له‌ چاوه‌ڕوانی خراپتربونی شه‌ڕی دڕندانه‌ی تایفی له‌ عێراقدا

لۆرێن ولیامس
له‌ ئینگلیزییه‌وه‌: ئاراز ئه‌حمه‌د محه‌مه‌د


جارێکی تر له‌ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا، ده‌ستکه‌وته‌ کورتخایه‌نه‌کان هه‌ژمون به‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌ درێژ خایه‌نه‌کاندا ده‌سه‌پێنن. به‌ په‌نای وشکبونه‌وه‌ی مەره‌که‌بی سه‌ر کاغه‌زی رێککه‌وتنامه‌ی ئه‌تۆمی ئێران، لاشه‌ی مردویی کۆکراوه‌ی خه‌ڵکیش به‌رزتر ده‌بێته‌وه‌. زۆربه‌ی ئه‌و لاشه‌ مردوانه‌ سو‌نی مه‌ده‌نین و له‌لایه‌ن میلیشیا شیعه‌کانه‌وه‌ ده‌کوژرێن، به‌ هاریکاری ئێران که‌ هاوپه‌یمانی حکومه‌تی عێراقه‌ له‌شه‌ڕکردن دژ به‌ داعشدا.

ژماره‌ی ئه‌و راپۆرتانه‌ی که‌ باس له‌هێرشی دڕندانەی میلیشیا شیعه‌کان ده‌کات بۆ سه‌ر دانیشتوانی سونی له‌ زیاد بوندان. رێکخراوی چاودێری مافه‌کانی مرۆڤ له‌ڕاپۆرتێکیدا له‌ مانگی 2-2015 دا رایگەیاند، "دانیشتوان ناچار ده‌کرێن به‌ جێهێشتنی ماڵه‌کانیان یان ده‌ڕفێنرێن یان ده‌ستبه‌جێ ده‌کوژرێن". راپۆرته‌که‌ ئاماژه‌ به‌ ده‌نگۆی‌ به‌کۆمه‌ڵ کوشتنی 72 هاوڵاتی مه‌ده‌نی له‌ شارۆچکه‌ی به‌روانه‌ له‌سه‌ر ده‌ستی میلیشیا شیعه‌کان و هێزه‌کانی سواته‌وه‌ ده‌کات. له‌کاردانه‌وه‌یان به‌رامبه‌ر هێرشه‌کانی داعش، گرته‌ی ڤیدیۆی دزێو له‌ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا ده‌بینرێت گوایه‌ ئه‌ندامانی میلیشیا شیعه‌کان به‌ شێوه‌یه‌کی دڕندانه‌ ئازاری سونییه‌کان ده‌ده‌ن.

له‌شه‌ڕی دژ به‌ داعشدا، هێزه‌کانی عێراق، پێشمه‌رگه‌ و میلیشیا شیعه‌کان له‌وانه‌ رێکخراوی به‌در و هێزه‌ میلیشیاکانی عه‌سایب ئه‌هل ئه‌ل حه‌ق پاڵپشتی ده‌کرێن له‌لایه‌ن ئه‌مەریکاوه‌و به‌ بلیۆنان دۆلار خه‌رج ده‌کرێت بۆ‌ چه‌ک و ته‌قه‌مه‌نی سه‌ربازی له‌ڕێگه‌ی حکومه‌تی عێراقییه‌وه‌. ئه‌و بارودۆخه‌ش ئه‌مەریکا به‌ شێوه‌یه‌کی دیفاکتۆ ده‌خاته‌ پێگه‌ی هاوپه‌یمانێتی له‌گه‌ڵ ئێران و بریکاره‌کانی (میلیشیا شیعه‌کان)، که‌ تۆمه‌تبارن به‌ ئه‌نجامدانی تاوانی جه‌نگ هاوشێوه‌ی ئه‌وانه‌ی داعش ئه‌نجامیداون.

