ئاینده‌ی ئاژاوه‌یی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست

هینری ج. بارکه‌یی
له‌ئینگلیزییه‌وه‌: ئاراز ئه‌حمه‌د محه‌مه‌د


ئه‌و جۆره‌ ده‌وڵه‌ته‌ی ئێمه‌ پێی ئاشناین، له‌ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا له‌ لێواری ونبوندایه‌. ناکۆکی له‌ عێراق، سوریا، لیبیا و یه‌مه‌ن، ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ره‌کی له‌ده‌وڵه‌تانی ناوچه‌که‌‌و وڵاتانی تری ده‌ره‌وه‌، حکومڕانی ترسناکی ده‌سته‌بژێرێکی خۆ خزمه‌تکه‌ر، هه‌مو ئه‌وانه‌ هۆکاری تێکچونی شیرازه‌ی کۆمه‌ڵگا و ڕوخانی ژێرخانی ئابوری و سیسته‌می حکومڕانین. کاراکته‌ری نا ده‌وڵه‌تی (نایاسایی) به‌ هه‌مو جۆره‌کانییه‌وه‌، که‌ زۆربه‌یان چه‌کدارن، له‌ سه‌رده‌رکێشاندان و هه‌مویان ئه‌جێندایی خۆیان رایی ئه‌که‌ن. نه‌وه‌یه‌کی بێمتمانه‌ به‌رهه‌می ئه‌و هه‌مو ماڵوێرانییه‌یه‌ .

گرانه‌ بزانرێت ئاخۆ چۆن ئه‌م گه‌ڕه‌لاوژێیه‌ رێکبخڕێته‌وه‌. له‌ڕاستیدا، زۆربه‌ی ده‌وڵه‌تانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌ ناڕه‌وایی ده‌ستیان پێ کردوه‌. له‌وانه‌شه‌ له‌سه‌ر ئاستی جیهان دانیان پێدانرابێت، به‌ڵام حکومه‌ته‌کانیان زۆردارانه‌ له‌ڕێگه‌ی چه‌وساندنه‌وه‌ و هه‌ندێک جاریش تیرۆره‌وه‌ مامه‌ڵه‌یان کردوه‌. ئه‌م ده‌وڵه‌تانه‌ پشت به‌ سیاسه‌تی روکه‌شانه‌ یان گوتاری هه‌ڵبه‌ستراو ده‌به‌ستن بۆ پاساوهێنانه‌وه‌ی فه‌رمانڕه‌وایه‌تیکردنی گروپه‌ ئیتنیکی و که‌مایه‌تییه‌ تایفییه‌کان، ئه‌م ده‌وڵه‌تانه‌‌ پشت به‌ سیاسه‌تی مافیائاسای خێڵه‌کی و ‌ده‌سه‌ڵا‌ت برسی دیکتاتۆری ده‌به‌ستن. له‌زۆربه‌ی ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌دا، ئه‌و سیسته‌مه‌ی که‌ بنیات نراوه‌ هه‌رگیز مه‌به‌ستی نه‌بوه‌ دامه‌زراوه‌یی نیشتیمانی دروست بکات، هه‌رله‌به‌رئه‌وه‌شه‌‌‌ دروستیان نه‌کردوه‌ .

به‌هاری عه‌ره‌بی هه‌ندێک له‌م ده‌وڵه‌تانه‌ی له‌ ئه‌ساسه‌وه‌ له‌رزاندو سه‌ریکێشا بۆ تێکشکاندنیان. به‌ڵام ئه‌وه‌ سه‌رهه‌ڵدانی داعش و به‌ ئاسانی بڵاوبونه‌وه‌ی بو له‌ سوریا و عێراقدا که‌ بوه‌ هۆکاری داپۆشینی ئه‌و که‌ڵێنانه‌ی که‌ له‌م ده‌وڵه‌تانه‌دا هه‌ن.
 
