعودیش زۆر گه‌وره‌بو، هه‌رئه‌وه‌تا ئه‌و بابه‌ته‌ هاته‌ پێش، قه‌ومچییه‌كان كه‌وتنه‌ هه‌را‌و وتیان دواڕۆژی‌ عێراق كه‌وتوه‌ته‌ مه‌ترسییه‌وه‌، تا كاك نێچیرڤان لێدوانێكی‌ زۆر رێكوپێكی‌ دا، كاك مه‌سعودیش مه‌به‌ستی‌ ئه‌و لێكدانه‌وانه‌ی‌ ئه‌وان نه‌بو، چونكه‌ مافی‌ چاره‌ی‌ خۆنوسین، مافی‌ هه‌مو میله‌تێكه‌.
ره‌هه‌به‌ره‌ كورده‌كان، به‌پێی‌ توانا درێغییان نه‌كردوه‌، یانی‌ ئه‌وه‌ی‌ كاك مه‌سعود بارزانی‌ كردویه‌تی‌، بۆ كۆكردنه‌وه‌ی‌ هه‌مو ده‌سته ‌و به‌رپرسانی‌ عه‌ره‌به‌كان له‌ هه‌ولێر كه‌ رێگه‌ی‌ خۆشكرد بۆ چاره‌سه‌ركردنی‌ كێشه‌ی‌ پێكهێنانی‌ كابینه‌ی‌ نوری‌ مالیكی‌، جا له‌گه‌ڵ‌ ئه‌وه‌شدا ببینه‌، قه‌ومچییه‌كان چ ره‌خنه‌یه‌ك له‌ كاك مه‌سعود بارزانی‌ ده‌گرن، ده‌ڵێن، وتویه‌تی‌ كه‌ كورد مافی‌ چاره‌ی‌ خۆنوسینی‌ ده‌وێت، بۆ ده‌بێت پێ‌ له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته‌ رابگرن، له‌كاتێكدا مافی‌ چاره‌ی‌ خۆنوسینن مافێكی‌ ره‌وای هه‌مو نه‌ته‌وه‌كانی‌ دنیایه ‌‌و ئه‌و مافه‌یان هه‌یه‌، مافی‌ چاره‌ی‌ خۆنوسین واتای‌ جیابونه‌وه‌ نییه‌، به‌ڵام ده‌بێت ئه‌و مافه‌ت هه‌بێت بۆئه‌وه‌ی‌ كه‌س منه‌تت به‌سه‌ردا نه‌كات.

رۆژنامه‌: ئه‌مانه‌ هه‌مو ره‌وان، به‌ڵام ئایا ئه‌مان بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ كارده‌كه‌ن؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: ئه‌گه‌ر راستگۆ نه‌بن له‌وه‌دا، ئه‌مڕۆ یان سبه‌ینێ‌، ئه‌وانه‌ فه‌زح ده‌بن ‌و ئابڕویان ده‌چێت، چونكه‌ مێژو ره‌حم به‌كه‌س ناكات، ده‌بێت مێژو وه‌ك خۆی‌ بنوسرێته‌وه ‌‌و بۆ داهاتو بمێنێته‌وه‌.

من قه‌ت ناتوانم بیر له‌وه‌ بكه‌مه‌وه‌ كه‌ كه‌سێك له‌و سه‌ركردانه‌ به‌ دڵسۆزیی‌ نه‌هاتبنه‌ پێشه‌وه‌، یه‌كێكیش له‌وانه‌ به‌لای‌ خۆمه‌وه‌ كاك نه‌وشیروان مسته‌فایه‌، ئه‌و دڵسۆزه‌، بۆچونی‌ خۆی‌ هه‌یه‌، پیاوێكی‌ دڵسۆزه‌.

رۆژنامه‌: وتت، دیموكراسی‌، ماكی‌ پێشكه‌وتنه‌، بۆچونێكی‌ تریش هه‌یه‌ كه‌ دیموكراسی‌ به‌بێ‌ ئۆپۆزسیۆن نابێت، ئێستا ئۆپۆزسیۆن هه‌یه ‌‌و ناڕه‌زاییه‌كانی‌ له‌ لوله‌ی‌ تفه‌نگه‌كانه‌وه‌ گواسته‌وه‌ بۆ سندوقه‌كانی‌ ده‌نگدان، به‌ڕێزتان ئومێدتان به‌ ئۆپۆزسیۆن چییه‌؟ 
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: ئۆپۆزسیۆن، دیارده‌یه‌كی‌ هێجگار پێویسته‌، هیچ زه‌ره‌رێكی‌ تیانییه‌، به‌مه‌رجێك ئه‌و ئۆپۆزسیۆنه‌، هه‌وڵی‌ روخاندنی‌ هیچ لایه‌نێكی‌ نه‌بێت، به‌چاوێكی‌ یه‌كسان سه‌یری‌ هه‌مو لایه‌نه‌كان بكات، ده‌بێت ئۆپۆزسیۆن هه‌بێت، پێشكه‌وتنی‌ هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك له‌سه‌ر بونی‌ ئۆپۆزسیۆن راوه‌ستاوه‌، بۆیه‌ دیارده‌یه‌كی‌ زۆر ئیجابییه‌.

رۆژنامه‌: رۆشنبیریی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان له‌ ئێستاو جاراندا، له‌ چ ئاستێكدا ده‌بینیت؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: رۆشنبیریی‌ جاران، چونكه‌ له‌ رۆژگاری‌ پاشایدا بو، جیاواز بو، من هاتومه‌ته‌ سه‌ر جاده‌‌ و به‌شداریی‌ خۆپیشاندانم كردوه‌، بۆ نمونه‌ یه‌كێكی‌ وه‌ك كامه‌ران موكری‌ كه‌ شاعیر بو، خه‌تیبێكی‌ زۆر لێهاوتو بو، هه‌مومانی‌ ده‌بزواند، به‌راورد له‌گه‌ڵ‌ ئه‌و رۆژگاره‌دا، جیاوازیی‌ هه‌یه‌، ئه‌و رۆژگاره‌ خه‌باتێكی‌ زۆر ره‌وامان ده‌كرد، بۆنمونه‌ ئێوه‌ كه‌ هاتن كونسوڵی‌ میسری‌ لێره‌بو، پێموت، هه‌مو ئه‌و خۆپیشاندانانه‌ی‌ كه‌ له‌ كۆلیجه‌كانی‌ به‌غدا ده‌كران، هه‌مو كورده‌كان به‌شدارییان ده‌كرد، ئه‌وكاته‌ شیعارێك هه‌بو كه‌ ده‌مانوته‌وه‌ له‌ ساڵی‌(1956)، (مصر الحره‌ من بیعهه‌ عشر سنین نحارب بیهه‌) ، من له‌قۆناغی‌ دوی‌ (دارالمعلمین تعلیم عالی‌) بوم.
پاشان باسی‌ ئه‌وه‌مكرد كه‌ جه‌مال عه‌بدولناسر كوردی‌ زۆر خۆش ده‌ویست، سدیق شه‌نشه‌ل به‌ یه‌كێك له‌ قه‌ومییه‌ عه‌ره‌به‌كان قه‌ناعه‌تی‌ پێكرد، ئێستگه‌یه‌ك بۆ كورد دابمه‌زرێنێت، كاك وشیار بابان له‌وێ‌ بێژه‌ر بو، هه‌ركاتێك گوێمان لێده‌گرت، هه‌مومان ده‌بزواین.
پاشان بارزانی‌ كه‌ دوای‌ شۆڕشی‌ (14)ی‌ ته‌مموز گه‌ڕایه‌وه‌، له‌پێشدا چو بۆ قاهیره‌، جه‌مال عه‌بدولناسر زۆر بایه‌خی‌ پێدا، ئه‌وه‌بو مام جه‌لال‌ و برایم ئه‌حمه‌د چون به‌ره‌و پیری‌، جه‌مال عه‌بدولناسر له‌ماڵی‌ خۆیدا ده‌عوه‌تی‌ كردن، زۆر به‌په‌رۆش بو كه‌ چاره‌ی‌ مه‌سه‌له‌ی‌ كورد بكات.
ئێسته‌ش به‌ بیرم دێت كه‌ (1970) جه‌مال عه‌بدولناسر وه‌فاتی‌ كرد، قوتابییه‌ كورد‌ و عه‌ره‌به‌كان كه‌ پرسه‌یان بۆ گێڕا ‌و به‌عسییه‌كان هه‌مویان دڕاند.

رۆژنامه‌: پێویسته‌ سه‌ركردایه‌تیی‌ كورد، چ هه‌نگاوێك بنێت بۆ به‌هێزكردنی‌ پێگه‌ی‌ كورد له‌به‌غدا؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: هه‌مو دواڕۆژه‌كه‌مان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ وه‌ستاوه‌، جا بۆیه‌ سیاسییه‌كانی‌ كورد، جا ئه‌وه‌ی‌ ده‌سه‌ڵاتیان به‌ده‌سته‌ یان نا، ده‌بێت خۆیان بكه‌ن به‌ كونی‌ ده‌رزیدا، بۆ جێبه‌جێكردنی‌ ئه‌و هیوایه ‌‌و ئه‌و مه‌به‌سته‌.

رۆژنامه‌: ئاینده‌ی‌ عێراق چۆن ده‌بینیت؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: به‌نیسبه‌ت عێراقیشه‌وه‌، گه‌شبینم، به‌ڵام كاتی‌ ده‌وێت تا بتوانیت له‌و روباره‌ زۆره‌ی‌ كێشه‌كان بپه‌ڕێته‌وه‌، چونكه‌ سه‌دام به‌ شانازییه‌وه‌ وتی‌ كه‌ دوژمنانی‌ ئه‌و هیچ شتێكیان بۆ نامێنێته‌وه‌ له‌دوای‌ خۆی‌، بۆیه‌ به‌ دڵنیاییه‌وه‌ وای‌ كرد.

سه‌دام حسێن، پیاوێكی‌ زۆر زیره‌ك بو، به‌ڵام زیره‌كییه‌كه‌ی‌ له‌ رێگای‌ راستدا به‌كارنه‌هێنا‌و بۆ رێگه‌ی‌ چه‌وت به‌كاری‌ هێنا، ئه‌گین هه‌تا دنیا دنیایه‌، سه‌دام حسێن ده‌ما، ئه‌گه‌ر كێشه‌ی‌ كوردی‌ چاره‌سه‌ر بكردایه ‌‌و باری‌ ئابوریی‌ وڵاته‌كه‌ باشبوایه‌، هه‌مو جۆره‌ ئیمكانایاتێكیش له‌ عێراقدا بۆئه‌وه‌ هه‌یه‌.