له‌شاری تکریت که‌ زۆرینه‌ی دانیشتوانه‌که‌ی سونین، میلیشیا شیعه‌کان به‌ هاوشانی راوێژکاره‌ ئێرانییه‌کان و ته‌نانه‌ت ئیمامه‌ شیعه‌کانیش سەر‌په‌رشتی شه‌ڕێکیان بۆ ده‌ست به‌سه‌رداگرتنی شاری تکریت کرد. له‌سه‌ره‌تادا ئه‌مەریکا بێده‌نگی هه‌ڵبژارد، به‌ڵام له‌ کۆتایدا له‌ڕێگه‌ی فڕۆکه‌ی ئاسمانییه‌وه‌ هاریکاری میلیشیا شیعه‌کانی کرد. تکریت شوێنی دزێوترین به‌کوشتنی کۆمه‌ڵ بو له‌سه‌ر ده‌ستی داعش، کاتێک چه‌کدارانی داعش به‌کتوپڕی نزیکه‌ی 1000 شیعه‌ی لەناوبرد. ئێستا تکریت له‌ژێر کۆنتڕۆڵی هێزه‌کانی حکومه‌تی عێراقدایه‌و هه‌مان دیمه‌نی کوشتن و ئه‌نجامدانی تاوانی جه‌نگ ده‌بینرێت و ئه‌ندامانی میلیشیا شیعه‌کانی حه‌شدی شه‌عبی تۆمه‌تبار ده‌کرێن به‌ ئه‌نجامدانی ئه‌و تاوانانه‌ به‌رامبه‌ر به‌و که‌سانه‌ی گومانیان لێده‌که‌ن هاوکاری داعش بوبێتن.

هه‌روه‌ک شه‌ڕه‌که‌ نزیک ده‌بێته‌وه‌ له‌چه‌قی پارێزگاری ئه‌نبار- ئه‌نبار‌ قه‌ڵای گرنگی داعشه‌ و هاوسنوره‌ له‌گه‌ڵ سوریادا و یه‌کێک بو له‌به‌هێزترین شوێنی به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ دژ به‌ ئه‌مەریکا له‌ 2004- 2006 دا- پشت به‌ستن به‌ میلیشیا شیعه‌کان ئه‌وه‌نده‌ی تر مایه‌ی ئاڵۆزییه‌ .

له‌کاتێکدا هێزه‌ چه‌کداره‌ شیعه‌کان مه‌ستی سه‌رکه‌وتنن له‌ شاره‌کانی وه‌ک دیاله‌ و که‌رکوک، چاوه‌ڕێ ده‌کرێت سه‌رکه‌وتنی شیعه‌ له‌ پارێزگای ئه‌نبار ببێته‌ هۆکاری هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕی تایفی و ره‌نگه‌ سه‌ر‌بکێشێت بۆ پاکتاوی ره‌گه‌زی و ته‌نانه‌ت هانده‌ر ده‌بێت بۆ هاوسۆزی خه‌ڵک بۆ داعش و دنه‌ی توندڕه‌وی هه‌ردو لایه‌نگرانی شیعه‌ و سونه‌ش بۆ پێکدادان ده‌دات.

حکومه‌تی عێراقی نائومێدکه‌رانه‌ تایفی و گه‌نده‌ڵه‌. له‌ڕاستیدا، سیاسه‌ته‌ تایفییه‌که‌ی نوری مالیکی- سه‌رۆک وه‌زیرانی پێشو- و پاڵدانه‌وه‌ی به‌ ئێرانه‌وه‌ بوه‌ هۆکاری سه‌رهه‌ڵدانی داعش. میراتگره‌وه‌که‌ی مالیکی، حه‌یده‌ر ئه‌لعه‌بادی، وا ده‌رده‌که‌وێت که‌سایه‌تییه‌کی میانڕه‌و و گیانی هه‌ره‌وه‌زی هه‌بێت، به‌ڵام مالیکی به‌رده‌وامه‌ له‌سه‌ر رابه‌رایه‌تی کردنی حیزبه‌که‌ی، حیزبی ده‌عوەی ئیسلامی و حکومه‌تیش توشی شه‌له‌ل بوه‌ به‌ده‌ست بارگرژی تایفییه‌وه‌ .

عه‌بادی له‌پێناوی سه‌رکردایه‌تی کردنی عێراقێکی ئارام و یه‌کگرتو و به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی پێشڕه‌وییه‌کانی داعش، پێویسته‌ دانیشتوانه‌ سونییه‌که‌ له‌ ئامێز بگرێته‌وه‌ (به‌تایبه‌ت خێڵه‌ سونییه‌کان) و خۆبپارێزێ له‌ ئاگری شه‌ڕی تایفی. په‌رله‌مانی عێراق به‌ جدی له‌هه‌وڵدایه‌ بۆ کارکردن له‌سه‌ر رە‌شنوسی مشتومڕئامێزی گاردی نیشتیمانی بۆ ئه‌وه‌ی ببێته‌ چه‌ترێک بۆ هه‌مو هیزه‌ سه‌ربازییه‌کان به‌ له‌خۆگرتنی سونییه‌کان و چه‌کداره‌ خێڵه‌کییه‌کان و ڕه‌نگه‌ پێشمه‌رگه‌ و میلیشیا شیعه‌کانیش تێیدا جێبکرێنه‌وه‌.

