هیچ بوارێك نییە بۆ هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی بارزانی

سازدانی: به‌هادین یوسف

دادوه‌ر فاروق جه‌میل، وه‌زیری پێشوتری دادی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، پێیوایه‌ یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان، زۆر رون و راشكاوانه‌یه‌ و سه‌رۆكی هه‌رێم بۆی نییه‌ بۆ خولی سێیه‌م خۆی هه‌ڵبژێرێته‌وه‌ و دو خولی یاسایی خۆی ته‌واو كردوه‌.

رۆژی (18/4/2013) مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان، رۆژی (21/9/2013)ی وه‌ك واده‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مان و سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم دیاریكرد، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا پارتی و مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی هه‌مو هه‌وڵه‌كانیان خستوه‌ته‌گه‌ڕ بۆئه‌وه‌ی ده‌رچه‌یه‌ك بدۆزنه‌وه‌ بۆ درێژكردنه‌وه‌ی ویلایه‌تی بارزانی، یان هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی بۆ ویلایه‌تێكی تری سه‌رۆكایه‌تی، تا ماوه‌ی حوكمڕانێتی بۆ چوار ساڵی تر درێژ بكه‌نه‌وه.

هه‌رچه‌نده‌ یه‌كێتی و پارتی دانبه‌وه‌دا ده‌نێن، كه‌ كێشه‌ی یاسایی له‌به‌رده‌م بارزانیدایه‌ بۆ درێژكردنه‌وه‌ی ویلایه‌ته‌كه‌ی، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌مو هه‌وڵێكی خۆیان خستوه‌ته‌گه‌ڕ بۆ درێژكردنه‌وه‌ی نایاسایی ویلایه‌تی بارزانی.

شاره‌زایان و پسپۆڕانی ده‌ستوریش سورن له‌سه‌رئه‌وه‌ی بارزانی ته‌مه‌نی یاسایی سه‌رۆكایه‌تی ته‌واوكردوه‌ و ئه‌و یاسایه‌ی كه‌ په‌رله‌مانی كوردستان له‌ ساڵی (2005) ده‌ریكردوه‌ و خودی بارزانی ئیمزای له‌سه‌ركردوه‌ (یاسای ژماره‌ (1)ی ساڵی (2005)ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان) رێگه‌ به‌ بارزانی نادات بۆ هه‌ڵبژاردنه‌ گشتیه‌كانی مانگی ئه‌یلولی ساڵی (2013) رێگری له‌ بارزانی ده‌كات بۆ دوباره‌ خۆ كاندیدكردنه‌وه‌.

دادوه‌ر، فاروق جه‌میل، وه‌زیری پێشوتری دادی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، سه‌باره‌ت به‌ خۆكاندیدكردنه‌وه‌ی بارزانی بۆ خولێكی تری سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌ دیمانه‌یه‌كی (سبه‌ی) دا رایدەگەیەنێت: به‌رای من قانونی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم زۆر سه‌ریح و رونه‌ هیچ ناڕونیه‌كی تێدانییه‌ و جێگای ته‌فسیر نییه‌، به‌ ئاشكرا دیاریكردوه‌ سه‌رۆكی هه‌رێم دو خول خۆی هه‌ڵبژێرێته‌وه‌، په‌رله‌مانیش هه‌ر هه‌ڵبژاردنه‌ راسته‌وخۆ له‌لایه‌ن گه‌لیشه‌وه‌ هه‌ڵبژاردنه‌، كه‌واته‌ خولی (2005) و (2009)ی بۆ حسابه‌، به‌ڵام ئه‌گه‌ر یاساكه‌ی له‌ په‌رله‌مانه‌ هه‌موار بكرێته‌وه‌ بتوانێت خولێكی تر خۆی هه‌ڵبژێرێته‌وه‌، ئه‌گه‌ر نا یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم رێگه‌ی گرتوه‌ هیچ سه‌رۆكێك له‌ سه‌رۆكه‌كان ئه‌وه‌ی ئێستا و سه‌رۆكه‌كانی داهاتوش له‌ دو خول زیاتر خۆیان هه‌ڵبژێرنه‌وه‌".
ئەوەش دەڵێت: "به‌رای من دو خول به‌سه‌، هه‌شت ساڵ سه‌رۆكێك حوكمی وڵاتێك بكات، با رێگه‌ بدات یه‌كێكی دیكه‌ش ده‌سه‌ڵات بگرێته‌ده‌ست و دیموكراسیه‌ت بچه‌سپێت و له‌ هه‌مو دنیادا هه‌روایه‌، سه‌رۆكه‌كان دو خول زیاتر بۆیان نییه‌، خۆیان هه‌ڵبژێرنه‌وه".