رۆژنامه‌: سه‌باره‌ت به‌ چاره‌نوسی‌ ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان، رات چییه‌؟
د.که‌مال مه‌زهه‌ر: كێشه‌كه‌ چاره‌سه‌رده‌كرێت، به‌ڵام كاتی‌ ده‌وێت، له‌گه‌ڵ‌ رۆیشتنی‌ زه‌مه‌ندا كێشه‌ی‌ ناوچه‌دابڕاوه‌كان چاره‌ سه‌رده‌كرێت ‌و هه‌موان قه‌ناعه‌ت به‌و چاره‌سه‌ره‌ ده‌كه‌ن، بۆیه‌ گه‌شبینم.


د. كه‌مال مه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د
له‌ ساڵی (1937) له‌  ئاغجه‌له‌ری سه‌ر به‌ شاری كه‌ركوك له‌دایكبوه‌.
ساڵی (1959) له‌ زانكۆی به‌غدا، له‌ كۆلیژی په‌روه‌رده‌، بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆس له‌ مێژودا به‌ پله‌ی شه‌ره‌ف وه‌رده‌گرێت.
 له‌ ساڵی (1963) له‌ یه‌كێتیی سۆڤیه‌ت، بڕوانامه‌ی دكتۆرا وه‌رده‌گرێت.
 ساڵی (1969) له‌ هه‌مان وڵات، بڕوانامه‌ی دكتۆرای ناوك به‌ده‌ستده‌هێنێت.
خاوه‌نی ده‌یان لێكۆڵینه‌وه‌‌ و كتێبی مێژوییه‌ له‌سه‌ر كوردستان‌ و كورد‌ و خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست.
ئێستا سه‌رگه‌رمی‌ نوسینه‌وه‌ی‌ بیره‌وه‌رییه‌كانییه‌تی‌ كه‌ (500) لاپه‌ره‌ ده‌بێت ‌و به‌شی‌ زۆری‌ ته‌واو بوه‌‌ و به‌ زمانی‌ عه‌ره‌بی‌ ده‌بێت.
دوای‌ ئه‌وه‌ سه‌رگه‌رمی‌ ته‌واوكردنی‌ كتێبی‌ (كركوك و توابعها، دراسه‌ تاریخیه‌) كه‌ ئێستا به‌رگی‌ یه‌كه‌می‌ ته‌واو كردوه ‌‌و به‌رگه‌كانی‌ تری‌ له‌باره‌ی‌ (دوه‌م: كه‌ركوك، سێیه‌م: خانه‌قین‌ و ده‌وره‌به‌ری‌، چواره‌م: شه‌نگال‌ و ئێزدییه‌كان) ده‌بێت.

 
     Print     Send this link     Add to favorites

بیروڕا
دکتور ب زنگنه
 ئیمه ی کورد له و جوره کولکه میژووناسانه مان هه یه بویه ش سه رکرده ی وامن تووش بوونه. وه تا ئیمه به وانه بروا بکه ین ده بی رزگاری کوردستان هه ر خه ونی شاعیران بی.
نەشمیل
 بەڕیز بە سیفەتێک ئێوە مێژوو نووسن چۆن کردنەوەی ئێستگەیەکی کوردی لەمیسر کە بەهۆی نامەی چەند کوردێکەوە کە نێراوە بۆ جەمال عبدولناسر( یەکێکیش لەوانە دکتۆرجەمال نەبەز بووە بەبەڵگەش ئەمە بڵاوکراوەتەوە) دەیکەی بەموڵکی یەکێکیتر...!
رزكار شواني
 تحية لك يا د كمال و اتمنى لك طول العمر و السلامة و أن لا تحرمنا من اراءك و لا تحرم المسؤولين الكورد من النصح و اعطاء الخبرة لغرض نهوض شعبنا و ترسيخ الديمقراطية و العدالة الأجتماعية و فصل الاحزاب عن السلطات.
به‌ڵێن
 مرۆڤ کاتێک که ئابڕووی له ئه‌ساسه‌وه نه‌بوو ئابڕووی ناچێ. مه‌سه‌له‌ی ئابڕوو له‌نێو سیاسه‌تمه‌داره‌کانی غه‌ربدا زۆر گرنگه و هه‌ر ئابڕووشه فشاریان بۆ دێنێ بۆ ده‌ستله‌کارکێشانه‌وه کاتێک که هه‌ڵه‌یه‌ک ئه‌که‌ن. ئابڕوو خوێنه‌واریی ڕاسته‌قینه درووستی ئه‌کا و چه‌ندین باسکراوه لێره له ئه‌ورووپا. خوێنه‌واری ڕاسته‌قینه ئه‌و که‌سه‌یه که ئابڕووی خۆی به هه‌موو دونیا ناگۆڕێته‌وه. به‌داخه‌وه، سه‌رکرده‌کانی کورد یان هه‌ر خوێنده‌واریان نییه و یانیش کۆلکه خوێنه‌وارن. هه‌ربۆیه بڕوایان به ئابڕوو نییه و نازانن چییه و بۆ گرنگه. سه‌رکرده‌شمان هه‌یه دکتۆر دکتۆر دوای ئه‌که‌ون و مسته‌وای خوێندنی سه‌ره‌تاییشی نییه.
soran
 کاتی ئه‌م جاوپیکه‌وتنم خوینده‌وه‌ بۆم ده‌ر که‌وتکه‌ راسیگ نه‌بوو له‌گه‌ل خویدا جونکه‌ بابه‌تکه‌ی .............
Taha Karem
 Be daxewe qsekany Dr. Kemal le qsey mejunus nachet bellku le qsey nuserek dechet ke nayewet ne shish bsutet w ne kebab. ew pey waye ke Sadam zirek bu bellam zirekiyekey le regay chewtda bekar hena, egina ger le regay rastd bekary bhenaye ta dnia dniaye demayewe. eme le qesey meju nus nachet. chunke ew dezanet ke hich kes w desellatet ta ser niye w kotiy det.chunke jian seretay heye w kotaiyish. ew be opozision dellet ke layenekany tr qbull bken w neyan ruxenn . ew ebuaye bo miju ew rastiyey butaye ke ewe desellatdaran w pare desellatdarekany kurdistann ke opozisiony rasteqine qbullnaken w hewlly lenaw brdnian deken. le rastida erky opozision le rojawa w wllataniy dimukraty goriniy desellate be ashy w dimukraty w hellbjardn, ge opozision bew kare hell nestet ewe opozision nye bellku muchexory desellate wek zor part w layenekany derewey parti w yeketi. Dr. Kemal nabet be trsewe miju bnuset, egina mejuiyeki narast denuset bo newekany dahatu . Nusiniewey meju be dere le piahelldan w chawposhy krdn. bellku kopy w nusinewey rudawekane wek xoy ke rueden. be hiway dktor Kemal her temen drej bet bo nusinewey mijuiyeki rasteqiney kurd emro bo newey dahatwy Kurdistan. Taha Karem
Avin Ahmad
 Axr boye ewe halmane ... ew bareza Diktore u mejunusishe kechi pasaw bo gendeli denetewe u delet mn chend wlatek gerawm le wlate peshkewtuwekani dunya u le wesh gendeli habuwe ..... mnish delem axr jenabi Dr . gendeli krdn be dizyewe zor jiyawaze le gendeli krdn be resmi ! gendeli le wlati eme bote sistem u le xwari xwarewe kari pe dekret ta seri serewe ...lewaneye barezi ........le washington dibet ke xeriki gendeliye u delet le amrika gendeli heye ... mn prsiyr le Dr. i barez dekem le kam lew wlatane endami mektebi siyasi piyaw kuj le zindan der ekat be telefonek ? le kam wlat lew wlatane ....... rojname nus dekujet le berwey le xewna hezi le kichekey krduwe ? le kam lew wlataney ew basi dekat wefdi hkumet bawk u kur u braza buwe wek ewey barzani u kurekey u brazany ? le kam lew wlatana .......? pewist nakat leseri brom egina ebet ta beyani danishm bnusm ... her ewe mawe blem Cenabi Dr bedaxewe lew wlate kawlbuwey eme Doktorekanish ......... ....
agjalari
 Shnazi be Dr. Kamalewe akain..Tanha halayak abinim le nawbrddini agjalarda ke awkatish Gund nabua bo esta bareztan krtan ba gund, diyara lagall rezm bo hamu gund nishinakan.
raxnagrek
 barez dr. kamal maz'har dalet rawaya la kurdistan gandalli habet madam la duniashda haya. am qsayai dr. maz'har dabet ba wtarek wallam bdretawa. nabet rawayati ba diyarday nashrin u kushnda bdret. inja dallet dabet sarchaway gandalli bnbrr bkret, to blley am sarchawaya ke bet? to blley barewareki qutabxana bet yan tareq aziz bet?!!! kaki xom sarchawakay gandalli dasalati siyasa, sarkrdakan u bnamalla u kas u kar u hawbashakaniann. hawll dadam wtarek law barayawa bnusm u bo Rozhnama-i bnerm! supas, lagal awpari rezm bo dr kamal ka mezhunuseki diyari kurda u bashdyariaki gawray haya la mezhuy nusrawi kurd.
زه ند /// كة ركوك
 هیوای‌ ته‌مه‌ن درێژی‌ بۆ مامۆستای‌ مێژوو كاكه‌ كه‌ماڵ: كاك كه‌ماڵ پێش ماڵئاوایت توخوا به‌ ئه‌مانه‌ته‌وه‌ مێژووی‌ ئه‌م په‌نجا ساڵه‌ی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ رزگاری‌ كوردستان بنووسه‌ ,چونكه‌ تا ئێستا كه‌سێكی‌ بێ لایه‌ن ئه‌م مێژووه‌ی‌ نه‌نوسیوه‌,له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی‌ هه‌ر كه‌سه‌و به‌ ته‌وه‌جوهی‌ حزبه‌كه‌ی‌ شه‌نو كه‌وی‌ كردووه‌. با له‌ دوای‌ خۆت نه‌وه‌كانت ئه‌و مێژووه‌ به‌ چاپی‌ بگه‌یه‌نن.له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی‌ وه‌ك عبدالستار تاهیرت به‌ سه‌ر دێنن.
mahdi
 barez Dr Kamal awai aw qsanai bareztan axwenetawa agar nawi bareztani lasar nabet wa azane qsai kabrajaki kasb kari naw bazara jan .......... ,jaxod kaseki rashoki ........nak kaseki akademi o xawan azmon o xawan aw hamo twezhinawa mezhojaiana ka bareztan lasari wastawn (to abwaja ba rashkawana o ba joreki tr jiawaz la kasani sadai walatakam bdweii ba nmonai balga nawestawa 7sab bo wshakant bkait)kachi labri awa hamo qsa o amozhgarekani nankm m ahenitawa yad oxwenari am chaw pekawtnash sodi do wshat le nabine
سۆران
 به ریز د.کمال میژوو نوس ئه بی به وژدانه وه باسی بکات وموجامله تیادا نه بی بو سه رکه وتنیک یان ..........
Abbas Hamaraza.............London
 Axxxxxxxxxxx Dr.Kamal Abet baxshnda ml kach kat la aste mwchaxore xoe Swra7e sar frw dene labo peala ka teeka boe...............Xozga gwem law peawa gawrayae kurd nabwaya ka wa dale.Be dange halbjard la haq.
کامەران کاکەیی
 بەڕاستی نوسینەکانت پڕ بەپێزن بیرۆکەکانت زۆر پیرۆزن بەڵام ئەم چاوپێکەتنەت زۆر لاوازە بەڕاستی سەرسام بووم بەم وتانەت نەمەی تۆش کاک دکتۆر ئەچیتە مێژووەوە بیرت نەچێت. پشتگیری لە گەندەڵی تاوانە لەبەردەم دادگا تاوانبار بێبەزیانە سزا ئەدرێت ئەگەر نەشیزانیبێت.هیوادارم کاک دکتۆر یان واز لەوە بهێنە باسی ڕامیاری بکەی یان کەباست کرد ڕاستیەکان ڕوون و ڕەوان بخەرە بەردەم خوێنەر. ئیمڕۆ جیهان لادێیەکی بچکۆلانیە هەرچی ووردو درشت هەیە ئەگاتە بەردەم هەموو خوێنەرێک.هیوادارم دڵ زویر نەبیت.
ئاسؤ
 به‌ریز دوكتۆ .......... تۆ میژو نوسی‌ ئه‌و هه‌موو ناحه‌قیه‌ ده‌بینی‌ و به‌ سه‌ركردانه‌ وا وه‌ سف ده‌كه‌ی‌ وه‌كو ............. له‌لاپه‌ره‌كانی‌ میزوو نه‌نوسرین هیوارم لابه‌ره‌كانی‌ یاده‌وه‌ریه‌كانت بنه‌خشینی‌ به‌و باسانه‌ دوا داستانی‌ ( مسعود و جلال) د‌ژی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆران تۆماریان كرد له‌ یاد نه‌كه‌ی‌ ته‌مه‌نت هه‌ردریژبیت .
123
 
