بارزانی نێوان به‌غدا و واشنتۆن

چیا عه‌باس

جاران
دوای گه‌ڕانه‌وه‌ی به‌ڕێز مەسعود بارزانی له‌ به‌غدا‌وه‌ بۆ کوردستان وه‌ک سه‌رۆکی شاندی کورد له‌خولی دوه‌می دانوستانی به‌ره‌ی کوردستانی ساڵی 1991 له‌گه‌ڵ رژێمی سه‌دام، نوسه‌ر و رۆژنامه‌گه‌ر Jonathan Kaplan له‌ هه‌ولێره‌وه‌ چاوپێکه‌وتنێکی له‌گه‌ڵ سازده‌کات و وتاره‌که‌ی به‌ناونیشانی "کو‌رد دژ به‌ کورد" له‌ گه‌وره‌ رۆژنامه‌کانی دنیادا بڵاوده‌کرێته‌وه. رۆژنامه‌ی  de Volkskrant ی هۆڵه‌ندی رۆژی 14 ته‌موزی 1991 یش بڵاویکرده‌وه‌.‌ مەسعود بارزانی پێی ده‌ڵێت که‌ به‌هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌و زۆربه‌ی زۆری جیاوازی راو بۆچونه‌کان له‌گه‌ڵ به‌غدا چاره‌کراون و رێککه‌وتن زۆر نزیکه‌. هاوکات به‌ڕێز جەلال تاڵه‌بانی که‌ سه‌رۆکی‌ شاندی کورد بو بۆ خولی یه‌که‌می دانوستان عه‌رزه‌که‌ی سه‌دامی ره‌تکرده‌وه‌و رایگه‌یاند: "هیچ کوردێك ناتوانێت ئه‌مه‌ قبوڵ بکات".

کاپلان ده‌ڵێت به‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی بارزانی پێشنیازی عێراق که‌ داوا ده‌کات کو‌رد په‌یوه‌ندیه‌کانیان له‌گه‌ڵ حکومه‌ته‌ بیانییه‌کان بوه‌ستێنن به‌باشترین خاڵی رێککه‌وتن‌ بۆ میلله‌ته‌که‌ی ده‌زانێت. به‌پێچه‌وانه‌وه‌ تاڵه‌بانی ئه‌م پێشنیازه‌ی راسته‌وخۆ ره‌تکرده‌وه‌ و پێیوابو رۆژئاوا ته‌نها زامنه‌ بۆ مافه‌کانی کورد.

له‌و رۆژه‌وه‌ تا ئه‌م ساته‌ش رۆژئاوا، تایبه‌ت ئه‌مەریکا، رۆڵی کاریگه‌ریان له‌پاراستنی کورد له‌باشور بینیوه‌، به‌غدا، ته‌نانه‌ت دوای روخاندنی سه‌دامیش، جۆرێک له‌ مه‌ترسی به‌رده‌وام بوه‌ له‌سه‌ر کورد و حوکمڕانی له‌ باشور.

پێده‌چێت مام جەلال تا کاره‌ساتی 31 ئاب 1996 که‌ به‌ ره‌زامه‌ندی بێده‌نگی ئه‌مەریکاش رویدا، هه‌ڵسه‌نگاندنی بۆ رۆڵی ئه‌مەریکا واقیعی نه‌بوبێت. بارزانی به‌هۆی ئه‌زمونی زۆر تفتوتاڵی شۆڕشی ئه‌یلول و خوالێخۆشبو مه‌لا مسته‌فا تا دوا ساته‌کانی ژیانی له‌ گه‌ڵ ئه‌مەریکا ئه‌وه‌نده‌ باوه‌ڕی به‌ رۆژئاوا نه‌مابو، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا توانیویه‌تی تا راده‌یه‌ک مامه‌ڵه‌ی سیاسی له‌گه‌ڵ ئه‌مەریکادا بکات و سود له‌و مامه‌ڵه‌کردنه‌ وه‌ربگرێت.