هه‌رچه‌نده‌ پێشتر سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان له‌ نامه‌یه‌كیدا بۆ كۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان داوایای كردبو ئاماده‌كاریی بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كان بكرێت به‌جۆرێك له‌ (8/9/2013) تێپه‌ڕنه‌كات، سه‌ره‌ڕای ده‌بڕینی ئاماده‌یی و وه‌ڵانی كۆمسیۆن له‌وباره‌یه‌وه‌، به‌ڵام دواتر سه‌رۆكی هه‌رێم له‌ راگه‌یه‌ندراوێكی فه‌رمیدا رایگه‌یاند: رۆژی (21/9/2013) وه‌ك واده‌ی هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی كوردستان و سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم دیاریكراوه‌، چاودێران و ژماره‌یه‌ك له‌ په‌رله‌مانتاران مه‌ترسی خۆیان نه‌شارده‌وه‌ له‌وه‌ی فێڵێك له‌ پشت ئه‌و واده‌یه‌ هه‌بێت بۆئه‌وه‌ی بۆشاییه‌كی یاسایی دروست بێت و له‌و ماوه‌یه‌دا ویلایه‌تی سه‌رۆكی هه‌رێم درێژبكرێته‌وه‌ یان به‌ بڕیارێك هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی سه‌رۆكی هه‌رێم دوابخرێت.

سه‌باره‌ت به‌ دروستبونی بۆشایی یاسایی له‌و ماوه‌یه‌دا فاروق جه‌میل دەڵێت: "ئه‌وكاته‌ حكومه‌ت و په‌رله‌مان ده‌بنه‌ كار راییكه‌ر (تصریف اعمال) و بۆشاییه‌كی یاسایی دروست ده‌بێت، به‌ڵام ماوه‌كه‌ی كه‌مه‌، به‌ڵام ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت له‌و ماوه‌ی یاسایی ویلایه‌تی سه‌رۆك درێژبكه‌نه‌وه‌ ئه‌وه‌ شتێكی باش نییه‌ و ناكرێت ئه‌و هه‌نگاوه‌ بنرێت، چونكه‌ ناشه‌رعییه‌".

دوای دیاریكردنی واده‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مان و سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان، ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان و فراكسیۆنه‌كانی ئۆپۆزسیۆن ده‌نگی ناڕه‌زاییان لێبه‌رز بوه‌وه‌، به‌هۆی دیارینه‌كردنی واده‌ی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان و داوایانكرد، هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی هه‌رێمی كوردستان هاوكات له‌گه‌ڵئه‌و واده‌یه‌دا ئه‌نجامبدرێت.

له‌وه‌ڵامی پرسیارێكی (سبه‌ی) دا، سه‌باره‌ت به‌ هۆكاری ئه‌نجامنه‌دانی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی هه‌رێم له‌گه‌ڵ دو هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی تر، یان دواخستنی بۆ چه‌ند جارێك له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌، وه‌زیری پێشوتری دادی حكومه‌تی هه‌رێم وتی: "ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی هه‌رێم له‌ ساڵی (2005) ئه‌نجامدراوه‌، ده‌بو ئێستا خولی سێیه‌م بوایه‌، ده‌بو ده‌سه‌ڵات بیكات و هه‌ر ئه‌وانیش به‌رپرسن له‌ ئه‌نجامنه‌دان و دواخستنی، ئیتر نازانم هۆكاره‌كه‌ی ده‌بێت ترس بێت له‌ هه‌ڵبژاردن یان شتێكی تر ئه‌وه‌ وه‌ڵامه‌كه‌ی لای خۆیانه‌".