بیروڕای خۆت بنێره‌

تکایه‌ له‌ ناردنی هه‌ر سه‌رنج و بۆچونێکدا ره‌چاوی ئه‌م تێبینیانه‌ بکه‌:
                     

1 – ده‌توانیت راو بۆچوونه‌که‌ت به‌ رێنوسی عه‌ره‌بی یان لاتینی بنێریت.

2 – نوسینه‌که‌ت دووربێت له‌ ناو زراندن.

3 – سبه‌ی بۆی هه‌یه‌ ئه‌و برگانه‌ لا بدات که‌ بڵاوکردنه‌وه‌یان سایته‌که‌ روبه‌روی لێپێچینه‌وه‌ی یاسایی ده‌کاته‌وه‌.

4 – سبه‌ی بۆی هه‌یه‌ راوبۆچونه‌کان له‌ شوێنی دیکه‌دا بۆ مه‌به‌ستی رۆژنامه‌وانی و توێژینه‌وه‌ به‌کاربهێنێته‌وه‌.

5 - ئه‌و راوبۆچوونانه‌ی بڵاوده‌کرێنه‌وه‌ گوزارشت له‌ راوبۆچوونی سبه‌ی ناکه‌ن.

 
ناو :
 
ئیمه‌یڵ :
 
 
بیروڕا :
 
  
 
