ئه‌ركه‌ نوێیه‌كانی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان و متمانه‌ی‌ خه‌ڵك

ئاریان رەشید شەریف


ئه‌ركه‌كانی‌ ئه‌مڕۆی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان، دوای‌ وه‌رگرتنی‌ چه‌نده‌ها پۆستی‌ ئیداری‌ له‌ كابینه‌ی‌ نوێی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم، زۆر جیاواز ده‌بێت له‌ ئه‌ركه‌كانی‌ پێشوتری‌ و ئه‌ركه‌كانی‌ قۆناغی‌ ئۆپۆزسیۆن بونی‌. ئه‌گه‌ر له‌ قۆناغی‌ پێشودا بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان هه‌وڵه‌كانی‌ له‌سه‌ر چاودێری‌ كردنی‌ وردی‌ ده‌سه‌ڵات و هه‌ڵماڵینی‌ په‌رده‌ له‌سه‌ر كه‌موكوڕی‌ و هه‌ڵه‌و ناته‌واویه‌كانی‌ پرۆسه‌ی‌ فه‌رمانڕه‌وایی چڕكردبێته‌وه‌. ئه‌گه‌ر له‌ قۆناغی‌ پێشودا ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه‌ كاری‌ له‌سه‌ر نیشاندانی‌ گه‌نده‌ڵیه‌كانی‌ داموده‌زگا جۆراوجۆره‌كانی‌ حكومه‌ت كردبێت و هه‌وڵی‌ دابێت هاونیشتمانیان له‌و گه‌نده‌ڵی‌ و كه‌موكوڕیانه‌ ئاگادار بكاته‌وه‌و كاری‌ بۆ بزواندنی‌ خه‌ڵك و وشیاركردنه‌وه‌یان له‌مه‌ڕ ناته‌واوی‌ و كه‌موكوڕیه‌كان كردبێت، تا له‌م رێگایه‌وه‌ له‌ لایه‌ك كار بۆ وه‌ستاندنی‌ گه‌نده‌ڵی‌ و كه‌مكردنه‌وه‌ی‌ كه‌موكوڕیه‌كان بكات و له‌ لایه‌كی‌ تر له‌ رێگه‌ی‌ مۆبێلیزه‌كردنی‌ جه‌ماوه‌ر كار بۆ كۆكردنه‌وه‌ی‌ ره‌زامه‌ندی‌ خه‌ڵك و ده‌نگی‌ خه‌ڵك بكات به‌ ئامانجی‌ گه‌شتنه‌ ده‌سه‌ڵات. ئه‌وا ئه‌ركه‌كانی‌ له‌ ئه‌مڕۆدا قورسترو هه‌ستیار تر ده‌بێت.

له‌ ئه‌مڕۆدا بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان ته‌نها رۆڵی‌ چاودێر ناگێڕێت و كاره‌كانی‌ به‌ته‌نها له‌ چاودێری‌ كردنی‌ پرۆسه‌ی‌ به‌ڕێوه‌بردنی‌ ده‌سه‌ڵات كورت نابێته‌وه‌، به‌ڵكو له‌ ئه‌مڕۆدا بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان هاوبه‌شی‌ ده‌سه‌ڵاته‌ و به‌شێكی‌ گه‌وره‌ی‌ پرۆسه‌ی‌ فه‌رمانڕه‌وایی به‌رجه‌سته‌ ده‌كات.