به‌ڵام له‌م چرکه‌ ساته‌ هه‌ستیارەی ‌شه‌ڕی دژ به‌ داعشدا ئه‌م پرۆژه‌ی گاردی نیشتیمانییه ره‌نگه‌ سه‌رنه‌گرێت. بۆچی؟‌
یه‌کێک له‌ هۆکاره‌کان ئه‌وه‌یه‌ که‌ خێڵه‌کان یه‌کگرتو نین. زۆربه‌ی ئه‌و خێڵه‌ سونیانه‌ی که‌ پاڵپشتی به‌هێزی ئه‌مەریکا بون له‌ دروستکردنی هێزه‌کانی ئه‌نجومه‌نی سه‌حوا که‌ ئه‌لقاعیده‌یان تێکشکاند له‌ 2008 دا، له‌ ئێستادا یان به‌ ئاشکرا لایەنگری داعشن یان تیا ماون له‌ نێوان دو لایه‌ندا و نازانن کامیان هه‌ڵبژێرن. ئه‌ندامانی خێڵ و هێزه‌کانی سه‌حوە به‌ توندی دژی حکومه‌ته‌که‌ی مالیکی بون و پێناچێت هاوپه‌یمانی دژ به‌ سونه‌کانی تر قبوڵ بکه‌ن. هه‌ندێک له‌ سه‌رکرده‌ی هۆزه‌ سونییه‌کان داوای چه‌ک و پاڵپشتیان کرد له‌ هه‌وڵدانیان بۆ وه‌ستانه‌وه‌ دژ به‌‌ داعش، به‌ڵام سه‌رکه‌وتو نه‌بون. ده‌ستی پۆڵاینی داعش بوه‌ هۆکاری‌ کپکردنه‌وه‌ی هه‌ر جۆره‌ به‌رهه‌‌ڵست کارییه‌کی ئه‌و سه‌رۆک هێزانه‌و به‌ قایمی دایمرکاندنه‌وه‌ .

هه‌رچه‌نده‌ هه‌ندێک له‌هاوڵاتی سونی سکاڵا له‌حوکمی توندی داعش ده‌که‌ن، به‌شێکی زۆریان پێشوازیان لێکردن وه‌ک ئازادکه‌ر و ته‌نانه‌ت له‌ کاروباری کارگێڕیدا ئاسانکاریان بۆ کردن. ره‌نگه‌ ئه‌و پاڵپشتییه‌ تاڕاده‌یه‌ک که‌مبوبێته‌وه‌ به‌هۆی حوکمی دڕندانه‌ و بێبه‌زه‌ییانه‌ی داعشه‌وه‌، به‌ڵام ئه‌وهاوڵاتییه‌ سونیانه‌ روبه‌ڕوی هه‌ڵبژاردنێک بونه‌وه‌ له‌ نێوان داعش و هێزێکی شیعی تایفی خوێنڕێژ به‌پاڵپشتی هێزه‌ ئیرانییه‌کان له‌ وڵاتێکدا که‌ خۆی نوقمی ڕقی تایفییه‌، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌یه‌ هاوڵاتی مه‌ده‌نی سونی ڕه‌نگه‌ داعش هه‌ڵبژێرن. ناونوسکردن بۆ سوپای گاردی نیشتیمانی له‌م حه‌وزه‌ لیخنه‌دا ره‌نگه‌ ئاسته‌م بێت.

ده‌ستپێشخه‌ری بۆ دروستکردنی گاردی نیشتیمانی هه‌ر زو روبه‌ڕوی به‌رهه‌ڵستی توندی فراکسیۆنه‌ شیعه‌کانی پاڵپشتکراو له‌ لایەن ئێرانه‌وه‌ بویه‌وه‌، چونکه‌ له‌وه‌ ده‌ترسن به‌هۆی ئه‌م سوپایه‌وه‌ ده‌سه‌ڵاتیان به‌سه‌‌ر هێزه‌کانی عێراقدا که‌مبێته‌وه‌و رێگاخۆشکه‌ریش بێت بۆ هێزێکی سونی بۆ به‌رهه‌ڵستی کردنی حکومه‌تی ناوه‌ند. مالیکی و پێشمه‌رگه‌ وا ده‌رده‌که‌وێت له‌هه‌وڵی وه‌ستاندنی ئه‌م ده‌ستپێشخه‌رییه‌دا بن.