 
د.ره‌فیق سابیر: نه‌مانتوانی کارێکی ئه‌وتۆ بکه‌ین
شێخ مورشید خه‌زنه‌ویی: ئیمانتان ته‌واو نابێت گه‌ر کوردێکی دڵسۆز نه‌بن
فالح ساری‌: له‌ هه‌رێم به‌ قاچاخبردنی نه‌وت به‌شێوه‌یه‌كی رێكخراو هه‌یه‌
سامان سیوه‌یلی: په‌راوێزخراوترین بوار، بواری ده‌رونی كۆمه‌ڵایه‌تیه‌
ئاکۆ حه‌مه‌که‌ریم: 11ی سێپته‌مبه‌ر، خاڵی وه‌رچه‌رخانه‌ له‌ په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان
ئاسۆس هه‌ردی‌: هیوادارم ئه‌مجاره‌یان ده‌سه‌ڵات به‌كردار وه‌ڵام بداته‌وه‌
مەجید عەزیز: کێشه‌که‌ ئه‌وه‌یه‌، یەکێتی و پارتی لە سیاسەتی عەسکەرتارێتی وازناهێنن
د.رێبوار فه‌تاح: چاكسازی به‌م سه‌ركردایه‌تییه‌ ناكرێ
د.په‌ریهان قوبلای: به‌تێڕوانینی ئێمه‌ په‌رله‌مان شكستی هێناوه‌
(دادوەر) سالار رەئوف: گردی زەرگەتە؛ موڵکی كۆمپانیای وشەیە
خه‌بات عه‌بدوڵڵا: گۆڕان نه‌یتوانیوه‌ یه‌کێتی تێپه‌ڕێنێت
جۆزێف ترینتۆ: ئیداره‌ی ئۆباما گرنگی به‌ نوێنه‌رانی كورد نادات
د.سه‌ردار عه‌زیز: ئۆپۆزسیۆن ده‌یه‌وێت ده‌سه‌ڵات چاك بكات، نه‌ك ببێته‌ ئه‌لته‌رناتیڤ
نه‌وشیروان مسته‌فا: ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵات لاساری‌ بكات خۆپیشاندان سه‌رهه‌ڵده‌داته‌وه‌
كاردۆ محه‌مه‌د: له‌گه‌ڵ نه‌هێشتنی‌ ئیمتیازاتین به‌ خانه‌نشینیشه‌وه‌
قادری حاجی عەلی: ئەم حكومەتەی ئێستا نە بەشداریی تێدا دەكەین، نە دەشمانەوێت تەعدیلی وه‌زاری بكات
نه‌وشیروان مسته‌فا: به‌پێی پرۆژه‌كانی ئۆپۆزسیۆن، چاكسازیمان پێباشه‌
دكتۆر نوری‌ تاڵه‌بانی‌: گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ پڕۆژه‌ی‌ ده‌ستور بۆ په‌رله‌مان له‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ هه‌موانه‌
ئه‌بوبه‌كر عه‌لی‌: ئه‌مانه‌وێت ئه‌و واقیعه‌ بگۆڕین
عه‌بدولره‌حمان بناڤی‌: تێپه‌راندنا بودجێ‌ ب زۆرینه‌یا ده‌نگان ل ژێر فشارا هه‌ردو پارتان بویه‌
عه‌بدولباقی‌ یوسف: له‌ سوریای‌ نوێدا فیدراڵیمان ده‌وێت
د.فاروق ره‌فیق: راپێچتان ده‌كه‌ین بۆ به‌رده‌م دادگای‌ مێژو
كاوه‌ محه‌مه‌د: سیستمی حوكمڕانیمان كێشه‌ی بونیادیی هه‌یه‌
عیماد ئەحمەد: کێشه‌کان ماون و ده‌بێت چاره‌سه‌ر بکرێن
ئازاد كاكەڕەش: دادگای «لاهای»؛ ستەمكارەكانی هەرێمی كوردستان دەترسێنێت
د.مه‌ریوان وریا قانع: لەمێژە؛ دەسەڵات لە دونیای ئێمەدا دۆڕاوە
سەڵاح رەشید: ده‌مانه‌وێت ببینه بزوتنه‌وه‌یه‌کی سیاسی ده‌نگده‌ران
د.نوری تاڵەبانی: پێویستە دەسەڵاتی دادوەریی جێگای متمانەی هاوڵاتیان بێت
ئه‌حمه‌د ده‌نیز: دوا ده‌رفه‌ت ده‌ده‌ینه‌ تورکیا
سه‌ركۆ عوسمان: بۆ هه‌ر خاڵێک له‌ به‌رنامه‌ (22) خاڵییه‌كه‌، پرۆژه‌مان ئاماده‌كردوه‌
جەزا سەرسپی: نامرۆڤانە ئه‌شکه‌نجه‌یان داین
قادری حاجی عه‌لی: ده‌سه‌ڵات ئه‌گه‌ر ملنه‌دات؛ کوردستان وه‌کو سوریا و یه‌مه‌نی لێدێت
كاروان كه‌مال: 17 شوبات ده‌سته‌ شاراوه‌كانی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ ئاشكراكرد
عەزیز شێخانی: چانسی سه‌ركه‌وتنم وه‌ك پاڵێوراوه‌ فینله‌ندییه‌كانه‌
ناسك قادر: ده‌سه‌ڵات هیچ شه‌رعیه‌تێكی‌ نه‌ماوه‌
بەختیار عەلی: زۆرینە پشتی كردوەتە دەسەڵات
شادان عه‌بدول: چاوه‌ڕێی‌ وه‌ڵامی‌ بارزانیین
هه‌ڤاڵ خه‌جۆ: پارتی‌ و یه‌كێتی‌ جاش و لایه‌نی‌ سیاسی به‌كرێگیراویان هه‌یه‌، بێگومان قه‌ڵه‌می‌ به‌كرێگیراویشیان هه‌یه‌
نه‌وشیروان مسته‌فا: ئه‌زمونی‌ حیزبی‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردستاندا كه‌وتوه‌ته‌ به‌ر مه‌ترسی‌
د.عه‌باس وه‌لی: ئۆلیگارشییەکی ماڵی حوکمی کوردستان ده‌کات
نه‌وشیروان مسته‌فا: پشتیوانی‌ نه‌وه‌ی‌ نوێ‌ ده‌كه‌ین
دلێر عه‌بدولخالق: جوڵانه‌وه‌ خوێندكارییه‌كه‌مان به‌رده‌وام ده‌بێت
عومه‌ری سه‌ید عه‌لی: ئــه‌م چـیـــنـه‌ سـیـاسـیـــیــه‌ مشـــه‌خـــۆره‌ی کـــوردســتــان؛ هـــه‌مـــان چـاره‌نــوسـی تـونـــس‌ و مــیـســریـــان ده‌بــێـــت
نه‌وشیروان مسته‌فا: ده‌بێت ئه‌وان داوای لێبوردن بکه‌ن
هانا سه‌عید: خەتای میللەت چیە بە قەت باشوری سودانیان پێ ناكرێت
نه‌وشیروان مسته‌فا: ئه‌م زمانه‌ سیاسییه‌ی‌ كه‌ ئه‌م جه‌ماعه‌ته‌ ئه‌مجاره‌ به‌كاریانهێناوه‌ له‌م به‌یانه‌دا به‌ڕاستی‌ نیشانه‌ی‌ دواكه‌وتنه‌ له‌ بیری سیاسیدا
ئازاد كاكه‌ڕه‌ش: لۆبی‌ كوردی‌ پێویستی‌ به‌ كۆده‌نگی‌ هه‌یه‌
د.که‌مال ئارتین: داوای‌ سەربەخۆیی‌ هەمو پارچەکانی‌ کوردستان دەکه‌ین
سه‌عدی‌ ئه‌حمه‌د پیره‌: پارتی‌ هه‌قی‌ ئه‌وه‌ی‌ نییه‌ به‌ نـزیكبونه‌وه‌مـان لـه‌ گۆڕان سه‌غڵه‌ت بێت
د.كامیران به‌رواری‌: مه‌به‌سته‌كا سیاسی لدور تێپه‌ڕاندنا یاسایا خۆنیشاندانێ‌ هه‌یه‌
به‌ختیار عه‌لی‌: ترسناكه‌ له‌ مۆراڵی‌ میدیاكاران بێده‌نگبین
شۆڕش حاجی: زۆربه‌ی لایه‌نه‌ عێراقییه‌كان، هه‌ڵوێسته‌كه‌ی‌ گۆڕانیان به‌ داهێنانی‌ نوێ‌ زانی‌
جه‌وهه‌ر نامیق: ده‌بێت پشتگیریی‌ له‌ هه‌ڵوێستی گۆڕان بكرێت
د. شاهۆ سه‌عید: سه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێم سه‌نگی‌ كوردی‌ له‌ به‌غدا بچوككرده‌وه‌
جه‌بار ئه‌مین: ده‌توانین پێكه‌وه‌ كار بكه‌ین بۆ پشتگیری‌ مافه‌كانی‌ كورد
كاوه‌ حه‌سه‌ن: تۆڕێكی‌ په‌یوه‌ندی‌ به‌رفراوانمان دروستكردوه
چیا عه‌باس: عەقڵیەتی دیبلۆماسیەتی کوردی لە چوارچێوە و ئاڕاستە کۆنەکاندا دەخولێتەوە
د.فواد مه‌عسوم: گۆڕان له‌ مه‌سه‌له‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كاندا، رۆڵی‌ ئیجابی‌ هه‌یه‌
عومه‌ر عه‌بدولعه‌زیز: په‌رله‌مان‌ له‌زۆر روه‌وه‌ پێویستیی‌ به‌ چاكسازیی‌ هه‌یه‌
محه‌مه‌د تۆفیق ره‌حیم: هیچ مه‌سه‌له‌یه‌كی نه‌ته‌وه‌یی‌ نابه‌ستینه‌وه‌ به‌ هه‌ڵوێستی‌ سیاسییه‌وه‌
ئاڵا تاڵه‌بانی: باشتر وایه‌ كورد هه‌وڵه‌كانی بۆ به‌ده‌ستهێنانه‌وه‌ی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ كۆتایی پێبهێنێت
ئه‌مین جاف: ئەو پڕۆژانەی لە کوردستاندا جێبەجێکراون، وشکەکەڵەکە نەک ئاوەدانکردنەوە
جه‌مال نه‌به‌ز: ئەگەر یەکگرتن گەیشتن بێ بە پلە و پارە و پایە ئەوا نه‌بێت باشتره‌
ئاشتی‌ عه‌زیز: پرۆژه‌یاسای‌ خۆپیشاندان هه‌ڵه‌ی‌ یاسایی‌ و ده‌ستوریی تێدایه‌
د. نه‌جمه‌دین كه‌ریم: ئۆپۆزسیۆن روی‌ كوردستانی‌ جوانتر كردوه‌
نه‌ریمان عه‌بدوڵا: هێزی پێشمه‌رگه‌ هێزێکی سه‌رتاسه‌ری نییه‌
د.به‌رهه‌م ئه‌حمه‌د ساڵح: گه‌ر رێكه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ واتای‌ پاوانكردنی‌ ده‌سه‌ڵات بێت، خراپه‌
مه‌ولود باوه‌مراد: ده‌سه‌ڵات جیاوازی‌ له‌نێوان خۆی‌ و وڵاتدا ناكات
نه‌وشیروان مسته‌فا: نیگه‌رانین له‌وه‌ی‌ ئیحتكاری‌ سیاسی‌ بۆ ئێستا و پاشه‌ڕۆژ ده‌كرێت
د. كامه‌ران مه‌نتك: له‌ كوردستاندا شتێك نیه‌ به‌ ناوی‌ دیموكراسیه‌ت
ئازاد جوندیانی: ئاستی په‌یوه‌ندی ئێمه‌ له‌گه‌ڵ گۆڕان ناگاته‌ ئه‌و په‌یوه‌ندیه‌ که‌ له‌گه‌ڵ پارتیدا هه‌مان بێت
رێبین هه‌ردی: ئه‌مانه‌ یاسایه‌كیان ئه‌وێ جێی چه‌كه‌كه‌یان بۆ بگرێته‌وه‌
مه‌ریوان حه‌مه‌ سه‌عید: ئازادیی‌ راده‌ربڕین به‌دۆخێكی‌ مه‌ترسداردا تێپه‌ڕ ده‌بێت
هه‌ڤاڵ‌ ئه‌بوبه‌كر: ئه‌گه‌ر ئازادییه‌كان به‌رته‌سكبكرێنه‌وه‌، پێویستمان به‌ ئازایه‌تی ده‌بێت
سه‌رهه‌نگ فه‌ره‌ج: یاسای نه‌زاهه‌مان پێباشه‌، به‌ڵام بۆ سه‌ر ره‌فه‌ نه‌بێت
محه‌مه‌د تۆفیق: هه‌رێمی‌ كوردستان پێویستی‌ به‌ سیایسه‌تێكی‌ تایبه‌تی‌ نه‌وتی‌ هه‌یه‌
جه‌لال جه‌وهه‌ر: گۆڕان پرۆژه‌یه‌كی‌ چاكسازیی‌ داوه‌ته‌ حكومه‌ت
فاروق جه‌میل: ئه‌وه‌ی‌ ئۆپۆزسیۆن پێشكه‌شی‌ ده‌كات لایه‌نی‌ زۆرینه‌ ره‌تیده‌كاته‌وه‌
جه‌لال شێخ كه‌ریم، بریكاری‌ وه‌زاره‌تی‌ ناوخۆ: وه‌زاره‌تی‌ ناوخۆ له‌ سنوری‌ ئیداره‌ی‌ سلێمانی‌‌و هه‌ولێر یه‌كیان نه‌گرتوه‌ته‌وه‌