سبه‌ی: یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم هیچ ته‌فسیر و بواری ده‌رچه‌ی قانونی تێدایه‌ بۆئه‌وه‌ی سه‌ۆركی هه‌رێم بۆ خولی سێیه‌م خۆی هه‌ڵبژێرێته‌وه‌؟
فاروق جه‌میل: نه‌خێر شتی وانییه‌، ئه‌گه‌ر ده‌رگایه‌كی دیكه‌ بكه‌نه‌وه‌ یان حیله‌یه‌كی ناقونی بدۆزنه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بڵێن ته‌نها یه‌كجار راسته‌وخۆ له‌لایه‌ن گه‌له‌وه‌ هه‌ڵبژێردراوه‌ و جاری یه‌كه‌م له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه‌ بوه‌، ئه‌وه‌ ره‌نگه‌ رای تایبه‌تی ئه‌و كه‌سانه‌ بێت، له‌راستیدا ئه‌وه‌ پێشێلكاری و موخاله‌فه‌یه‌، یان بیانه‌وێت به‌ واسته‌ی دادگای ته‌میز یان ئه‌نجومه‌نی شورا، ته‌فسیرێك بده‌نه‌ ئه‌و بڕگه‌یه‌، ئه‌وه‌شیان ناكرێت و وارد نییه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ی یاساكه‌ زۆر به‌ڕونی و ئاشكرا دیاریكردوه‌، بواری ته‌فسیركردنی نییه‌.

سبه‌ی: ئه‌گه‌ر په‌رله‌مانی كوردستان كاریكرد بۆ هه‌مواركردنه‌وه‌ی یاساكه‌ و به‌ده‌نگی زۆرینه‌ هه‌مواریانكرده‌وه‌؟ ده‌توانن به‌رگێكی قانونی به‌سه‌ر ئه‌و نا قانونیه‌دا بكه‌ن؟
فاروق جه‌میل: قانون له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه‌ ده‌رچوه‌، رێگای قانونیش هه‌یه‌ بۆ هه‌مواركردنه‌وه‌ی ئه‌و قانونانه‌ی له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه‌ ده‌رده‌چێت.

سبه‌ی: ئه‌ی له‌ڕوی عورفی دنیاوه‌ سه‌رۆكی ته‌نها بۆ دوخول بۆی هه‌یه‌ خۆی هه‌ڵبژێرێت، ئه‌وكاته‌ نیشانه‌ی پرسیار ناچێته‌سه‌ر ویلایه‌تی سێیه‌می سه‌رۆك؟
فاروق جه‌میل: پێموایه‌ هیچ به‌هانه‌ و موبه‌ریرێك نییه‌، چونكه‌ له‌ دنیادا ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تی ته‌نها دوجاره‌ و ئه‌وه‌ دیاریكراوه‌ و یه‌كلابوه‌ته‌وه‌، ناكرێت تۆ قانونێك هه‌موار بكه‌یته‌وه‌ ته‌نها له‌به‌ر مه‌به‌ستێكی دیاریكراو، ئه‌ی ئه‌وكاته‌ قیمه‌تی قانون چی ده‌مێنێته‌وه‌.

سبه‌ی: بۆچونێكی تر هه‌یه‌ به‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات له‌م ماوه‌یه‌دا كار بۆ تێپه‌ڕاندنی ده‌ستور بكات، ئه‌وكاته‌ له‌ به‌رواری تێپه‌ڕاندنی ده‌ستوره‌كه‌وه‌ دو خولی تر بۆ سه‌رۆك درێژبكرێته‌وه‌؟
فاروق جه‌میل: ده‌ستور له‌ هه‌مو قانونێك گه‌وره‌تره‌ و دایكی قانونه‌كانه‌، نابێت قانون موخاله‌فه‌ی ده‌ستور بێت، ئه‌گه‌ر درایه‌ راپرسی و خه‌ڵك ده‌نگی له‌سه‌ردا ئه‌وكاته‌ بابه‌تێكی تره‌ و قسه‌ی تر هه‌ڵده‌گرێت.