ره‌خنه‌گران ئاماژه‌ بۆ رێکه‌وتنه‌ ئه‌تۆمییه‌که‌ی ئه‌مدواییه‌ی ئێران ده‌که‌ن و پێیان وایه‌ ئێران خۆی بوارد له‌ده‌ستێوه‌ردان له‌عێراقدا ‌تا دانوستانه‌کان گرژی تێنه‌که‌وێت. له‌ئێستادا که‌ رێکه‌وتنه‌که‌ وا خه‌ریکه‌ سه‌رده‌گرێت، ئێران شوێن پێی خۆی قایمکردوه‌ له‌ عێراقداو ده‌ستڕۆیشتویشی درێژ ده‌بێته‌وه‌ بۆ سوریا که‌‌ ئه‌مەریکا تیاماوه‌ له‌ هاریکاریکردنی به‌شار ئه‌سه‌د، ئه‌مه‌ سه‌ره‌ڕای ده‌ستڕۆیشتویی ئێران به‌سه‌ر بریکاره‌که‌ی که‌ حیزبوڵایه‌ له‌ لوبناندا و پێگه‌ی به‌هێزی هه‌یه‌. له‌ ئێستادا‌ سه‌رکه‌وتنی شیعه‌کان وه‌ک راستییه‌ک ده‌رده‌که‌وێت و له‌ ئان و ساتی کۆتایی هاتنی داعشدا، چاوه‌ڕێ ناکرێت ئه‌ندامانی میلیشیا شیعه‌ی ئێرانی، عێراق به‌ جێ بهێڵن. حه‌سه‌ن نه‌سروڵای سه‌رکرده‌ی حیزبوڵا رێکه‌وتنه‌ ئه‌تۆمییه‌که‌ی ئێرانی به‌ سه‌رکه‌وتن له‌ قه‌ڵه‌مدا، له‌ کاتێکدا سه‌رۆک وه‌زیرانی ئیسرایل رایگه‌یاند: "ئه‌و سازشکردنه‌ی پێشکه‌ش به‌ ئێران کراوه‌ نمونه‌یه‌کی خراپ ده‌بێت و مه‌ترسییه‌ بۆ سه‌ر ئیسرایل، رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و ئاشتی جیهانی".

ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست بێت له‌رێگریکردن له‌ بڵاوبونه‌وه‌ی چه‌کی ئه‌تۆم به‌هه‌ر تێچونێک بێت، تێچونه‌کان ده‌بێت ئاماژه‌یان پێ بکرێت: عێراقێکی زیاتر دابه‌شکراو، هه‌ژمونی ئێران له‌هه‌رێمێکی تێکشکاودا، یان تلانه‌وه‌ی دانیشتوه‌ سونییه‌کان به‌ده‌ست ئازاره‌وه، یان به‌هێزبونی ئایدۆلۆجی زیاتری داعش.