د.بورهان یاسین: ده‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان روداوێكی‌ زۆر گرنگ بو
ناسك قادر: نوێبونی ئۆپۆزسیۆن پاساو نیه‌ بۆ كه‌موكوڕییه‌كانی
فاروق ره‌فیق: مه‌عقوله‌ كه‌سێك خیانه‌تی له‌گه‌ڵ نیشتماندا كردبێت هه‌ڵیبژێریت بۆ په‌رله‌مان؟!
رێبین هه‌ردی‌: (25/7)، مێژوی‌ نوێی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانه‌
نه‌وشیروان مسته‌فا: به‌رگریی‌ له‌ میدیای‌ ئازاد ده‌كه‌ین
عه‌بدوڵا مه‌لا نوری: به‌ده‌سكاری‌ نه‌كراوی‌ (75%)ی نه‌وتی‌ هه‌رێم ده‌نێردرێته‌ ئێران
تاریق حه‌رب: پێویسته‌ کورده‌کان هه‌ڵوێستیان رونبکه‌نه‌وه‌
د. شاهۆ ئه‌ندامی‌ وه‌فدی‌ دانوستانكاری‌ كورد: تاقه‌ شتێك به‌ ده‌ستمانه‌وه‌ ماوه‌، ئیستیحقاقی‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌
محه‌مه‌د كه‌ریم: حساباتی‌ خیتامیی‌ بودجه‌ی‌(2009)، زیاتر له‌ (701) ملیار دینار خروقاتی‌ تێدا كراوه‌
سه‌فین دزه‌یی: پێداچونه‌وه‌ ده‌كه‌ین به‌ سیستمی نوێی په‌روه‌رده‌دا
نه‌وشیروان مسته‌فا: ئێمه‌ ئۆپۆزسیۆنین پێویست ناكات ده‌سه‌ڵات ته‌گبیرمان بۆ بكات
كاكه‌ڕه‌ش سدیق: شاندی ئیئتیلافی لیسته‌ كوردستانیه‌كان پرسیان پێنه‌كردوین
سامی شۆڕش: به‌قسه‌ رازی نابین، به‌ڵێنی‌ ئیمزاكراومان ده‌وێت
دیندار نه‌جمان دۆسكی:به‌رنامه‌یه‌كمان نه‌بو بۆ گفتوگۆ له‌گه‌ڵ‌ لایه‌نه‌ عێراقییه‌كان
ئاسۆس هه‌ردی‌: رۆژنامه‌گه‌ریی‌ ئه‌هلیی‌ رۆڵی‌ ئۆپۆزسیۆنی‌ نه‌بینیوه‌
د.یاسین سه‌رده‌شتی‌: (25/7) وه‌رچه‌رخانێكی مێژویی ئیجابی بو
كوێستان محه‌مه‌د: ده‌سه‌ڵات ده‌یه‌وێت په‌رله‌مان بێ به‌ها و ئیفلیج بێت
زانا رۆستایی: 140، هێڵی سوره‌ له‌ گفتوگۆی هاوپه‌یمانی لیسته‌ كوردستانیه‌كاندا
كاوه‌ عه‌بدوڵا: ده‌یانه‌وێت ته‌نها شارێك له‌ عێراقدا به‌ یاسای به‌عس به‌ڕێوه‌ بچێت
سه‌ردار عه‌بدوڵا: له‌گه‌ڵ مه‌بده‌ئی‌ ته‌وافوقداین
جێنیفه‌ر فیلتمان: ئه‌مریكا به‌دواداچون بۆ كه‌یسی‌ سه‌رده‌شت ده‌كات
عه‌بدوڵڵا رێشاوی‌: پێویسته‌ گۆڕان عه‌قایدی‌ نه‌بێت
خه‌بات عه‌بدوڵا: نه‌وه‌ی‌ نوێ‌ بۆ گۆڕان وه‌ك خوێن وایه‌ بۆ جه‌سته‌
سیروان بابه‌ عه‌لی: گۆڕان هه‌ڵه‌ی زۆره‌
سه‌ردار عه‌زیز: ده‌بێت بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان، هه‌ڵگری پلانێکی رونی گۆڕان بێت
حاكم شێخ له‌تیف: گوتاری‌ حیزبیمان گۆڕی‌ بۆ گوتاری‌ نه‌ته‌وایه‌تی‌
رێبوار سیوه‌یلی‌: گۆڕان ده‌ستكه‌وتی‌ باشی‌ به‌ده‌ستهێناوه‌
فه‌رهاد عه‌ونی‌: تائێستا یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ریی‌، به‌هه‌ندێك له‌ دادگاكانی‌ كوردستان نه‌گه‌یشتوه‌
نه‌وشیروان مسته‌فا: سه‌ر بۆ هیچ فشارێكی سیاسی دانانه‌وێنین
خه‌لیل كارده‌: پێویسته‌ له‌ ئایینده‌یه‌كی نزیكدا گۆڕان به‌خۆیدا بچێته‌وه‌
د.تاهیر هه‌ورامی‌: سیستمی‌ ته‌ندروستی‌ هی‌ سه‌رده‌می‌ عوسمانییه‌
نه‌وشیروان مسته‌فا: به‌بێ‌ چاره‌سه‌ركردنی‌ كێشه‌ی‌ ده‌ركراوه‌ سیاسییه‌كان، هاوكاریی‌ هاوپه‌یمانی كوردستانی‌ ناكه‌ین
نێچیرڤان بارزانی‌: پارتی‌ پێویستی‌ به‌ چاكسازی‌ و نوێبونه‌وه‌ هه‌یه‌
جه‌وهه‌ر نامیق: كاتی ئه‌وه‌ هاتوه‌، براده‌رانی گۆڕان له‌ گرده‌كه‌ بێنه‌ خواره‌وه‌
عه‌بدولڕه‌حمان سدیق: (7/3) سه‌لماندی گۆڕان كه‌فوكوڵ‌ نه‌بو
عومه‌ر سدیق: ئۆپۆزسیۆن، رۆڵی‌ به‌رچاوی‌ له‌ په‌رله‌ماندا ده‌بێت
د. زانا ره‌ئوف: ده‌بێت لێپێچینه‌وه‌ له‌ حكومه‌ت بكرێت
عه‌دنان عوسمان: بێده‌نگ نابم له‌وه‌ی‌ به‌رامبه‌ر من كردیان
عه‌تا قه‌ره‌داغی‌: گۆڕان له‌ كه‌شتی‌ نوح ده‌چێت
جه‌مال حاجی محه‌مه‌د: گۆڕان سه‌ركه‌وتنێكی‌ گه‌وره‌ به‌ده‌ست ده‌هێنێت
جه‌وهه‌ر نامیق: به‌رنامه‌ی‌ لیستی‌ گۆڕان باشترین به‌رنامه‌یه‌
ئاسۆ عه‌لی: هه‌ڵبژاردنی 7-3 وه‌ڵامی زۆر شت ده‌داته‌وه‌
شێركۆ بێكه‌س: هیوادارم ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ دوربێت له‌ ساخته‌كاریی‌
د.شاهۆ سه‌عید: ئۆپۆزسیۆنمان چه‌سپاند
نه‌وشیروان مسته‌فا: رازی نابین به‌ به‌ڕێوه‌بردنی وڵات له‌ رێگه‌ی‌ زۆرینه‌ و كه‌مینه‌وه‌
محه‌مه‌د تۆفیق ره‌حیم: چی له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی خه‌ڵكدا بێت ئه‌وه‌مان به‌لاوه‌ په‌سه‌نده‌
د. بورهان یاسین: گۆڕان نابێت له‌ كوردستان ته‌نگی‌ پێهه‌ڵبچنرێت ‌و له‌ به‌غداش داوای‌ برایه‌تی‌ لێبكرێت
سه‌رۆكی‌ ئۆپۆزسیۆن له‌ كوردستان: ئێمه‌ له‌گه‌ڵ یه‌كخستنی‌ ریزه‌كانی‌ كوردین... به‌ڵام به‌و رێگایه‌نا "براكه‌ت سه‌ربخه‌ ئه‌گه‌ر سته‌مكاربو یان سته‌ملێكراو"
مسته‌فا سه‌ید قادر: ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ نه‌خشه‌ی‌ سیاسیی‌ هه‌رێمیش ده‌گۆڕێت
د.زانا ره‌ئوف: ده‌ركه‌وتنی‌ ئۆپۆزسیۆن وایكرد به‌ هه‌ڵه‌كان بوترێت هه‌ڵه‌
سه‌ركه‌وت حه‌سه‌ن: ده‌زگا ئه‌منییه‌كان له‌ بارودۆخی‌ سلێمانی‌ به‌رپرسن
عه‌لی‌ باپیر: حكومه‌ت خه‌ڵكی‌ توشی‌ نائومێدیی‌ كردوه‌
عومه‌ری سه‌ید عه‌لی: لای ئێمه‌ ئیمتیازات و پۆست نییه‌
حه‌مه‌سه‌عید حه‌مه‌عه‌لی: چوار مانگی رابردوش په‌رله‌مان له‌ پشودا بوه‌
جه‌مال عه‌بدول: ده‌یانویست ده‌سته‌كه‌ ئه‌ڵقه‌ له‌گوێ‌ ‌و ده‌سته‌مۆ بكه‌ن
قادری‌ حاجی‌ عه‌لی‌: پێویسته‌ سه‌رۆك كۆمار و سه‌رۆكی‌ هه‌رێمیش پرس به‌ په‌رله‌مان بكه‌ن
رزگار عه‌لی‌: ئه‌مریكا ناتوانێت رۆڵی‌ فیعلی‌ ببینێت له‌ جێبه‌جێكردنی‌ ماده‌ی‌ (140)
پشتیوان ئه‌حمه‌د: یاسای هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌ به‌رژه‌وه‌ندی عه‌ره‌به‌ ‌و له‌ زیانی كورده‌
د. ره‌فیق سابیر: گه‌نده‌ڵی‌ چاره‌نوسی‌ هه‌رێمی‌ خستۆته‌ مه‌ترسییه‌وه‌
ئێریك گوستافسن: ئۆپۆزسیۆن له‌ كوردستان له‌ژێر فشارێكی‌ ئێجگار گه‌وره‌دایه‌
شێخ جه‌عفه‌ر: بڕوام به‌هێزی‌ چه‌كداری‌ حیزب نییه‌
ئه‌حمه‌د شه‌به‌ك: دانانی‌ كۆتا بۆ شه‌به‌ك پیلانی‌ دوژمنانی‌ كورده‌
نه‌وشیروان مسته‌فا: به‌شێك له‌هه‌مواری‌ یاسای‌ هه‌ڵبژاردن به‌زیانی‌ كورده‌
به‌رزان هه‌ورامی: ئه‌گه‌ر گرێبه‌سته‌كانی‌ هه‌رێم له‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ گشتیدا بێت، پێویست ناكات بشاردرێته‌وه‌
نه‌وشیروان مسته‌فا: ده‌مانه‌وێت نه‌ریتێكی تازه‌ی سیاسیی دابێنین
عه‌لی‌ محه‌مه‌د: تائێستا نه‌مانبیستوه‌ شاندێكی‌ باڵای‌ هه‌رێم بۆ چاره‌سه‌ری‌ كێشه‌ی‌ كه‌ركوك بچێته‌ به‌غدا
جه‌لال جه‌وهه‌ر: له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ داهاتودا گۆڕانی‌ گه‌وره‌تر روده‌دات
موراد قه‌ره‌یڵان: چونی‌ گروپی‌ ئاشتی‌ بۆ كردنه‌وه‌ی‌ ده‌رگای‌ دیالۆكه‌
نه‌وشیروان مسته‌فا: ئه‌وان وتارێكی‌ نه‌ته‌وه‌یی روكه‌شیان هه‌یه‌
د.له‌تیف پسپۆری‌ یاسای‌ ده‌ستوری‌:حكومه‌تی‌ ته‌وافوقی‌ خراپترین جۆری‌ حكومه‌ته‌و بۆ ده‌مكوتكردنی‌ لایه‌نه‌كانه‌ تاره‌خنه‌ نه‌گرن
هه‌ڤاڵ کوێستانی: ره‌گ به‌ کرده‌وه‌ رۆڵی ته‌واو بوه‌
نه‌وشیروان مسته‌فا: لایه‌نگری حوكمی لامه‌ركه‌زیم له‌ كوردستاندا
نه‌وشیروان مسته‌فا: ئه‌زمونی‌ حیزبه‌ ستالینییه‌كان دوباره‌ ناكه‌ینه‌وه‌
جه‌وهه‌ر نامیق: یه‌ك لیستی‌ بۆ قۆرغكردنی‌ ده‌سه‌ڵاته‌
دیندار نه‌جمان دۆسكی‌: بڕیارمانداوه‌ له‌ خه‌نده‌قی‌ ئۆپۆزسیۆندا بین
نه‌وشیروان مسته‌فا: گه‌نده‌ڵیی‌ به‌رهه‌می شێوه‌ی حوكمڕانیی‌ ده‌سه‌ڵاته‌
ئازاد چالاك: دروستنه‌كردنی‌ ده‌سته‌ی‌ نه‌زاهه‌ گومانی‌ له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی‌ هه‌رێم دروستكردوه‌
ئه‌حمه‌د ده‌نیز: ده‌بێت توركیا نه‌خشه‌ی‌ رێگا به‌ گرنگ وه‌ربگرێت
ئاسۆ عه‌لی‌: وا باشه‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان له‌ قاڵبی حیزبدا رێكنه‌خرێت
جه‌مال حاجی محه‌مه‌د: باڵی‌ ریفۆرم ده‌ستبه‌رداری‌ خاوه‌ندارێیه‌تی‌ یه‌كێتی‌ نابێت