بۆچونه‌که‌ی مام جەلال له‌و سه‌رده‌مه‌دا زاده‌ی هه‌ڵسه‌نگاندنێکی ستراتیژی بو و ته‌نها له‌ روانگای شه‌خسی خۆیه‌وه‌ داینه‌ڕشتبو، چونکه‌ گه‌یشتبوه‌ ئه‌و باوه‌ڕه‌ی ئه‌مەریکا بۆته‌ سه‌نته‌ری سه‌ره‌کی بڕیاردان له‌دنیادا، بۆیه‌ ده‌بێت کورد روی لێبکات. مەسعود بارزانی له‌ ئاکامی شکستی شۆڕشی ئه‌یلول بۆ ساڵانێکی درێژ خۆی له‌ قه‌ره‌ی ئه‌مەریکا نه‌ده‌دا، ته‌نانه‌ت له‌گێژاوی دۆخی کورد له‌ 1975 ه‌وه‌ تا راپه‌رین کونجی قه‌ناعه‌تی گرتبو و زۆر به‌حه‌زه‌ره‌وه‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی بۆ ئه‌گه‌ره‌کانی ئاینده‌ ده‌کرد. کاتێک ئه‌مەریکا رێگایدا سه‌دام راپه‌رینه‌کانی عێراق به‌ کوردستانیشه‌وه‌ به‌زه‌بری هێز دامرکێنێته‌وه‌ حه‌زه‌رو دوره‌په‌رێزی کاک مەسعود له‌ئه‌مەریکا زۆر به‌هێزترو ره‌واتر به‌رچاو بون و ره‌نگدانه‌وه‌ی خه‌ستیان له‌سه‌ر دانوستانه‌کانی به‌ڕێزی له‌گه‌ڵ رژێمی سه‌دام هه‌بو. زه‌مینه‌یه‌کی پته‌وی ئه‌م بۆچونه‌ ئه‌زمونه‌ تاڵه‌کانی خودی خۆی و باوکی و بنه‌ماڵه‌که‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌مەریکادا بون، تا ئه‌م ساته‌ش ئه‌و راستیه‌ له‌مامه‌ڵه‌کردنیدا له‌گه‌ڵ ئه‌مەریکا هه‌ستی پێده‌کرێت، وه‌ک له‌ توندبونی کێشه‌کان له‌ گه‌ڵ به‌غدا و پرسی نه‌وت و بانگه‌شه‌ی سه‌ربه‌خۆیی کوردستاندا ده‌رکه‌وتن.

دواتر
کاتێک ئه‌مەریکا به‌ رێگه‌ی جۆزیف بایدنی جێگری ئۆباما بارزانی خسته‌ ژێر فشارێکی زۆره‌وه‌ تا له‌گه‌ڵ مالیکی رێککه‌وتن بکات، بارزانی به‌ناچاریه‌وه‌ رێککه‌وتنی هه‌ولێری په‌سەندکرد. بارزانی هه‌میشه‌ له‌نیه‌ته‌کانی حوکمڕانی شیعه‌ دڵنیا نه‌بوه‌، ته‌نانه‌ت ئه‌و ساڵانه‌ی مام جەلال وه‌ک سه‌رۆک کۆمار له‌ به‌غدا بوه‌ مەسعود بارزانی ئه‌و پێگه‌یه‌ی مام جەلالی به‌ ئامرازێکی سیاسی بینیوه‌ بۆ راگرتنی هاوسه‌نگی هێز و وه‌ک کلیلێکی ئه‌ڵته‌رنه‌تیڤی سیاسی ئه‌گه‌ر به‌ته‌واوی له‌ئه‌مەریکاو تورکیا بێ ئومێد بێت. له‌سه‌ره‌تای تێکچونی باری ته‌ندروستی مام جەلال کاک مسعود چه‌ندین جار مه‌راقی خۆی سه‌باره‌ت به‌ غیابی ئه‌و رۆڵه‌ی مام جەلال به‌ گه‌وره‌ دیبلۆماتکاره‌کانی ئه‌مەریکا راگه‌یاندوه. بارزانی له‌دیدێکی ته‌کتیکیه‌وه‌ هیچکات نه‌یویستوه‌ له‌ به‌غدا داببڕێت، بۆیه له‌ ئاڵۆزترین ساته‌ وه‌خته‌کانی په‌یوه‌ندیدا له‌گه‌ڵ به‌غدا یه‌ک کارمه‌ندی بچوکی پارتیشی له‌ به‌غدا نه‌کشانۆته‌وه‌.

هه‌ردو سه‌رکرده‌، وێڕای جیاوازی بنه‌ڕه‌تییان له‌مه‌ڕ به‌غداو ئه‌مەریکاو ئێران و تورکیا، به‌ڵام له‌ئاکامی دۆخه‌که‌و تایبه‌ت به‌کاریگه‌ری رێککه‌وتنی ستراتیژی، به‌جیاو به‌یه‌که‌وه‌ کاریان ده‌کرد تا له‌گه‌مه‌ی سیاسی نێوان به‌غداو تاران و ئه‌نقه‌ره‌ و واشنتۆن پێگه‌ی خۆیان له‌گۆره‌پانه‌که‌دا‌ بپارێزن، له‌چه‌ند حاڵه‌تێکی تایبه‌ت و هه‌ستیاردا هه‌ماهه‌نگیان ئاراسته‌ی ستراتیژی هاوبه‌شی هه‌بوه، له‌باقی حاڵه‌ته‌کانی تردا هه‌ر یه‌ک لێیان به‌جیا ئاراسته‌ی موفه‌زه‌لی خۆی گرتۆته‌به‌ر.

کاتێک بارزانی هه‌وڵیدا مالیکی له‌حوکمڕانی دورخاته‌وه‌ سنورێکی گرنگی سیاسی به‌زاندو مام جەلال پشتگیری نه‌کردو پلانه‌که‌ شکستیهێنا.