داعش ره‌نگه‌ ئاله‌تێکی راگوزەر بێت، به‌ڵام  به‌ به‌زاندنی داعش هه‌رگیز ده‌وڵه‌تانی عێراق و سوریا به‌و شێوه‌یه‌یان لێنایه‌وه‌ته‌وه‌ که‌ ده‌مان ناسین. به‌ڵکو ره‌نگه‌ پاشماوه‌ی ئه‌م رێکخراوه‌ به‌ چالاکی بمێننه‌وه‌ دوای رۆچونی به‌ ناو رایه‌ڵه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی کۆمه‌ڵگا بچوکه‌کاندا‌و بڵاوبونه‌وه‌یان- هه‌روه‌ک گروپه‌کانی وه‌ک باڵی ئه‌ل قاعیده‌ی ناسراو به‌ جه‌بهه‌تول نه‌سره‌ و میلیشیا شیعه‌کان.

له‌زۆر شوێندا، سنوره‌ جوگرافییه‌کان به‌ ناسه‌قامگیری ده‌مێننه‌وه‌. سنوره‌کان ره‌نگه‌ ته‌نها له‌ ئه‌ندێشه‌یی سه‌رده‌کرده‌کان، نه‌خشه‌کێش و ڕێکخراوه‌کانی سه‌ر‌ به‌ ته‌وه‌ یه‌کگرتوه‌کاندا هه‌بن. ده‌وڵه‌تان له‌دو رێگاوه‌ کۆنترۆڵیان له‌ده‌ست داوه‌: یه‌که‌م، له‌ ڕاپه‌ڕاندنی سیاسه‌ت به‌ کرداره‌کی و کارگێڕی. دوه‌م، له‌ڕوانگه‌ی وه‌فاو هاوده‌ردی به‌شێکی زۆری دانیشتوانه‌کانیان. ئامانجی نه‌ریتی ده‌وڵه‌تانی عێراق و سوریا له‌ کۆکردنه‌وه‌ی باج و به‌زۆر به‌سه‌ربازکردن بەپێوه‌ره‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌که‌ی له‌ئێستادا ره‌واجی نه‌ماوه‌. ئه‌م ده‌وڵه‌تانه‌ هیچ وه‌سیله‌یه‌کیان له‌به‌رده‌ستدا نییه‌ به‌ کاریگه‌ریی چاودێری سنوره‌کانیان بکه‌ن. کۆمه‌ڵگایی سونی له‌ عێراق و سوریا وا ده‌رده‌که‌وێت خاڵی هاوبه‌شیان زیاتر بێت هه‌تاوه‌کو هاونیشتمانیانی خۆیان. به‌ هه‌مان شێوه‌، میلیشیا شیعه‌کان ئه‌وه‌ به‌ باشتر ده‌زانن به‌ پاڵپشتی ئێران شه‌ڕ بکه‌ن، ‌تاوه‌کو گوێڕایه‌ڵی فه‌رمانه‌کانی حکومه‌تی عێراقی بن. له‌ لوبناندا، حیزبوڵای شیعه‌، ‌که‌ نمونه‌یی هێزێکی چه‌کداری نایاسایی نێوده‌وڵه‌تین، هه‌ڕه‌شه‌ی ئاڕاسته‌ی سعودیه‌ کرد به‌هۆی ده‌ستێوه‌ردانی سعودییه‌ له‌ یه‌مه‌ندا دژ به‌ حوسییه‌ یاخیبوه‌کان.

ئه‌گه‌ر هاوکێشه‌کان به‌و شێوه‌یه‌ ئاڵۆز نه‌بونایه‌، کورده‌کان وه‌ک هێزێکی سه‌ره‌کی ده‌رده‌که‌وتن. هه‌رچه‌نده‌ له‌ نێو هه‌ر چوار وڵاتی سوریا، عێراق، ئێران و تورکیا به‌ خه‌ستی دابه‌شبون، له‌ سنوره‌کانیاندا له‌ هاوتوچۆدان. به‌دڵنیاییه‌وه‌، کورده‌کان کاریگه‌رییان له‌سه‌ر پێشهاته‌کان ده‌بێت. سه‌رباری حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان که‌ قه‌واره‌یه‌کی فیدڕاڵی رێکخراوه‌ له‌ عێراقدا، کورده‌کانی تورکیا و رێکخراوه‌ یاخییه‌کانیان وه‌ک پارتی کرێکارانی کوردستان (په‌که‌که‌)، له‌ دانوستانی ئاشتی سه‌ختدان له‌ گه‌ڵ حکومه‌تی تورکیادا. له‌ولاشه‌وه‌، کورده‌کانی سوریا، که‌ به‌هۆی شه‌ڕی ناوخۆیی سوریا و هاوکاری کورده‌کانی تری پارچه‌کانی تر، یاریکه‌ر ده‌بن له‌بڕیاردان له‌سه‌ر داهاتوی سوریادا. به‌هۆی پشتگیری ئاسمانی ئه‌مەریکاوه‌، نه‌ک ته‌نها توانیان به‌سه‌رکه‌وتویی به‌رگری له‌ ناوچه‌که‌یان بکه‌ن دژ به‌ هێرشی داعش، به‌ڵکو توانیشیان داعش پاشه‌کشه‌ پێ بکه‌ن.