محه‌مه‌د تۆفیق ره‌حیم: ده‌سه‌ڵات نــــــازانێت حكومه‌تی‌ سـێبه‌ر چییـه‌
عومه‌ری‌ سه‌ید عه‌لی: 8 تا 10 كورسی غه‌درمان لێكراوه
نوسه‌رێكی نیویۆرك تایمز: كوردستان هیچی دیكه‌ پێوستی به‌ شه‌ڕكه‌ر نییه‌
عه‌لی‌ قه‌ره‌داغی‌: بنه‌مای‌ سه‌رمایه‌داریی‌ وه‌ك فیكرو زانست روخاوه‌
مایكڵ رۆبن: هه‌ڵبژاردن سه‌لماندی‌ كوردستان پاشایه‌تی‌ قبوڵ ناكات
د.هێنری‌ باركی‌: دروستبونی‌ ئۆپۆزسیۆن زله‌ی‌ میهره‌بانییه‌ بۆ حكومه‌تی‌ هه‌رێم
رێبوار حه‌سه‌ن: ده‌بێت گۆڕانكاریی‌ له‌كۆمسیۆنی‌ باڵای‌ هه‌ڵبژاردندا بكرێت
ئازاد قه‌زاز: پێویسته‌ گۆڕان ببێته‌ پڕۆژه‌یه‌كی‌ گشتگیرو هه‌مو به‌شه‌كانی‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ كوردی‌ بگرێته‌وه‌
وه‌زیری کۆچی سوید: کاتێک که‌سێک که ‌مافی په‌نابه‌ری نیه ‌ پێویسته بگه‌ڕێته‌وه بۆ وڵاته‌که‌ی خۆی
نه‌وشیراون مسته‌فا: ئێمه‌ لایه‌نگری‌ ئه‌وه‌ین كه‌ پارێزگاكان چه‌ندین ده‌سه‌ڵاتی‌ یاسایی‌ و ئیداریی‌ و داراییان هه‌بێت
د. نیکۆلاوس براونس: ئه‌گه‌ر (پدك و ینك) گۆڕانیشیان بوێت ناتوانن ریالیزه‌ی بکه‌ن
عه‌بدوڵا رێشاوی‌: گۆڕان ته‌نیا ناوی‌ لیستێك نییه‌، به‌ڵكو بزوتنه‌وه‌یه‌كی‌ میللییه‌و ناونیشانی‌ قۆناغێكه‌
شێخ له‌تیف ماویلی‌ په‌رله‌مانتاری‌ پێشوی‌ كوردستان:
گۆڕان هه‌ڵقوڵاوی‌ بزوتنه‌وه‌یه‌كی‌ جه‌ماوه‌رییه‌ بۆ گۆڕینی‌ سیستمی‌ حكومڕانی‌
یوسف محه‌مه‌د: گۆڕان به‌ڕێوه‌یه‌، ئه‌گه‌ر نه‌گۆڕێین به‌جێده‌مێنین
له‌روی یاساییه‌وه‌ نابێت ریفراندۆم له‌سه‌ر ده‌ستور له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنه‌كاندا بكرێت
محه‌مه‌د تۆفیق ره‌حیم: له‌وانه‌یه‌ خۆمان حكومه‌ت دروست بكه‌ین
د.شه‌فیق قه‌زاز: باوه‌ڕم به‌ گۆڕان هه‌یه‌‌و ده‌بێت ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌ش بگۆڕێت
نه‌وشیروان مسته‌فا: یه‌ك ریزی‌ ناو ماڵی‌ كورد به‌ كێبڕكێی‌ دیموكراتی‌ ده‌بێت
نه‌وشیروان مسته‌فا: ئێستا ئه‌وله‌ویه‌ت‌ بۆ گۆڕانه‌
لیوا سه‌روه‌ر قادر: ده‌بێت ئه‌و شێوازه‌ پارتیزانییه‌ی‌ ئێستا بگۆڕین بۆ نیزامی‌
شه‌ماڵ‌ عه‌بدولوه‌فا: له‌پێناو گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ ناو خه‌ڵك وازمان له‌هه‌مو پله‌و پایه‌یه‌‌ك هێنا
نه‌وشیروان مسته‌فا: ئێستا ئه‌وله‌ویه‌ت بۆ چاكسازییه‌
لوسی‌ تاملین: راپۆرت له‌سه‌ر بچوكترین خروقات له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ كوردستاندا بۆ ئه‌مه‌ریكا به‌رزده‌كه‌ینه‌وه‌
فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد: به‌كرده‌وه‌ یه‌كێتی‌ به‌ره‌و دروستبونی‌ مینبه‌ر ده‌روات
بابه‌كر دڕه‌یی‌: كاندیده‌كانی‌ لیستی‌ گۆڕان بۆ بارودۆخی‌ ئێستای‌ كوردستان زۆر باشن
یوسف محه‌مه‌د: په‌رله‌مان خۆی ره‌وایه‌تی له‌ده‌ستداوه‌‌و خه‌ریكی ده‌ركردنی بڕیاری ناشه‌رعیشه‌
عه‌بدولمسه‌وه‌ر بارزانی‌: هه‌ر كاتێك خه‌ڵك ده‌سه‌ڵاتی‌ به‌ هی‌ خۆی‌ زانی‌، هیچ مه‌ترسییه‌ك ناتوانێت بیڕوخێنێت
د. كامیران به‌رواری‌: تشته‌كێ‌ به‌ر ئاقل نینه‌ نه‌ه تا ده‌ه كه‌سان خۆ بۆ سه‌رۆكاتیا هه‌رێمێ‌ نه‌ هه‌لبژێرن
قادر عه‌زیز: تا حیزب چه‌كداری‌ هه‌بێت، ده‌ستاوده‌ستكردنی‌ ده‌سه‌ڵات ئاسان نییه‌
سه‌لام عه‌بدوڵڵا كانێسكانی‌: یاسای‌ وه‌به‌رهێنانی‌ كوردستان وه‌به‌رهێنی‌ بیانی‌ ده‌وڵه‌مه‌ند ده‌كات و وه‌به‌رهێنی‌ ناوخۆش كاول ده‌كات
نه‌جات حسێن: سوننه‌ و شیعه‌ و توركمان دژی‌ ماده‌ی‌ (140)ن
عه‌مید سه‌رحه‌د قادر: سه‌ركردایه‌تی‌ سیاسیی‌ كوردستان فه‌رمانده‌ی‌ دوانزه‌یان زۆر له‌ قه‌باره‌ی‌ خۆی‌ گه‌وره‌تركرد
د.موحسین عه‌بدولحه‌مید: پۆستی سه‌رۆك كۆمار به‌ ته‌وافوق ده‌درێت به‌ كوتله‌یه‌كی گه‌وره‌
نه‌وشیروان مسته‌فا: ناكۆكییه‌كانم له‌گه‌ڵ یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌ گه‌یشتۆته‌ خاڵی‌ نه‌گه‌ڕانه‌وه‌و له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی‌ داهاتوشدا به‌ لیستی‌ جیاواز داده‌به‌زین
لیوا قاسم عه‌تا: هه‌وڵده‌ده‌ین گیانی‌ كارمه‌ندانی راگه‌یاندن بپارێزین
شێخ ره‌عد ئه‌لسه‌خری: ماده‌ی 140 ئێكسپایه‌ر بوه‌‌و كه‌ركوك دڵی عێراقه‌
رێبین هه‌ردی‌: له‌ وڵاتێكدا مه‌كته‌بی‌ سیاسی حیزب حوكم بكات، هیچ پڕۆژه‌یه‌كی‌ چاكسازی‌ ئه‌نجامنادرێت
د. یاسین سه‌رده‌شتی‌: حیزبه‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌كانی‌ كوردستان له‌به‌رده‌م دوڕیاندان، یان گۆڕان یان دۆڕان
كریس كۆچێرا:باسكردنی‌ گه‌نده‌ڵی‌ كوردستان له‌ئه‌مه‌ریكا، كارێكی‌ زۆر باشه‌
سیروان بابه‌عه‌لی‌: جه‌ماوه‌رێكی‌ به‌رفروانی‌ بێزار ده‌نگ به‌ لیستی‌ سه‌ربه‌خۆ ده‌ده‌ن
عومه‌ری‌ سه‌ید عه‌لی‌: ئه‌گه‌ر یه‌كێتی نه‌كرێت به‌ دامه‌زراوه‌ و ده‌سه‌ڵاته‌كان دابه‌ش نه‌كرێ‌، ئه‌وا ده‌بێت به‌ چه‌ند پارچه‌وه‌
فه‌ره‌ج حه‌یده‌ری‌: ده‌سه‌ڵاتی‌ سه‌رپه‌رشتی‌ هه‌ڵبژاردن له‌ده‌ست كۆمسیۆنی‌ عێراقدایه‌
د. محه‌مه‌د هه‌مه‌وه‌ندی‌: په‌رله‌مانتاره‌كانی ناو په‌رله‌مانی‌ كوردستان نوێنه‌ری‌ حیزبن نه‌ك خه‌ڵك
هه‌ڵۆ ئیبراهیم ئه‌حمه‌د: مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ به‌هێزترین رێگره‌ له‌ ریفۆرم
سه‌عد خالید: ده‌بێت پارتی‌ و یه‌كێتی‌ گۆڕانكاری‌ سه‌رتاپاگیر له‌ خۆیاندا بكه‌ن
ئه‌دهه‌م بارزانی‌: سه‌ركرده‌كانی‌ ئێمه‌ نایانه‌وێت گۆڕان دروستبێت
فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد: هاوپه‌یمانی‌ كوردستان ناتوانێت هه‌مان ئه‌نجامی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ پێشو به‌ده‌ست بهێنێته‌وه‌
ته‌ها عومه‌ر: له‌ كوردستان یاساكان به‌ میزاجی شه‌خسی ده‌رده‌چن
بارام وه‌له‌دبێگی: ده‌بێ كورد له‌گه‌ڵ كاندیدی براوه‌دا بێت
جۆن ئه‌گرێستۆ: ئه‌مه‌ریکا هیچ رێکه‌وتنێکی له‌گه‌ڵ کوردا نییه‌
پیرۆت ئه‌حمه‌د: جیاكردنه‌وه‌ی‌ حیزب له‌حكومه‌ت كارێكی‌ مه‌حاڵه‌
سالار عه‌زیز: له‌ سیستمی مه‌ركه‌زیی به‌هێزدا وڵات پێشناكه‌وێت
بابه‌كر زێباری‌: كوردستان داوای‌ پێشمه‌رگه‌ی‌ زۆر ده‌كات‌و به‌غداش له‌سه‌ر كه‌م رازییه‌
رۆمیۆ هه‌كاری: تا هه‌رێم ده‌ستوری نه‌بێت گره‌نتی‌ مافی‌ مه‌سیحییه‌كان نییه‌
د. رۆژ نوری‌ شاوه‌یس: به‌هێزبونی‌ به‌غدا، واتای‌ لاوازبونی‌ كورد و هه‌رێم
د.بورهان یاسین: ئه‌وه‌ی‌ یه‌كێتی‌ ‌و پارتی‌ له‌سه‌ری‌ پێكهاتون رێگره‌ له‌ به‌رده‌م چاكسازیدا
ئیجلال قه‌وامی: كار ناكه‌ین بۆ روخانی كۆماری ئیسلامی
خه‌ڵه‌ف عه‌له‌ییان: هه‌ركاتێك هه‌لومه‌رج ره‌خسا، ئێمه‌ پشتیوانیی‌ له‌ پێكهێنانی‌ كوردستانی‌ سه‌ربه‌خۆ ده‌كه‌ین
مایكڵ‌ رۆبن: بۆ كورد باشتره‌ واز له‌ گه‌مه‌كردن له‌گه‌ڵ‌ سیاسه‌ته‌كانی‌ ئه‌مه‌ریكا بهێنێت
مه‌ریوان وریا قانع: ئه‌و مۆدێلی‌ ده‌سه‌ڵاته‌ی‌ له‌ كوردستاندا باڵاده‌سته‌، مۆدێلێكی‌ عه‌ره‌فاتییه‌
د.ره‌فیق سابیر: چه‌پی‌ كوردستانی‌ ره‌نگدانه‌وه‌ی‌ سته‌می‌ نه‌ته‌وه‌یی‌ و كۆمه‌ڵایه‌تی‌ بو
سه‌فین دزه‌یی‌: ئه‌وانه‌ی‌ گله‌یی‌ ده‌كه‌ن با ببن به‌ ئۆپۆزسیۆن
د. شێرزاد نه‌جار: ئه‌گه‌ر مه‌یلی‌ دیكتاتۆریه‌ت له‌ به‌غدا هه‌بێت كوردیش تێیدا به‌شداره‌
د. خه‌لیل ئیسماعیل: زیاتر له‌ 51%ی‌ خاكی‌ كوردستان له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی‌ كورددا نییه‌
دلاوه‌ر عه‌بدولعه‌زیز عه‌لائه‌دین: هه‌موكات ئه‌مه‌ریكا كوردی‌ وه‌ك كارتی‌ سه‌رفكردن به‌كارهێناوه‌
د. نه‌زه‌ند به‌گیخانی: ده‌بێت حكومه‌ت پێشه‌نگ بێت له‌ پاراستنی‌ مافی‌ ژنان
محه‌مه‌د تۆفیق ره‌حیم: یەكێتییەكمان دەوێت بەڕابەرایەتی بە كۆمەڵ بەڕێوەبچێت
زرار تاهیر: حه‌قه‌ حكومه‌ت پڕۆژه‌كه‌ی‌ نه‌وشیروان مسته‌فا جێبه‌جێبكات
نه‌وشیروان مسته‌فا: بە تەمای پرۆسەیەكی زۆر هێمن و دیموكراتین