سه‌رچاوه‌: لۆویئینته‌رپریته‌ر


19/04/2015 بینین: 10608
 
بۆچی ژنان په‌یوه‌ندی به‌ داعشه‌وه‌ ده‌که‌ن؟
بۆ هه‌ندێک له‌ ئافره‌تان له‌ عێراق و سوریادا، داعش شتێکیان پێشکەش دەکات هیچ کەسێکی تر ...
هه‌ده‌په‌ و ئاسایشی هه‌ڵبژاردن
هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردنه‌كان گه‌رموگوڕیه‌كی زۆر به‌خۆیه‌وه‌ ده‌بینێت، یه‌كێك له‌و خاڵانه‌ی شایه‌نی گرنگی پێدانه‌ ئه‌و هێرشانه‌‌ بو له‌ چه‌ند ...
بۆچی پێویسته‌ دەستبەرداری وشەی ''تیرۆریزم'' بین؟
جه‌یمس م. دۆرسێی پێیوایه‌ که‌ دۆزه‌ره‌وه‌ی زۆرێک له‌ده‌وڵه‌تانی نوێی وه‌ک ئیسرایل، که‌ ده‌وڵه‌تێکی چالاکە لەشه‌ڕی دژه‌ تیرۆر‌و هاوپه‌یمانی ...
کاریگه‌ری سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مەریکا ‌له‌سه‌ر جیهانی ئیسلامیی چییه؟
جیهانی ئیسلامی چۆن ئازار ده‌چێژێت به‌ ده‌ست ده‌ستێوه‌ردانی وڵاتانی رۆژئاوا و پوکانه‌وه‌ی ناخۆیی، ئاوه‌هاش گۆڕانکاری تێیدا ئه‌سته‌مه‌....
کۆچی پێچەوانە
لە نامەی دکتۆراکەیدا بە ناونیشانی "تەنها چیاکان هاوڕێن"، لینا ئێکلوند، ئه‌ندامی کارایی سه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست لەزانکۆی...
ئاینی ئیسلام خێراترینه‌ له‌ گه‌شه‌کردندا له‌جیهاندا
به‌پێی توێژینەوەیەکی نوێ، ئاینی ئیسلام خێراترین ئاینه‌ له‌ گه‌شه‌کردندا. سه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی پیو ماوه‌ی شەش ساڵە سەرقاڵی لێکۆڵینەوەن...
سه‌رکرده‌کانی‌ عێراق و رۆژئاوا له‌ شه‌ڕکردن دژ به‌ داعش چی فه‌رامۆشی ده‌که‌ن
جۆردان ئۆڵمستێد پێیوایه‌ هه‌تاوه‌کو عێراقییه‌کان ستراتیجییه‌ک دانه‌هێنن و جێبه‌جێی نه‌که‌ن بۆ پاراستنی سنوری وڵاته‌که‌یان له‌گه‌ڵ سوریا، قۆناغی کۆتایی شه‌ڕه‌که‌یان دژ به‌ داعش درێژخایه‌ن و ئازاراوی ده...
نه‌خشه‌ی‌ ئیتنیكی‌‌و مه‌زهه‌بی‌ جیهانی‌ عه‌ره‌بی‌
نه‌خشه‌ی‌ سیاسی‌ ئێستای‌ نیشتیمانی‌ عه‌ره‌بی‌ له‌لایه‌ن ئیستیعماری‌ خۆرئاواوه‌ له‌دو سه‌ده‌ی‌ رابردودا دانراوه‌. ئه‌وه‌ی‌ ته‌ماشای‌ ئه‌م نه‌خشه‌یه‌ ...
ئاینده‌ی ئاژاوه‌یی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست
ئه‌و جۆره‌ ده‌وڵه‌ته‌ی ئێمه‌ پێی ئاشناین، له‌ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا له‌ لێواری ونبوندایه‌. ناکۆکی له‌ عێراق، سوریا، لیبیا و یه‌مه‌ن، ده‌ستێوه‌ردانی...
رۆڵی تورکیا وه‌ک یاریکه‌رێکی نا- تایفی له‌ سه‌قامگیری رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا
ئابوری و سیاسه‌تی ناوخۆیی تورکیا له‌ ماوه‌ی چه‌ند ساڵی پێشودا گۆڕانی دراماتیکی به‌خۆیه‌وه‌ بینیوه‌ له‌ڕۆژ‌هه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا....
روه‌که‌ی تری تیرۆریزم
ئێمه‌ له‌ وڵاتێکدا ده‌ژین که‌ ئامێزی بۆ دیموکراسی لیبڕاڵی، یه‌کسانی ره‌گه‌زی، ئازادی راده‌ربڕین و ئازادی تاک کردوه‌ته‌وه‌،...