مرۆڤ ده‌توانێت سه‌رنج وه‌ربگرێت سه‌باره‌ت به‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستی نوێ له‌و نیازه‌ی په‌که‌که‌ ده‌یه‌وێت به‌ ده‌ستی بهێنێت، هه‌روه‌ک له‌ گه‌شتێکی نوێمدا بۆ لای سه‌رکردایه‌تی په‌که‌که‌ له‌ شاخه‌کانی باکوری عێراق بۆم ده‌رکه‌وت. هه‌رچه‌نده‌ په‌که‌که‌ به‌ جدی له‌ هه‌وڵی کۆتایی هێناندایه‌ به‌ خه‌باتی چه‌کداری دژ به‌ تورکیا، په‌که‌که‌ هیچ نیازیکی نییه‌ واز له‌ چه‌ک دابنێت. به‌هێزبونی به‌هۆی سه‌رکه‌وتنه‌کانی کورده‌وه‌، په‌که‌که‌ خۆی وه‌ک بزوتنه‌وه‌یه‌کی خاوه‌ن په‌یام له‌خۆی ده‌ڕوانێت: به‌کورتی، په‌که‌که‌ ئامانجی پارێزگاریکردنه‌ له‌ کوردانی تر، به‌تایبه‌ت کورده‌کانی سوریا و عێراق، له‌ به‌رمابه‌ر په‌لاماره‌کانی داعش، سه‌رباری ئه‌وه‌ی که‌ ده‌یه‌وێت پارێزگاریش له‌ که‌مه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ به‌دبه‌خته‌کانی وه‌ک مه‌سیحییه‌کان و ئێزیدییه‌کانیش بکات. له‌م ناوه‌نده‌شدا، په‌که‌که‌ ده‌یه‌وێت ته‌کانێک به‌ دیدگایی خۆی بۆ دیموکراسی کۆمه‌ڵایه‌تی بدات. ره‌نگه‌ وردترین رێگا بۆ پێناسه‌کردنی، ئه‌گه‌ر پێچه‌وانه‌ش بێت، ئه‌وه‌ی په‌که‌که‌ خه‌ونی پێوه‌ ده‌بینێت "گروپێکی کۆمه‌ڵگایی مه‌ده‌نی چه‌کداره‌" بێت.

ئه‌و دیدگایه‌‌ رە‌نگه‌ خه‌یاڵپڵاو ده‌ربکه‌وێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ ئاماژه‌یه‌کی باشه‌ بۆ تێگه‌یشتن له‌ڕوگه‌ی داهاتوی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست. ئاینده‌یی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ره‌نگه‌ فه‌وزه‌وی و رێککه‌وتنامه‌ی فره‌ جه‌مسه‌ری له‌هه‌ناوی خۆیدا هه‌ڵگرتبێت، که‌ تیایدا سنوره‌ ناوخۆییه‌کان پارێزراو بێت به‌ڵام له‌ هه‌مان کاتیشدا له‌لایه‌ن هاوشێوه‌کانی په‌که‌که‌ و ئالیگره‌کانی له‌ سوریاو عێراقدا، حیزبوڵا، داعش و پاشماوه‌کانی، هه‌ندێک له‌ ڕێکخراوه‌ جیهادیستییه‌کانی وه‌ک جه‌بهه‌تول نه‌سره‌، میلیشیا شیعه‌کانی عێراق و گروپه‌کانی تره‌وه‌ ته‌راتێنی تێدا بکرێت. ره‌نگه‌ ئه‌مه‌ دیمه‌نێکی قه‌شه‌نگ نه‌بێت، به‌ڵام له‌وانه‌شه‌‌ پێی رابێین.