23/04/2013 بینین: 37329
 
زیاتر
دەبێت ئەو تاڵە داوانە بدۆزینەوە کە هەموانی کۆ
شێخ ئه‌نوه‌ر ئه‌لعاسی‌
ئەسیل نوجێفی: پلانی ئازادکردنی موسڵ لە قۆناغی
کونسوڵی گشتی تورکیا لە هەرێم: ئارامی‌ كوردستا
محەمەد ئاکیف‌
ئیراده‌ی‌ خه‌ڵكە وایكردوه‌ بتوانین روبه‌ڕوی ق
د.یوسف محەمەد‌
د. دەرباز محەمەد: گەلێك جوڵاوە، نەك ئاوارەبون
وه‌زیری‌ ئه‌وقاف: له‌ هه‌ولێرەوە ده‌ستمان پێك
به‌غدا بوه‌هۆی‌ دواكه‌وتنی‌ گه‌شتنی‌ چه‌ك به‌
مسته‌فا سه‌ید قادر‌
گۆڕان بوەتە جێی ئومێدی خەڵکی کەرکوک
مه‌لا فه‌رمان‌
یەکێتی و پارتی خەڵکی کەرکوکیان دابەشکردوە
ئه‌دهه‌م جومعه‌‌
سلێمانی به‌رده‌وام سزا دراوه‌
هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كر‌
ئەگەر رێگەی هەڵبژاردن شکستی خوارد، خەڵک بیر ل
نەوشیروان مستەفا‌
كەس تەفاسیلی كێشەكان و گفتوگۆ داخراوەكان ناز
ئارام شێخ محەمەد‌
حه‌جمێ‌ حه‌قیقی‌ ده‌سه‌لات ژ بادینان ل موعار
حه‌مید حه‌سه‌ن‌
گه‌نجێن بادینان بهیچ ره‌نگه‌كێ‌ تاكره‌ویێ‌ ق
حاجی‌ رێكانی‌‌
ئه‌گه‌ر زه‌مینه‌ی‌ به‌شداریكردن له‌حكومه‌ت ن
جه‌لال جه‌وهه‌ر‌
له‌به‌ر نه‌وت كه‌ركوكیان كردۆته‌ قوربانی‌
نه‌وزاد شوانی‌‌
عه‌یب ‌و عاره‌كانیان كه‌شف بو
كاوه‌ محه‌مه‌د‌
له‌ پایته‌ختی‌ هه‌رێم كاره‌بای‌ به‌رده‌وام نی
عه‌بدولڕه‌حمان موهەندیس‌
هه‌ندێك قه‌باره‌ی‌ خۆیان نازانن
یوسف محه‌مه‌د:‌
پارێزگاری‌ نوێی‌ سلێمانی‌ هه‌ڵده‌بژێرین
دانا عەبدولکەریم‌
 1      
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبەجێدەکات
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێدایە
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت
نەتەوە یەكگرتوەكان: 85 هەزار كەس لە رومادی هەڵاتون
واشنتۆن كوبای لە لیستی پشتیوانانی تیرۆر دەرهێنا
سەدان كۆچبەری نایاسایی لە كەناراوەكانی ئیتالیا رزگاردەكرێن
قەتەر لە بەغدا باڵیۆزخانە دەكاتەوە
پلاتەر بۆ جاری پێنجەم وەك سەرۆكی (فیفا) هەڵبژێردرایەوە
لەبارەی هەڵبژاردنەكەی (فیفا)وە
هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی فیفا كەوتە قۆناغی دوەم
مەرجەعیەتی شیعە: دورنییە جەنگێكی خوێناوی هەڵگیرسێت
''کۆمپانیاکانی نەوت ئامادەن بودجەی یەک ساڵی هەرێم بدەن''
سلێمانی؛ كۆنگرەی سێیەمی ئازادی ژنانی كوردستان بەڕێوەدەچێت
بەوێنە؛ سەردانی وەزیری دارایی بۆ لای خانەنشینان
هەولێر؛ سەندیكای پارێزەران بایكۆتی كۆنگرەی دادوەری دەكات
پسپۆڕێكی بواری تیرۆر: داعش تەنها لە شەڕی كۆڵان بە كۆڵان شارەزایە
سوریا؛ بەری نوسرە شاری ئیدلەب كۆنتڕۆڵ دەكات
كۆمەڵی ئیسلامی سێیەمین كۆنگرەی خۆی دەبەستێت
هەڵەبجە؛ روداوێکی هاتوچۆ پێنج کەسی کردە قوربانی
حەویجە؛ داعش هێزێكی تایبەت بە سزادانی ژنان پێكدێنێت
لیبیا؛ داعش گەورەترین بنكەی ئاسمانی لە شاری سەرت کۆنتڕۆڵکرد
یەمەن؛ هۆزە میلیەكان شاخی عەریش-یان كۆنتڕۆڵ كرد
جۆش ئارنست: ئەمەریكا بەرپرس نیە لە ئاسایشی عێراق