د. نه‌جمه‌دین كه‌ریم: شێوازی‌ كاری‌ ئۆباما له‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ كورددایه‌
ئاسۆ عه‌لی‌: ئێستا له‌ یه‌كێتیدا پێوه‌ر ده‌سته‌گه‌رییه‌ نه‌ك په‌یڕه‌و
مه‌لا خدر: راگه‌یاندنه‌که‌مان ده‌سه‌ڵاتدارانی یه‌کێتی له‌رزاندووه‌
عیماد ئه‌حمه‌د: یه‌كێتی‌ بڕیاریداوه‌ ئه‌وه‌ی‌ لابدات سزای‌ ده‌دات
حه‌سه‌ن تۆران: له‌دوای‌ پڕۆسه‌وه‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌ سیاسه‌تێكی‌ هه‌ڵه‌ و فاشلیان په‌یڕه‌وكرد
عه‌لی‌ كه‌ریمی‌: له‌ كورده‌وارییدا ویستی حیزب شتێكه‌و ویستی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك شتێكی تره‌
شۆڕش حاجی‌: له‌ناو یه‌كێتیدا شێك نه‌ماوه‌ ناوی‌ پڕه‌نسیپی‌ رێكخراوه‌یی‌ و رێكخستن بێت
د. عه‌زیز بارزانی‌: هاوپه‌یمانیی‌ كورد و ئه‌مه‌ریكا، كات و ئیشی‌ زۆری‌ ده‌وێت
د. ساڵح نیك به‌خت: ده‌بێت هێزه‌كانمان سه‌رفی بزووتنه‌وه‌یه‌كی‌ سیاسی‌ ‌و مه‌ده‌نی‌ بكه‌ین
بایه‌زیدی‌ مه‌ردۆخی‌: ئابوورییه‌كی‌ تۆكمه‌ زیاتر پارێزگاریی‌ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌كات تا هێزی‌ سه‌ربازیی‌
سه‌ڵاحه‌دین به‌هادین: له‌ سه‌لیقه‌ی‌ قیاده‌ی‌ كوردیدا هه‌ڵه‌ی‌ ستراتیژی‌ هه‌یه‌
عومه‌ر شێخموس: سه‌ركردایه‌تی‌ كورد زۆر پشوو كورته‌
عه‌دنان موفتی‌: گه‌نده‌ڵی‌ له‌ هه‌رێمدا دیارده‌یه‌كی‌ به‌رچاوه‌
د. دینیس نه‌تالی‌: خه‌ڵك له‌ پارته‌ كوردییه‌كان ناڕازییه‌، نه‌ك له‌ به‌غدا
د. نوری تاڵه‌بانی: هه‌ڵه‌ی‌ نایاسایی‌ له‌ ئاماده‌كردنی‌ ده‌ستووردا هه‌یه‌
لیوا سه‌روه‌ر قادر:
كشانه‌وه‌ی پێشمه‌رگه‌ له‌ دیاله‌، شكستی سه‌ربازی نییه‌
ئه‌حمه‌د عه‌سكه‌ری‌: له‌به‌ڕێوه‌بردنی‌ كه‌ركوكدا نه‌مانتوانیوه‌ دڵی‌ میلله‌ته‌كه‌ی‌ خۆشمان خۆشبكه‌ین
عومه‌ر شیره‌مه‌ڕی‌: گۆڕینی‌ تابلۆی‌ خوێندنگاكان مانای جێبه‌جێكردنی سیستمی نوێ نییه‌
سۆزان محه‌مه‌د: كورد له‌ به‌غدا هیچ دۆستێكی‌ نییه‌
سامان شاڵی: كورد نه‌یتوانیوه‌ له‌ ئه‌مریكا لۆبییه‌كی باش پێكبهێنێت
عادل سه‌بری‌: ئێمه‌ خزمه‌تی گه‌لی كورد ناكه‌ین، خزمه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌ین
نـه‌وشـیــروان مستـه‌فـا: كه‌ركوكمان نه‌دۆڕاندووه‌
د. نه‌جمه‌دین كه‌ریم:
بوونی‌ ئه‌مه‌ریكا گره‌نتییه‌كه‌ بۆ هه‌رێمی‌ كوردستان
دانا ئه‌حمه‌د مه‌جید: ئه‌م سیستمه‌ پێویستی به‌ گۆڕانكاریی زۆر هه‌یه‌
مه‌همه‌ت مێتنه‌ر: كورد مافی‌ شه‌رعی‌ خۆیه‌تی‌ ببێته‌ خاوه‌ن ده‌وڵه‌تی‌ سه‌ربه‌خۆ
نه‌وزاد هادی‌: ده‌مانه‌وێت عه‌قڵیه‌تی‌ وه‌به‌رهێنان بگوازینه‌وه‌ بۆ كوردستان
سه‌عدی به‌زرنجی‌: ده‌بێت كورد هه‌ڵوێستی‌ توندی‌ هه‌بێت به‌رامبه‌ر به‌غدا
یوست هلترمان: كورد له‌به‌ر لاوازی په‌نای بۆ ئه‌مه‌ریكا بردووه‌
جه‌لال تاڵه‌بانی: مادده‌ی 140 جێبه‌جێ ده‌كرێت، به‌ڵام پشودرێژی شۆڕشگێرانه‌ی ده‌وێت
ئێمه‌ ده‌مانه‌وێت هاوكاری‌ كوردستان بكه‌ین
هیچ پارچه‌یه‌ك له‌ كوردستاندا نابێت سیاسه‌ت له‌سه‌ر حسابی‌ پارچه‌كانی‌ تر بكات
حاكم ئه‌حمه‌د ئه‌نوه‌ر:
نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان به‌پره‌نسیپی‌ (لاغالب ولامغلوب) كارده‌كات
ئه‌حمد ده‌نیز : دروستكردنی‌ فیرقه‌ی‌ سه‌ربازی‌ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان بۆ شه‌ڕی‌ براكوژییه‌
عه‌لی‌ كه‌ریمی‌: حیزبی‌ كوردی‌ نه‌یتوانیوه‌ بزووتنه‌وه‌ی‌ كورد به‌ئاراسته‌ نه‌ته‌وه‌یییدا به‌رێت
د.نه‌وزاد عومه‌ر: ده‌بوو ساڵی‌ 1992 نه‌وت ده‌ربهێنرایه‌
سه‌باحه‌تی‌ تونجه‌ل: ئه‌وانه‌ی‌ داوای‌ چاره‌سه‌ری‌ كێشه‌ی‌ كورد ده‌كه‌ن ره‌وانه‌ی‌ زیندان ده‌كرێن
ئه‌حمه‌د تورك: حه‌زده‌كه‌ین بزانین په‌یوه‌ندییه‌كانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‌و توركیا له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌كن
سه‌لام عه‌بدولاَ: سیستمی‌ حیزبیمان هه‌مان سیستمی‌ 50 - 60 ساڵ له‌مه‌و به‌ره‌
ئاشتی‌ هه‌ورامی‌: حیزبایه‌تی‌ ناكه‌م و نه‌ یه‌كێتیم ‌و نه‌ پارتیشم
هانس براندشاید: ده‌بێت ئه‌وروپا روونتر بڕیار بۆ كورد بدات
سادق حه‌مه‌غه‌ریب: رۆژنامه‌ی‌ ئه‌لیكترۆنی‌، رۆژنامه‌ی‌ ره‌خنه‌یه‌
عومه‌ر ئیلخانیزاده‌: دیموكراسی ناوخۆیی بۆ حیزبه‌كانی كوردستان له‌ نانی شه‌و واجبتره‌
حیـزب هـه‌ر بۆ ئـه‌وه‌ دانـه‌نراوه‌ نه‌سیحـه‌تـی‌ خه‌ڵـك بكـات
ئیبراهیم عه‌لیزاده‌: ناسیۆنالیزمی‌ چه‌پ منداڵێكه‌ ده‌گری‌ نازانێت كوێی‌ ژان ده‌كات
با فێربین بۆ خۆمان كورسیی به‌رپرسیارێتیی به‌جێبهێڵین
مسته‌فا هیجری‌: كێشه‌كانمان له‌گه‌ڵ‌ ئێران به‌گفتوگۆ یه‌كلایی‌ نابێته‌وه‌
مزگین ئامه‌د: له‌ژێر كاریگه‌ریی‌ په‌كه‌كه‌ خه‌باتی‌ گه‌لی‌ كورد پێشكه‌وتووه‌
كـورد هـه‌رزانفـرۆش و گـرانكـڕن، بـۆیـه‌ ئـه‌مـریكـــا كـه‌ڵكـیان لـێ وه‌رده‌گـرێ‌
له‌وڵاتی‌ ئێمه‌دا بووه‌ به‌باو، هه‌موو ساڵێك یادێكی‌ ساردو سڕی‌ ژه‌هربارانی‌ هه‌ڵه‌بجه‌ له‌ 16/3دا ده‌كرێته‌وه‌
عومه‌ر فه‌تاح: ده‌ستمان به‌ لێپرسینه‌وه‌ كردووه‌
كوێستان محه‌مه‌د: پارله‌مان ئاگای‌ له‌ گرێبه‌سته‌كانی‌ نه‌وت نییه‌
كه‌مال كه‌ركوكی‌: حه‌قی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ كورد نییه‌ خاكی‌ كوردستان بخاته‌ ریفراندۆمه‌وه‌
ئیسماعیل شوكر: دواكه‌وتنی‌ بودجه‌ ته‌نها له‌به‌ر 17% نییه‌
مایكڵ‌ رۆبن: ئه‌مریكا هاوپه‌یمانی كورده‌كانی عیراقه‌ نه‌ك هاوپه‌یمانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان
ڤینۆس فایه‌ق: به‌ستنی‌ كۆنگره‌ له‌ناوچه‌ ئه‌نفالكراوه‌كاندا لایه‌نێكی عاتیفی‌ هه‌یه‌
مامۆستا سه‌یفه‌دین عه‌لی‌ :
راپۆرته‌كانی‌ مافی‌ مرۆڤ به‌شێكیان ناڕاستن‌و له‌میدیاكان‌و ئه‌ملاو ئه‌ولاوه‌ وه‌رگیراون
سالم وه‌هبی‌: كورد نه‌یتوانیوه‌ واقیع ‌و كێشه‌كانی‌ به‌ عه‌ره‌ب بناسێنێت
زۆرێك له‌ دیموكراته‌كان‌و كۆمارییه‌كان له‌ مه‌سه‌له‌ی‌ كورد تێنه‌گه‌یشتوون
د.سامان فه‌وزی‌: سه‌ندیكا جێ باوه‌ڕی‌ هه‌موو رۆژنامه‌نوسان نییه‌
نه‌بوونی‌ یاسای‌ رۆژنامه‌وانی‌ باشتره‌ له‌و یاسایه‌ی‌ كه‌ په‌سه‌ندكرا
سه‌ڵاحه‌دینی‌ موهته‌دی‌:
ئینشیقاقی حزبه‌كان به‌شێكی بۆ سایكۆلۆژیای سه‌ركرده‌كان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌
د. جه‌زا تۆفیق تالیب
ده‌رهێنانی نه‌وت به‌رێژه‌یه‌كی زۆر زیانی هه‌یه‌ بۆ داهاتوومان
فازڵ‌ میرانی‌:
ئه‌گه‌ر بڵێم حكومه‌ت له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی‌ حزبدا نییه‌، راست ناكه‌م
سـۆزانی خاڵه‌ شـه‌هـاب:
به‌رپرسیارییه‌تی‌ ئه‌خلاقیی لای وه‌زیره‌كانی ئێمه‌ نییه‌ و یه‌ك وه‌زیر دانی به‌ هه‌ڵه‌دا نه‌ناوه‌
"وه‌ختێك كه‌ له‌ قه‌فه‌زی‌ ده‌سه‌ڵات دێیته‌ ده‌ره‌وه‌، ره‌نگه‌ ئازادیی قسه‌كردنت زۆرتربێت"
توركیا له‌ڕیگه‌ی هه‌ره‌شه‌وه‌ جارێكی تر كێشه‌ی كوردی هێنایه‌وه‌ ناوه‌ندی قسه‌وباس
ئێستا که‌س به‌ په‌که‌که‌ ناڵێت تیرۆریست
جه‌بار یاوه‌ر: ئه‌گه‌ر توركیا له‌شكركێشی بكات، ئێمه‌ ناچینه‌ هیچ به‌ره‌یه‌كه‌وه‌
فوئاد عه‌جمی: په‌یوه‌ندی‌ له‌نێوان گه‌لێكی‌ بچوك ‌و وڵاتێكی‌ زلهێز موجازه‌فه‌یه‌
نه‌رمین عوسمان جێگری‌ سه‌رۆكی‌ لیژنه‌ی‌ بالاَی‌ ماده‌ی‌ 140:
چۆن ده‌بێت خاكی‌ خۆت بخه‌یته‌ راپرسیه‌وه‌
قاعیده‌مان له‌ گه‌رمیان ده‌ركرد، ئاڵای‌ كوردستانمان بۆیه‌كه‌مجار هه‌ڵكرد
سه‌رۆكی‌ پژاك:
هاوكاریی‌ ئه‌مریكا بۆ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانمان قبوڵده‌كه‌ین
جه‌لال جه‌وهه‌ر:
مه‌كته‌بی‌ رێكخراوه‌ دیموكراتییه‌كان و مافی‌ مرۆڤ و كۆمه‌ڵایه‌تی‌ به‌زیاد ده‌زانم
فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد: كورد ناتوانێت هه‌موو ناوچه‌ دابڕاوه‌كان بگێڕێته‌وه‌