مه‌ترسی گه‌وره‌ ‌بۆ ئەردۆگان و کورد له‌ هه‌ڵبژاردنی داهاتودا به‌ڕێوه‌یه
له‌ هه‌ڵبژاردنه‌ په‌رله‌مانییه‌که‌ی تورکیا کە مانگی 7-2015 ئەنجامدەدرێت، مه‌ترسی گه‌وره‌ بۆ پارتی حکومڕانی دادو گه‌شه‌پێدان...
له‌ چاوه‌ڕوانی خراپتربونی شه‌ڕی دڕندانه‌ی تایفی له‌ عێراقدا
جارێکی تر له‌ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا، ده‌ستکه‌وته‌ کورتخایه‌نه‌کان هه‌ژمون به‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌ درێژ خایه‌نه‌کاندا ده‌سه‌پێنن. ...
به‌رخۆدانی پاڵه‌وانانه‌ی کورده‌کان دژ به‌ داعش
له‌ پارێزگای حه‌سه‌که‌ له‌ سوریا، له‌و شوێنه‌ی که‌ سنوری عێراق و سوریا تێکه‌ڵ ده‌بێت، شه‌ڕه‌ڤانانی یه‌کینه‌کانی پاراستنی گه‌ل (یه‌په‌گه‌) به‌ ...
جیهان له‌م هه‌فته‌یه‌دا؛ یه‌کسانی له‌ مافدا بۆ هه‌ندێک هێشتا فه‌راهه‌م نییه‌
(150) ساڵ دوای شه‌ڕی ناوخۆ له‌ئه‌مەریکادا، ژیان، ئازادی و گه‌ڕان به‌دوای به‌خته‌وه‌ری لای ئه‌فریقییه‌ ئه‌مریکییه‌کان به‌رده‌وام له‌ مه‌تریسدایه‌ ....
کورد بڕیار له‌ چاره‌نوسی تورکیا ده‌دات
له‌ مانگی 6-2015 دا، تورکیا بیست و چواره‌مین هه‌ڵبژاردنی گشتی خۆی ئه‌نجام ده‌دات بۆ بڕیاردان له‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنی 550 ئه‌ندام په‌رله‌مانی نوێ...
كۆمه‌ڵگایه‌كی‌ داواكار به‌ بێ‌ به‌رهه‌م، یان كۆمه‌ڵگایه‌كی‌ به‌رهه‌م هێن بۆ به‌دیهێنانی‌ داواكاریه‌كان
له‌به‌رانبه‌ر داواكاری‌ پشتگوێخستنی‌ به‌رهه‌م هێنان‌و چالاكی‌ به‌رهه‌م هێنان شه‌پۆلێكی‌ ناڕه‌زایی‌ توند وڵاتی‌ گرتۆته‌وه‌، چونكە‌ كۆمه‌ڵه‌ی‌...
ئایا سه‌ربه‌خۆیی كوردستان له‌ به‌رژه‌وه‌ندی سعودیه‌یه‌؟
روخانی‌ موسڵ له‌سه‌ر ده‌ستی رێكخراوی‌ داعش له‌ حوزه‌یرانی (2014) روداوێكی دابڕێنه‌ری‌ مێژوی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌رٍاست بو كه‌ كاردانه‌وه‌كانی‌ نه‌ك له‌سه‌ر ئێستا،...
ئاکامی به‌هاری عه‌ره‌بی
پێشبینی دەکرا بەهاری عەرەبی ئاشتی، دیموکراسی و سەقامگیری نەک تەنها بۆ ئەو نەتەوانە بێنێت کە لێیەوە سەرچاوەی گرت...
هیوای‌ كورده‌كان بۆ دیموكراتیزه‌كردنی‌ توركیا
به‌دڵنیاییه‌وه‌ له‌مێژوی‌ توركیادا ئه‌بێته‌ ئایرۆنی‌ ئه‌گه‌ر كورده‌كان رۆڵێكی‌ گرنگ ببینن له‌ دیموكراتیزه‌كردنی‌ توركیادا...
ئەردۆگان و کێشەی کورد؛ هەنگاوێک بۆ پێشەوەو دو هەنگاو بۆ دواوە
قسەکانی ئەمدواییەی رەجەب تەییب ئەردۆگان سەبارەت بەوەی کە رایگەیاند: "شتێک نیە بە ناوی کێشەی کورد. ئەو شتە چیە ...
روناکیەکانی سەر سوریا ئاوابون، هەر وەک مرۆڤایەتی
رۆژئاوا خەریکی ئارامکردنەوەی دۆخی ئەسەدن، لەکاتێکدا ئەو هاوڵاتیانی سوریا کۆمەڵکوژ ئەکات و پەنای قەسابەکانی داعش ئەدات. هەمو ئەم شتانە بەناوی...