هه‌رچۆنێک بێت بارزانی ئه‌م ئه‌زمونه‌ی تێپه‌ڕاند، ئه‌مجاره‌ به‌ئاراسته‌ی خۆیدا گوزه‌ری کردو به‌‌غدا و یه‌کێتیی پشتگوێخست و به‌کارتی نه‌وت کاری له‌سه‌ر سازدانی میحوه‌رێکی ئابوری و سیاسی به‌هێز له‌گه‌ڵ تورکیا ده‌ستپێکرد، ئه‌م جه‌نجاڵه‌ گه‌یشته‌ ئاستێک که‌ به‌ڕێز نێچیرڤان بارزانی له‌ چاوپێکه‌وتنێک له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌گه‌ر Jay Newton-Small  له‌ هه‌ولێر له‌ 21 دیسه‌مبه‌ری 2012  بۆ WorldTIME تورکیا به‌ ده‌روازه‌ی هیوا وه‌سف بکات کاتێک له‌‌ وه‌ڵامی پرسیارێکدا ده‌ڵێت: هه‌مو که‌س درک به ‌سیاسه‌تی تورکیا ده‌کات و ده‌یزانێت. سیاسه‌تی تورکیا دژه‌ به‌هه‌مو سه‌ربه‌خۆبونێکی کورد‌، پێموایه‌ ئه‌مه‌ رونه‌، ئێمه‌ دوچاری ئه‌م راستیه‌ بوینه‌ته‌وه‌، تورکیا هه‌میشه‌ ئه‌و هێزه‌ی هه‌بوه‌ و هه‌یه‌تی‌ که‌ بتوانێت به‌رێگه‌ی سه‌ربازیه‌وه‌ رێگریمان لێبکات، من پێمخۆشه‌ پێچه‌وانه‌که‌ی ئه‌م راستیه‌م باسکردایه. ئه‌وه‌ی مه‌ترسیه‌ له‌سه‌ر یه‌کپارچه‌یی عێراق کاره‌کانی مالیکی سه‌رۆک وه‌زیرانه‌ له‌ به‌غدا، مالیکی مه‌به‌ستیه‌تی هه‌ڵمه‌ته‌که‌ دژ به‌ئێمه‌ به‌کاربهێنێت. ئێمه‌ ده‌رگایه‌کی هیوامان هه‌یه‌ که‌ تورکیایه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌و ده‌رگایه‌، ئه‌و هیوایه‌ دابخرێت ئه‌وا مه‌حاڵه‌ ئێمه‌ خۆمان به‌ده‌ست به‌غدا‌وه بده‌ین‌، شتێک ده‌که‌ین که‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی هه‌مو لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌کان بخاته‌ مه‌ترسیه‌وه‌. (کۆتایی به‌شێکی چاوپێکه‌وتنه‌که).

ماوه‌ی دو ساڵ و نیو له‌ غیابی سیاسی مام جەلال و ئێستاشی له‌گه‌ڵدا بێت سه‌رجه‌م نوێنه‌رانی کورد له‌سه‌رۆک کۆمارو وه‌زیرو پارله‌مانتاران و کارمه‌نده‌ باڵاکانی تر له‌به‌غدا وه‌ک کارتێکی فشاری سیاسی سه‌یر ده‌کرێن و مامه‌ڵه‌ ده‌کرێن و به‌کارده‌هێنرێن، ئه‌وه‌ی به‌خه‌ڵکی ده‌وترێت "پشکی کورد له‌ عێراقێکی یه‌کگرتوی فیدراڵ" زۆر له‌واقیع و راستیه‌وه‌ دوره.

ئێستا
شه‌ڕی داعش و پاڵپشتی ئه‌مەریکاو خۆرئاوا بۆ به‌رگریکردن له‌کوردستان و و قه‌یرانی بودجه‌و موچه‌ بارزانی یان ناچارکرد له‌گه‌ڵ حکومه‌ته‌که‌ی‌ عه‌بادی رێكکه‌وتن بکات و بانگه‌شه‌ی سه‌ربه‌خۆیی خاوبکاته‌وه‌.

هه‌فته‌یه‌ک پێش سه‌ردانی بارزانی بۆ ئه‌مەریکا عه‌بادی له‌واشنتۆن بو، ئیداره‌ی ئۆباما جارێکی تر جه‌ختی له‌یه‌کپارچه‌یی و سه‌روه‌ری عێراق کرده‌وه‌.