ئه‌وه‌ی‌ گرنگه‌ و جیاوازه‌ له‌ قۆناغی‌ پێشو بریتییه‌ له‌ ره‌فتاری‌ سیاسی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان، تێپه‌ڕاندن و گواستنه‌وه‌یه‌ له‌ ره‌فتاری‌ ئۆپۆزسیۆن  بۆ ره‌فتاری‌ ده‌سه‌ڵات. له‌ ئه‌مڕۆدا ناكرێت بزوتنه‌وی‌ گۆڕان له‌ ده‌ره‌وه‌ بڕوانێته‌ پرۆسه‌ی‌ فه‌رمانڕه‌وایی و خۆی‌ له‌ كارو كرده‌وه‌كانی‌ ده‌سه‌ڵات بێخاوه‌ن بكات. ئه‌ركی‌ سه‌ره‌كی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان له‌ ئه‌مڕۆدا پێشكه‌شكردنی‌ نمونه‌یه‌كی‌ جوانی‌ فه‌رمانڕه‌واییه‌ به‌ پشت به‌ستن به‌و كه‌موكوڕی‌ و ناته‌واویانه‌ی‌ كه‌ له‌ قۆناغی‌ ئۆپۆزسیۆنیدا ئاشكرایان ده‌كردو ره‌خنه‌یان لێ ده‌گرت. هه‌ڵه‌و كه‌موكوڕیه‌كانی‌ حكومه‌ت له‌ پێشودا یارمه‌تیده‌ری‌ راسته‌قینه‌ ده‌بێت له‌ به‌خشینی‌ به‌رچاوڕونیه‌كی‌ باش به‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان به‌ ئاراسته‌ی‌ چڕكردنه‌وه‌ی‌ هه‌وڵ و تواناكانیان به‌ ئامانجی‌ كاركردن له‌سه‌ر ئه‌و هه‌ڵه‌و كه‌موكوڕیانه‌ و كۆشش كردنی‌ توندو جدی‌ بۆ ڕاستكردنه‌وه‌یان.

سه‌رجه‌م ئه‌و پۆستانه‌ی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان له‌ پارێزگای‌ سلێمانی‌ به‌ده‌ستی‌ هێناوه‌ پۆستی‌ گرنگ و هه‌ستیارن و چۆنیه‌تی‌ به‌ڕێوه‌بردن و پیاده‌كردنیان نه‌خشی‌ سه‌ره‌كی‌ له‌سه‌ر ئاینده‌ی‌ بزوتنه‌وه‌كه‌ ده‌ستنیشان ده‌كه‌ن. پیاده‌كردنی‌ مۆدێلێكی‌ نوێ‌ له‌ به‌ڕێوه‌بردن و فه‌رمانڕه‌وایی به‌له‌به‌رچاو گرتنی‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ گشتی‌ و ئامانجه‌كانی‌ خه‌ڵك و داواكانی‌ هاونیشتمانیان متمانه‌ی‌ خه‌ڵك به‌ بزوتنه‌وه‌كه‌ زیاتر ده‌كات و ره‌وایه‌تی‌ ده‌سه‌ڵات پایه‌دارو پته‌و ده‌كات. به‌ پێچه‌وانه‌ش پێشكه‌ش نه‌كردنی‌ نمونه‌یه‌كی‌ نوێ و ناوازه‌و درێژه‌دان به‌هه‌مان شێوازی‌ په‌یڕه‌وكراوی‌ ڕابوردو متمانه‌ی‌ خه‌ڵك به‌ بزوتنه‌وه‌كه‌ لاواز ده‌كات و سه‌ره‌نجامیش ره‌وایه‌تی‌ ده‌سه‌ڵاته‌كه‌شی‌ توشی‌ قه‌یران ده‌بێت.

* ماسته‌ر له‌ فیكری‌ سیاسی‌ هاوچه‌رخ

12/12/2014 بینین: 4626
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
تێگەیشتن لەڕیفۆرمی ئایینی لەسۆنگەی ژێرخانی مێژوییەوە...
ئاژەڵ و مرۆڤ...
سایکۆلۆژیای فەندەمێنتالیزم...
تێگەیشتن لە ئایین یان ململانێی ئایین و عەقڵ ...
مه‌ترسیه‌كانی‌ هه‌ڕه‌شه‌كردن له‌ دیموكراسی‌ له‌لایه‌ن یه‌كێتییه‌وه‌...
بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان و دیموکراسی...
ناوشیاری‌ مرۆڤ و كۆیله‌بونی‌ عه‌قڵ...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...