عه‌دنان موفتی‌:
پارله‌مان نازانێت چه‌ند پاره‌ به‌ حزبه‌كان ده‌درێت

حاكم شێخ له‌تیف: یه‌كێتی‌ و پارتی‌ باوه‌ڕیان به‌ ده‌ستور نییه‌

قادر عه‌زیز: ئێمه‌ ئۆپۆزسیۆن نین


 

Sbeiy.com © 2007-2011 All rights reserved    
ئه‌مه‌ریكا: له‌گه‌ڵ ئێران په‌یوه‌نده‌ی‌ راسته‌وخۆمان هه‌یه‌ مامۆستایانی هاوبه‌ش ستایشی سه‌رجه‌م مامۆستایانی‌ كوردستان ده‌كات به‌غدا؛ به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی دو بۆمبه‌وه، 70 كه‌س بون به‌ قوربانی‌ به‌هۆی‌ كوشتنی‌ خوشكه‌زاكه‌یه‌وه‌، میرێكی كوه‌یتی‌ له‌ سێداره‌ ده‌درێت چوارقوڕنه‌؛ كارمه‌ندانی به‌شی سیانه‌ی كاره‌با مانیانگرت بۆ وه‌رگرتنی خوێندكارانی هه‌رێم، نوێنه‌ری‌ 22 زانكۆی‌ ئه‌مه‌ریكا له‌ هه‌ولێرن سوریا؛ ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه‌، 14 كه‌س كوژراون هه‌ولێر؛ چه‌ندین كه‌س ناویان له‌ناو ليستى (دامه‌زراوان) و (دانه‌مه‌زراوان)دا نه‌هاتوه‌ته‌وه‌ سه‌ركرده‌یه‌كی شۆڕشگێڕانی‌ لیبیا: قه‌زافی له‌ شاری‌ سیرته‌ عه‌بدوڵا ئۆجه‌لان: حكومه‌تی‌ توركیا گفتوگۆكانی‌ له‌گه‌ڵ كورد وه‌ستاندوه‌ هۆشیار زێباری‌: بونی په‌كه‌كه‌ له‌سه‌ر خاكی عێراق ناشه‌رعیه‌و جێگه‌ی‌ قبوڵكردن نیه‌ 5 هه‌زار یه‌كه‌ی‌ نیشته‌جێبون له‌ شاره‌كاندا بۆ هێزه‌كانی ناوخۆ دروستده‌كرێت ئه‌ڵمانیا؛ تارا جاف و داریوشی‌ ئیقبالی‌ كۆنسێرتێك كۆیان ده‌كاته‌وه‌ سلێمانی؛ به‌ڕێوه‌به‌ری كه‌ناڵی ئاسمانی په‌یام بانگهێشتی دادگا کراو به‌ به‌ڵێننامه‌ی شه‌خسی ئازاد کرا شانۆگه‌ری‌ گێژه‌ن نمایش ده‌كرێ