بارزانی پێش سه‌ردانه‌که‌ی‌ بۆ ئه‌مەریکا کتوپڕ سه‌ردانی مام جەلالی کرد، بۆ هه‌واڵ پرسین و باسکردن له‌سه‌ردانه‌که‌ی، ئه‌وسات نوسینه‌که‌ی جۆناتان کاپلاندم بیرکه‌وته‌وه‌ که‌ کاک مەسعود و مام جەلال جیاوازی ئه‌رزو ئاسمانیان هه‌بو له‌مه‌ر رۆڵی خۆرئاواو ئه‌مەریکا بۆ کورد، به‌داخێکی زۆره‌وه‌ وه‌ک بڵاوبۆته‌وه‌ که‌ به‌ڕێز مام جەلال باری تەندروستی تێکچوە، به‌پێچه‌وانه‌وه، گوێبیستی هه‌ڵسه‌نگاندنی پێویستی به‌ڕێزی ده‌بوین له‌ مه‌سه‌له‌یه‌کی وا گرنگدا بۆ کورد.

هه‌رچۆنێک بێت له‌دوا سه‌ردانیدا بۆ ئه‌مەریکا پێکهاته‌ی شانده‌که‌ی باشتر بو له‌ جاران و نمایشکردنی یه‌کڕیزی کوردی تێدا پێشنیاز ده‌کرا. بارزانی له‌ واشنتۆنه‌وه‌ جه‌ختیکرد‌ که‌ پلانی راسته‌وخۆیان بۆ پچڕاندنی په‌یوه‌ندیه‌کان له‌گه‌ڵ حکومه‌تی عێراقدا نیه‌. به‌رپرسه‌ باڵاکانی ئه‌مەریکا له‌میانه‌ی ئه‌م سه‌ردانه‌دا‌ رایانگه‌یاند:
"باوه‌ڕ ناکه‌ن له‌ئێستادا له‌به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌مەریکا یا عێراق بێت و به‌ره‌چاوکردنی دۆخی کوردیش له‌ به‌رژه‌وه‌ندی کورد دا بێت کوردستانێکی سه‌ربه‌خۆ هه‌بێت".

Stefan Grobe  په‌یامنێری EuroNews له‌واشنتۆنه‌وه‌ نوسیویه‌تی: "بارزانی وه‌ک هاوپه‌یمانێکی سه‌رکه‌وتو له‌شه‌ڕی داعشدا له‌ واشنتۆن میوانداری کرا. هه‌رچه‌نده‌ کۆشکی سپی هێشتا پشتگیری سه‌ربه‌خۆیی کورد ناکات، بارزانی پێی وتین له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا دڵنیایی پێدراوه‌ که‌ هێزه‌کانی پێشمه‌رگه‌ هه‌مو ئه‌و چه‌کانه‌ی پێویستیانه‌ وه‌ریان ده‌گرن".

دوای سه‌ردانه‌کانی بارزانی و شانده‌که‌ی یاوه‌ری بۆ ئه‌مەریکاو هه‌نگاریاو چیک زمانی زبری به‌رپرسانی عێراق به‌ عه‌بادیشه‌وه‌ به‌رامبه‌ر کورد و بارزانی توندتر بو، هه‌وڵی که‌مکردنه‌وه‌ی پشکی هه‌رێم له‌ داهاتی نه‌وت به‌شێوازێکی زۆر له‌ئیمانه‌ کاری بۆ ده‌که‌ن. حوکمڕانی شیعه به‌پاڵپشتی ئێران و بێده‌نگی سوننه‌کان و هاندانی به‌شێک له‌ئیداره‌ی ئۆباما زۆر ژیرانه‌و ژێربه‌ژێرو هێمنانه‌ گه‌مه‌که‌ به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن. تێوه‌گلانی کورد به‌ شه‌ڕی داعش و هاوکات به‌ده‌نگه‌وه‌چونی تا له‌سه‌ر لێواری مان و نه‌ماندا بمێنێته‌وه و به‌ردەو‌ام پێویستی به‌ هاوپه‌یمانان هه‌بێت‌، زیاده‌ بۆ ئه‌مه‌ش ئیستنزافکردنی حوکمڕانی کورد به‌ کێشه‌کانی موچه‌ و بودجه‌ و نه‌وت و حه‌شدی شه‌عبی و ئاینده‌ی ناوچه‌ دابڕێنراوه‌کان، هه‌وڵدان بۆ لێکترازانی زیاتری نێوماڵی کورد، مه‌زهه‌بچیه‌کانی عێراق سه‌ردانه‌که‌ی بارزانی به‌ پلانگێڕی بۆ دابه‌شکردنی عێراق ده‌زانن، ته‌نانه‌ت زاهر عه‌بادی له‌ ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران له چه‌له‌حانێکی شۆڤینیزمدا‌ ده‌ڵێت: "ده‌بێت بارزانی دادگایی بکرێت بۆ ئه‌و لێدوانه‌ی له‌ئه‌مەریکا وتی: سه‌ربه‌خۆیی کوردستانی ئه‌مرێکی ئه‌کیده‌". هه‌روه‌ها پرۆژه‌ یاسای پرچه‌ککردنی راسته‌وخۆی پێشمه‌رگه‌ به‌مه‌ترسی بۆ یه‌کپارچه‌یی عێراق ده‌زانن. ئه‌مانه‌ گشتیان ئاماژه‌ی زه‌قن بۆ ترسناکی ئه‌و دۆخه‌ی کورد تێیدا گیرساوه‌ته‌وە و گوزه‌ر ده‌کات.