به‌رده‌وام به‌، رۆژه‌كه‌مم خراپكرد
به‌م قسه‌یه‌ ده‌ستپێده‌كه‌ین "هه‌ڵه‌كردن له‌ مرۆڤه‌وه‌یه‌، به‌خشین له‌ خوداوه‌نده‌وه‌" من ئه‌مه‌شی‌ بۆ زیاد ده‌كه‌م "نه‌زانی‌" زیاتر له‌ مرۆڤه‌وه‌یه‌وه‌ ئه‌نجامه‌كه‌ی‌ به‌ ده‌گمه‌ن...
نا بۆ پرسی‌ كورده‌كان!
سه‌رۆك ره‌جه‌ب ته‌یب ئەردۆگان وتی‌ "براكانم، هه‌رگیز گرفتێكیان نه‌بوه‌ وه‌ك پرسی كورده‌كان له‌م وڵاته‌دا. ئه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌ ئه‌جێنداكانمان كه‌ كاری‌ به‌رده‌وامی‌ بۆ ئه‌كه‌ین"....
چی‌ چاوه‌ڕوانی‌ كورد ده‌كات؟
له‌ سه‌دهه‌مین ساڵڕۆژی‌ جه‌نگی‌ جیهانی‌ یه‌كه‌مدا، كه‌ تائێستا یادی‌ ده‌كه‌ینه‌وه‌، ره‌نگه‌ گونجاو بێت له‌ ساڵیادی‌ دابه‌زینی‌ هاوپه‌یمانان له‌ ته‌نگه‌ی‌ ده‌رده‌نیل نزیك ببینه‌وه‌....
هەدەپە؛ بەشدارئەبێت یان بۆ دەرەوە؟
لەبەر رۆشنایی ئەو بابەتانەی ئەیزانین، گرنگترین پرسیاری هەڵبژاردنەکانی حەوتی مانگی حوزەیران ئەوەیە کە هەدەپە ئەتوانێت زیاتر...
لەدوای کۆبانی چی گۆڕا؟
کۆماری تورکیا لەسەر ناوبانگی عوسمانیەکان بنیات دەنرێتەوە، کە بە سەروەریەکان یان هەڵوەشانەوەی دەیان ساڵە...
كه‌ركوك گۆڕه‌پانی ململانێکانی دوای داعش
چاوه‌كان ئه‌مڕۆ هه‌مو له‌سه‌ر موسڵه، كه‌ پێده‌چێت هێزه‌كانی عێراق، له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا هێرشی بکەنەسەر. به‌ڵام دوای ئه‌و هێرشە...
سعودیە هاوکاری داعشی کردوە بۆ داگیرکردنی ناوچەکانی عێراق؟
رۆژنامەنوسێکی ئیرله‌ندی، له‌ ساڵی 1979 ه‌وه‌ په‌یامنێری رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راستی Financial Times بوه‌و...
ئاو لەنەوت گرنگترە، با گرنگی پێبدەین
لەکۆتاییەکانی مانگی رابردو لە باشوری عێراق، زیاد لە (1500) كلیۆمەتر رێگامان بڕی، خەرمانەی زۆنگاوی گەورەمان دەهاتە پێش...
جەنگی سوریا.. شەڕێک بە سەرکردایەتی ئێران
لەگەڵ سەرهەڵدانی روداوەکانی سوریا، ئێران بە هەمو قورسایی خۆیەوە لە پشت رژێمی سوریاوە وەستا، بەڵێنیدا کە رێگە بە کەوتنی...
ئاو.. ستراتیژی‌ راوێژكردن، نه‌ك به‌فیڕۆدان‌ و هەڵگرتن
به‌هۆی‌ گۆڕانكاری‌ ئاووهه‌وا، ئه‌و پرۆژه‌ ئاودێریانه‌ی‌ وڵاتانی‌ دراوسێی‌ عێراق له‌سه‌ر هه‌ردو روباری‌ دیجله‌و فورات لێیانداوه‌، بڕی‌ ئه‌و ئاوه‌ی‌...
سوپای عێراق؛ ئامادەیەکی نائامادە لە شەڕی داعشدا
لە شەڕی دژی داعشدا، دەنگی چەکی هەموان دەبیسترێت، بەڵام چەخماخەی چەکی عێراق ونە لەو شەڕەدا، لەکاتێکدا ژمارەی ئەو سوپایە نزیکەی...
داعش له‌ زمانی خۆیانه‌وه‌ بناسه‌
ئه‌بوبه‌كری به‌غدادی ناوی راسته‌قینه‌ی (ابراهیم بن عه‌واد ئه‌لبه‌دری ئه‌لسامه‌رائیه‌) له‌ ساڵی 1971 له‌ شاری سامه‌را له‌ دایك بوه‌....
کوردو پەیدابونیان