کورد ناتوانێت به‌ره‌کانی شه‌ڕ به‌فراوانتر بکات، پێویستی به‌ راگرتنی هاوسه‌نگیه‌کی مه‌عقوله‌ له‌گه‌ڵ به‌غداو ئه‌مەریکاو وڵاتانی ناوچه‌که‌. له‌به‌رامبه‌ردا ئه‌و هاوسه‌نگیه‌ به‌ یه‌کڕیزی راسته‌قینه‌ی نێوماڵی کورد جێبه‌جێ ده‌کرێت و ده‌بێت خۆمان له‌خۆشباوه‌ڕی و کروزانه‌وه‌ و خۆبه‌زل زانین و تاکڕه‌وی بپارێزین، ئاینده‌ی ئه‌م دۆخه‌ ئاڵۆزه‌ پابه‌نده‌ به‌ئیراده‌ی هه‌مومانه‌وه‌، هه‌ر تاقم و ده‌سته‌و لایه‌نێک پێیوابێت به‌ عه‌قیده‌ و تاکڕه‌وی خۆی ده‌توانێت ببێته‌ فریادڕه‌سی کورد پێموایه‌ هه‌ڵه‌یه‌کی کوشنده‌ ده‌کات.

ئه‌وه‌ی شیانی باسکردنه‌ "نوێنه‌رانی کورد" له‌به‌غدا، له‌ سه‌رۆک کۆماره‌وه‌ تا پارله‌مانتار و کارمه‌نده‌کانی تر، لێره‌دا جه‌خت له‌ ئه‌ندامانی فراکسیۆنی گۆڕان ده‌که‌م، ده‌بێت واز له‌خوگرتن به‌ ده‌باره‌بونه‌وه‌ی ئه‌م دۆخه‌ ئاڵۆزه‌ی نێوان هه‌ولێرو به‌غدا‌ بهێنن و وه‌ک رۆتینی واقیعی سیاسی سه‌یری نه‌که‌ن، چونکه‌ ئه‌وان له‌ ئه‌وپه‌ری حاڵه‌تدا ده‌توانن هۆڵی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران جیبهێڵن و ئه‌زمونه‌کان ده‌یسه‌لمێنن له‌زۆربه‌ی حاڵه‌تدا له‌وه‌ زیاتریان پێنه‌کراوه‌ (عه‌‌ره‌ب وته‌نی: اضعف الایمان).‌ بۆیه‌ ده‌بێت بیر له‌ شێوازێکی تری کارکردن بکه‌نه‌وه‌ که‌ سیمای ناسنامه‌ی کوردی و ئاوات و خواسته‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کان تێیدا باڵاده‌ست و به‌رچاوبن، نه‌ک قه‌وانی‌ پرۆتۆکۆڵی "عێراقێکی یه‌کگرتوی فیدراڵ" به‌ گوێماندا بخوێننه‌وه‌، چونکه‌ ساده‌ترین هۆکار لایه‌نه‌کانی تر وا ره‌فتار ناکه‌ن و هه‌ڵوێستیان نیه، به‌رده‌وامبونی نوێنه‌رانی کورد له‌سه‌ر ئه‌و نه‌ریته‌ مانای کوتنه‌وه‌ی ئاسنی سارده‌.

کورد پێشئه‌وه‌ی به‌دوای دۆستدا بگه‌ڕێت و په‌نای بۆ ببات، ده‌بێت له‌نێو‌ خۆیاندا دۆستی راسته‌قینه‌ی یه‌کتر بن، دۆستی عه‌قیده‌ و ئینتیمای سیاسی نا، به‌ڵکو دۆستایه‌تی بۆ به‌رژه‌وه‌ندیه‌ باڵاکانی نه‌ته‌وه‌که‌مان.
17/05/2015 بینین: 3830
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
به‌ناوی گۆڕانه‌وه‌ ... یا به‌ رۆحیه‌تی گۆڕان؟...
گۆڕان و یه‌کێتی به‌ره‌وکوێ؟...
وێڕای جیاوازیه‌کانی گۆڕان و یه‌کێتی...
چۆن سه‌رۆکێکمان پێویسته‌؟...
ئه‌گه‌ر مام جەلال بتوانێت ...
نیو سه‌ده‌ نێوان نه‌وشیروان مسته‌فا و مسعود بارزانی...
بۆچی شه‌ڕ یه‌خه‌ی کوردی گرتوه‌؟...
نوێنه‌رانی کورد و قه‌یرانه‌کان‌ ...
شه‌ڕی داعش... چۆن؟...
بۆچی داعش په‌لاماری کوردستانیدا؟...
کورد له‌داوی دڵه‌ڕاوکێی ئه‌مەریکادا...
گۆڕان و وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌...
چه‌ند جه‌مسه‌رێکی یه‌کێتی بۆ واده‌که‌ن؟‌...
ئایا گۆڕان په‌له‌ی کردوه‌؟...
گۆڕان و کێشه‌ ناوخۆییه‌کانی یه‌کێتی...
چاوه‌ڕوانی چی بین له‌ رێکه‌وتن؟...
گۆڕان... گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ سه‌ره‌تا!...
سلێمانی و هاوسه‌نگی هێز...
کورد و جه‌نگی دوه‌م دژ به‌تێرۆریزم...
گۆڕان و پارادۆکسی حوکمڕانی...
میحنه‌تی کورد و ده‌ربازبون ...
تارمایی رێکه‌وتنی ستراتیژی...
هیتله‌ره‌که‌ی‌ ئیسلام...
یه‌کێتی... تاکه‌ی به‌م شێوه‌یه‌؟...
پارتی و یه‌کێتی له‌ ته‌رازوه‌که‌ی داعشدا...
چۆن مامه‌ڵه‌ی گو‌رگه‌ بۆره‌که‌ بکه‌ین؟...
ئایا ئه‌مه‌ ناچاریه‌ له‌ گه‌ڵ به‌غداد؟...
ته‌نگه‌به‌ره‌کانی به‌رده‌م کورد...
مه‌راق و خه‌مه‌کانی بارزانی...
داوێنی به‌رپرسیاریه‌تی سه‌رکردایه‌تی کورد؟...
راگه‌یاندنێکی خۆپه‌رستانه‌ له‌ شه‌ڕکردنی داعشدا...
سه‌رۆک کۆمارێکی بێ شانس...
ناڕه‌زایه‌تی له‌ گۆڕان... بۆچی؟...
سه‌ربه‌خۆیی به‌ئیجازه‌ی ده‌ستور...
ده‌وڵه‌تی کوردی نێوان ده‌ڵه‌مه‌یی و ئه‌گه‌رێکی به‌هێزدا...
داعش و هه‌ریسه‌ی کوردی...
به‌ڵێ کاک نه‌وشیروان ''تاکڕه‌وه‌''...
داعش منداڵێکی لاسار له‌ گه‌مه‌ی گه‌وره‌کاندا...
کورد له‌به‌رده‌م دو‌ڕیانێکدا...
ئێران چی لێمان ده‌وێت؟...
بۆ یه‌کێتی واده‌کات؟...
ته‌وقه‌کانی سه‌ر سلێمانی و رێگه‌چاره‌؟...
ئه‌مجاره‌ ده‌نگ به‌ هه‌مو ره‌نگه‌کان بده‌م؟...
کزبونی ئه‌ستێره‌ی یه‌کێتی... بۆچی؟...
عه‌مره‌کاران‌ لەنێوان‌ هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن و پێکهێنانی کابینه‌دا...
کورد و زه‌لکاوه‌که‌ی مالیکی...
گۆڕان و هزری نه‌ته‌وه‌ و ناوچه‌ دابڕێنراوه‌کان...
کابینه‌ی هه‌شت و متمانه‌و رۆحی نه‌ته‌وه‌یی...
یه‌کێتیه‌کی خنجیلانه‌...
گۆڕان و پارتی له‌به‌رده‌م ئه‌زمونێکی سه‌ختدا...
گۆڕان له‌ سه‌نگی مه‌حه‌کدا...
برینه‌کانی یه‌كێتی و عشقێکی پڕوکاوه‌...
گۆڕان و ئیرسی مام جەلال...
گۆڕان و ئیرسی حوکمڕانی پێشو...
بۆچی و چۆن گۆڕان به‌ره‌و ده‌سه‌ڵات ده‌ڕوات؟...
ئه‌سته‌نگه‌کانی به‌رده‌م گۆڕان له‌ حوکمڕانیدا...
کاوه‌ گه‌رمیانی له‌ چاوڕوانی گۆدۆدا...
گۆڕان و پارتی و دڵته‌نگبوه‌کان...
گۆڕان و کۆتایی قۆناغێك...؟...