زاراوەی میسری بلیمەتیێکی تایبەتی هەیە، ئەمە لەهەندێ گوزارشتیدا بەدیار دەکەوێت، کە زۆرجار چەند واتاو بەڵگەیەک لەیەک وشەدا کۆدەکاتەوە. لەڕاستیدا لەساڵی رابردو دەستمکرد بە هەڵچنینی هەندێ لەو وشە قوڵە جڵف...
ده‌رباره‌ی‌ عه‌لمانیه‌ت
قسه‌كردن ده‌رباره‌ی‌ عه‌لمانیه‌ت له‌چوارچێوه‌ی‌ بانگه‌وازی‌ چاكسازی‌ و دیموكراسیدایه‌، له‌سه‌روبه‌ندی‌ شۆڕشه‌كانی‌ به‌هاری‌ عه‌ره‌بی‌ و گه‌یشتنی‌...
مانای‌ سیاسه‌ت
مرۆڤ گیانله‌به‌رێكی‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌: مه‌حاڵه‌ بتوانێت له‌گه‌ڵ غه‌یری‌ هاوشێوه‌كانی‌ بژی‌ و به‌سه‌ر غه‌یری‌ هاوشێوه‌كانیشیدا بكرێته‌وه‌. به‌ڵام له‌هه‌مانكاتدا ...
گۆڕانكاری‌ به‌سه‌ر بارودۆخماندا نایه‌ت، تا دان به‌كه‌موكوڕی‌‌و كێشه‌كانماندا نه‌نێین
كه‌من ئه‌و گه‌ل‌و وڵاتانه‌ی‌ وه‌ك ئێمه‌ هۆكاری‌ كێشه‌كانیان ده‌ده‌ن به‌سه‌ر كه‌سانی دیكه‌دا، به‌ڕاستی‌ ئێمه‌ ئاماده‌نین به‌رپرسیارێتی‌ کەموکوڕییەکانمان له‌ئه‌ستۆبگرین...
هەمومان پێکەوە ئەم رێگەیەمان بڕی
کۆماری تورکیا هەر لە سەرەتای دامەزراندنیەوە تا هەنوکە زۆر بەزمی و نزمی سیاسی بە خۆوە بینیوە. ئەوەی کە لەهەمویان گرنگترە دەکرێت بە دەسەڵات...
عەبادی: تەنانەت ئەگەر تیرۆریشم بکەن!
ئایا نامەکە بۆ نەیارەکانی بو، یاخود هاوڕێک بۆ هاوپەیمانەکانی، کاتێک چەند رۆژێک پێش ئێستا بەڕونی وتی تەحەدایان دەکەم تەنانەت ئەگەر ئەوە ببێتە ...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبەجێدەکات
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێدایە
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت
نەتەوە یەكگرتوەكان: 85 هەزار كەس لە رومادی هەڵاتون
واشنتۆن كوبای لە لیستی پشتیوانانی تیرۆر دەرهێنا
سەدان كۆچبەری نایاسایی لە كەناراوەكانی ئیتالیا رزگاردەكرێن
قەتەر لە بەغدا باڵیۆزخانە دەكاتەوە
پلاتەر بۆ جاری پێنجەم وەك سەرۆكی (فیفا) هەڵبژێردرایەوە
لەبارەی هەڵبژاردنەكەی (فیفا)وە
هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی فیفا كەوتە قۆناغی دوەم
مەرجەعیەتی شیعە: دورنییە جەنگێكی خوێناوی هەڵگیرسێت
''کۆمپانیاکانی نەوت ئامادەن بودجەی یەک ساڵی هەرێم بدەن''
سلێمانی؛ كۆنگرەی سێیەمی ئازادی ژنانی كوردستان بەڕێوەدەچێت
بەوێنە؛ سەردانی وەزیری دارایی بۆ لای خانەنشینان
هەولێر؛ سەندیكای پارێزەران بایكۆتی كۆنگرەی دادوەری دەكات
پسپۆڕێكی بواری تیرۆر: داعش تەنها لە شەڕی كۆڵان بە كۆڵان شارەزایە
سوریا؛ بەری نوسرە شاری ئیدلەب كۆنتڕۆڵ دەكات
كۆمەڵی ئیسلامی سێیەمین كۆنگرەی خۆی دەبەستێت
هەڵەبجە؛ روداوێکی هاتوچۆ پێنج کەسی کردە قوربانی
حەویجە؛ داعش هێزێكی تایبەت بە سزادانی ژنان پێكدێنێت
لیبیا؛ داعش گەورەترین بنكەی ئاسمانی لە شاری سەرت کۆنتڕۆڵکرد
یەمەن؛ هۆزە میلیەكان شاخی عەریش-یان كۆنتڕۆڵ كرد
جۆش ئارنست: ئەمەریكا بەرپرس نیە لە ئاسایشی عێراق