سلێمانی نێو به‌رداشی دوانه‌ی ده‌سه‌ڵات...
دکتۆر به‌رهه‌م و گارده‌ دێرینه‌کانی یه‌کێتی...
هه‌رێم لە پاشکۆی تورکیادا ...
وه‌ستان به‌یه‌که‌وه‌ و که‌وتن به‌ته‌نیا...
پاش ده‌نگدان؟...
پێش ده‌نگدان ... بیان ناسن...
حوکمڕانی ترس...
سێرکی نه‌ته‌وه‌یی...
خه‌ون و شه‌ڕه‌ شیرینه‌کان...
نه‌ترسان له‌ مێژو...
بۆ پارتیه‌کان...
پارتی بۆ وا ده‌کات؟...
ده‌ستوری ده‌ستی دو...
سیاسه‌ت و ده‌ستور: زیمبابۆ و کوردستان...
سیاسه‌تی (ده‌سکه‌ گوڵه‌که‌ی) ده‌سه‌ڵاتدارانی یه‌کێتی...
دید و هه‌ڵسه‌نگاندنێک بۆ حوکمڕانی بارزانی‌...
دوانه‌ی ده‌سه‌ڵات و هه‌ڵبژاردنه‌کان...
وه‌همی چاکسازی و سه‌رابه‌که‌ی ئۆپۆزسیۆن و داتاشینی ده‌سه‌ڵات‌ ...
بودجه‌ و به‌قاڵی...
تارماییه‌کانی په‌یوه‌ندی کورد و ئیسرائیل...
له‌ ماڵئاوایی ئه‌مساڵدا، وانه‌یه‌ک بۆ منداڵانی شاره‌که‌م...
(ئه‌میره‌که‌ی) میکافیلی یا(پاشاکه‌ی) هۆبیس؟...
هه‌ڵه‌ تێمه‌گه‌ن... مالیکی بۆخۆی راست ده‌کات...
ئێران و بارزانی...
هه‌رێمێکی‌ ره‌ش و سپی...
تارماییه‌کانی نه‌وتی هه‌رێم...
رێکه‌وتنی سێپته‌مبه‌ر و ئاراسته‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌که‌ی‌ ...
کوردستان، ته‌کساسێکی نوێی نه‌وتچیه‌‌ ئه‌مەریکیه‌کان...
نه‌وت فرۆشێکی گه‌ڕۆک...
مێژوی کۆمه‌ڵه و حکایه‌ت بێژه‌کان...
36+ ؟...
گۆڕان و به‌رپرسیاریه‌تی...
بارزانی بۆ وایکرد...
ئەم دۆخە بەرەو کوێ؟...
بەڕێزان و متمانە...
گرێبەستی سیاسەت و مۆراڵ لە باشوری کوردستان...
پێش داڕماندن...
کارنامەی بارزانی و هزری نەتەوەییمان...
دیلێماکەی بارزانی...
جارێکی تر تاڵەبانی و بارزانی و مالیکی...
لە سلێمانییه‌وه‌ -2-...
لە سلێمانیەوە ...
گۆڕان بەرەو کوێ؟...
کورد و قەیرانی شیعە و سوننە...
تاڵەبانی و بارزانی، دو روی یەک دراو...
سەقامگیری و ئارامی و مەترسیەکان...
مەملەکەت تەنها بە پاشا بەڕێوە ناچێت...
کورد له‌ نێوان مەرجەعیەتی کوردستان و نوێنەرایەتی بەغدا...
ئیمپراتۆریەتێک لەسەر خۆڵەمێش... یا ...؟...
مالیکی، شەبەحەکەی ئێران...
گۆڕان و هاوسەنگی هێز لە کوردستان...
پەتای ئێرانی و......
نزای دانوستان...
دوانەی ستەمکاری لە کوردستان: هێز و دەسەڵات ...
کردار شەرتە، ئەمما چ کردارێک؟...
میدیای حیزب لەنێوان جادوگەری و پەیامی یەزدانیدا...
ناسنامە و شەرعیەت لە گێژاوی قەیراندا...
تاڵەبانی و پشکی لەم قەیرانەدا...
سوتاندنی رۆما و سلێمانی...
سلێمانی دەستەمۆ ناکرێت...
ئایندەیەکی نادیار...
شۆڕشگێڕەکانی دوێنێ و ستەمکارەکانی ئەمڕۆ...
ئەم دو سەرکردەیە و مێژو و ئێستا...
منداڵە یاخیبوەکان...
دەسەڵات لەبەردەم نابوتی سیاسیدا...
خۆپێشاندانەکان لەنێوان لوتکەی دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆندا...
قەیران و ئاغاکانی دیموکراسیەت...
نەدەبو گۆڕان......
ئایا گۆڕان و دەسەڵات دەگەنە ئەنجامێک؟...
پێگەی کورد لە سیاسەتی ئەمه‌ریکادا...
ئێمە ته‌نها فریشتە نین...
دەسەڵاتدارانی کورد وهاوکێشەی سیاسەتی واقیعی...
گۆڕان لەنێوان کەلەپوری چه‌قبه‌ستو و عەقڵانیەتدا...
بەغدا لە مالیکی دوەمدا چی لە کورد دەوێت؟...
کشانەوەی گۆڕان، سەرەتا و ئه‌زمونێکی نوێ ...
فانتۆمی بیابان و تەرێتی و شکانی...
خەزانی حیزب...
گۆڕان‌و داڕشتنێکی جیاواز...
گۆڕان و دەسەڵات و نەتەوە...
گۆڕان و یەکێتی، سارێژکردنی برینەکان...
هەرێم لە جەنجاڵی سیاسەتی "هێزی نەرم"ی تورکیادا...
گۆڕان و ئایندەی ناسیۆنالیزمی کوردی...
رێککەوتنامەی نه‌ته‌وه‌یی یا گرێبەستی حیزبی...
دەسەڵات و قەیرانێکی سەخت...
یەک هەڵوێستی تەڵەیە یا بەردی نزا؟ ...
لەسایەی ئەم دەسەڵاتەدا... بەرەوکوێ؟...
گۆڕان خەریکی چیە؟...
قه‌ناعه‌ت و پێداچونه‌وه‌...
ره‌شبینیه‌ك: مه‌ترسیه‌كانی شورای حیزب...
لە دامێنی هەڵوەستەیەکدا...
كارله‌كار ترازاوه‌...
ده‌نگ بۆچی بده‌م؟ ...
گۆڕان له‌نێو خواست‌و واقیعدا...
ده‌مكوتكردن یا...؟...
گۆڕان له‌به‌رده‌م ئه‌رك و ئه‌گه‌ره‌كاندا...
هه‌ڵه‌بجه‌ و راسته‌یه‌كان له‌چه‌ند لاپه‌ره‌یه‌كی مێژودا...
سلێمانی و باب العالی و سه‌دری ئه‌عزه‌م
بابی عالی چیه‌؟...
ده‌ریای عێراق وكه‌شتی كوردی...
زۆرینه‌ی بێده‌نگ و ئۆپزسیۆنكردن له‌ ده‌ره‌وه‌ی پارله‌مان...
"گێژه‌ڵوكه‌ی نێو فنجان" یا شنه‌بای گۆڕان...
ترس له‌ شكست و سزادانی دیموكراسیه‌ت...
ئایا شكستی ده‌سه‌ڵاتدارانی یه‌كێتی كۆتایی جه‌لالیه‌؟...
چه‌مكی شكست له‌ هزری وشكی برینداربوی ده‌سه‌ڵاتدارانی یه‌كێتیی دا...
ده‌سته‌ وتاقمه‌كانی ده‌وروبه‌ری مام جه‌لال و فرمێسكه‌كانی خوایه‌ك...
ئایا مام جه‌لال یش براوه‌ نیه‌؟...
ئه‌وان......
جه‌مسه‌رگه‌ری وگۆڕان ونیه‌تی نه‌ته‌وه‌یه‌ك...
هێمنی گه‌رده‌لولێك...
دوالیزمی (حیزب وده‌سه‌ڵات) له‌ به‌رامبه‌ر گۆراندا...
بێ ناونیشان...
هه‌ڵبژاردن له‌سایه‌ی هێرشی حیزبدا...
باسێك له‌ مێژویه‌كی داپۆشراو...
ئه‌تككردنی جوانیه‌كان...
پلاسیبۆی كوردی *...
سه‌راب و زوقم...
لیستی نوێكردنه‌وه‌ و ئه‌گه‌ره‌كان...
توڕه‌یه‌ نیشتمان... توڕه‌یه‌...
حكومه‌ت ‌و حیزب به‌ره‌و كوێ‌؟...
قه‌ڵایه‌كی گه‌وره‌... یه‌كێتیی ناو یه‌كێتی‌و تێكده‌رانی...
ته‌لقینكردنی ریفۆرم ‌و زیندوبونه‌وه‌ی...
وشكی‌و نه‌زۆكی خه‌یاڵێك...
زۆرینه‌ وكه‌مینه‌ وبۆچونێكی جیاواز...
به‌ره‌وكوێ ؟...
به‌ڵای‌ گه‌نده‌ڵی...
چاره‌نووس وچاوه‌زار...
قه‌یرانه‌كانی كوردو تای ته‌وافوق و دیموكراتیه‌ت و ده‌ستور...
ته‌وافق و په‌رته‌وازه‌بوون...
ئه‌مه‌ریكا و كورد: چه‌ند ساڵێك له‌ گه‌مه‌كردن...
كوێر و چاوساغ...
ره‌نگ و ئاوازی جیا...
ریفۆرم .. و چێشتی مجه‌ور... و گۆڕان...
باشوور و توركیا، ئه‌وه‌ی ئاشتی بوێت ده‌بێت خۆی بۆشه‌ر ئاماده‌بكات...
وه‌رزی كاڵبونه‌وه‌ وهه‌ڵساندنه‌وه‌ ...
تاریكی ئه‌شكه‌وت و سوننه‌تی په‌رستگه‌...
ئایا چیتر ماوه‌.....؟...
شێر و خه‌ت...
هه‌ڵه‌ی مێژوو و مێژووی هه‌ڵه‌...
گرێ كوێره‌كان...
كێ ده‌پرسێته‌وه‌؟...
ساتی راستییه‌كان...
ته‌وافقی كوردی بۆ چییه‌؟...
چه‌پ و ریفۆرم و "نۆستاڵجی"...
كێ دۆڕاوه‌... توركیا؟...
كوردایه‌تی له‌نێوان "كوردستان یا نه‌مان"‌و "كوردستان ‌و مان"...
كه‌ركوك و بۆچوونێكی جیاواز...
ئایا پارتی چی ده‌وێت؟...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...