سه‌رچاوه‌: واشنگتۆن پۆست


29/04/2015 بینین: 12236
 
بۆچی ژنان په‌یوه‌ندی به‌ داعشه‌وه‌ ده‌که‌ن؟
بۆ هه‌ندێک له‌ ئافره‌تان له‌ عێراق و سوریادا، داعش شتێکیان پێشکەش دەکات هیچ کەسێکی تر ...
هه‌ده‌په‌ و ئاسایشی هه‌ڵبژاردن
هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردنه‌كان گه‌رموگوڕیه‌كی زۆر به‌خۆیه‌وه‌ ده‌بینێت، یه‌كێك له‌و خاڵانه‌ی شایه‌نی گرنگی پێدانه‌ ئه‌و هێرشانه‌‌ بو له‌ چه‌ند ...
بۆچی پێویسته‌ دەستبەرداری وشەی ''تیرۆریزم'' بین؟
جه‌یمس م. دۆرسێی پێیوایه‌ که‌ دۆزه‌ره‌وه‌ی زۆرێک له‌ده‌وڵه‌تانی نوێی وه‌ک ئیسرایل، که‌ ده‌وڵه‌تێکی چالاکە لەشه‌ڕی دژه‌ تیرۆر‌و هاوپه‌یمانی ...
کاریگه‌ری سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مەریکا ‌له‌سه‌ر جیهانی ئیسلامیی چییه؟
جیهانی ئیسلامی چۆن ئازار ده‌چێژێت به‌ ده‌ست ده‌ستێوه‌ردانی وڵاتانی رۆژئاوا و پوکانه‌وه‌ی ناخۆیی، ئاوه‌هاش گۆڕانکاری تێیدا ئه‌سته‌مه‌....
کۆچی پێچەوانە
لە نامەی دکتۆراکەیدا بە ناونیشانی "تەنها چیاکان هاوڕێن"، لینا ئێکلوند، ئه‌ندامی کارایی سه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست لەزانکۆی...
ئاینی ئیسلام خێراترینه‌ له‌ گه‌شه‌کردندا له‌جیهاندا
به‌پێی توێژینەوەیەکی نوێ، ئاینی ئیسلام خێراترین ئاینه‌ له‌ گه‌شه‌کردندا. سه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی پیو ماوه‌ی شەش ساڵە سەرقاڵی لێکۆڵینەوەن...
سه‌رکرده‌کانی‌ عێراق و رۆژئاوا له‌ شه‌ڕکردن دژ به‌ داعش چی فه‌رامۆشی ده‌که‌ن
جۆردان ئۆڵمستێد پێیوایه‌ هه‌تاوه‌کو عێراقییه‌کان ستراتیجییه‌ک دانه‌هێنن و جێبه‌جێی نه‌که‌ن بۆ پاراستنی سنوری وڵاته‌که‌یان له‌گه‌ڵ سوریا، قۆناغی کۆتایی شه‌ڕه‌که‌یان دژ به‌ داعش درێژخایه‌ن و ئازاراوی ده...
نه‌خشه‌ی‌ ئیتنیكی‌‌و مه‌زهه‌بی‌ جیهانی‌ عه‌ره‌بی‌
نه‌خشه‌ی‌ سیاسی‌ ئێستای‌ نیشتیمانی‌ عه‌ره‌بی‌ له‌لایه‌ن ئیستیعماری‌ خۆرئاواوه‌ له‌دو سه‌ده‌ی‌ رابردودا دانراوه‌. ئه‌وه‌ی‌ ته‌ماشای‌ ئه‌م نه‌خشه‌یه‌ ...
ئاینده‌ی ئاژاوه‌یی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست
ئه‌و جۆره‌ ده‌وڵه‌ته‌ی ئێمه‌ پێی ئاشناین، له‌ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا له‌ لێواری ونبوندایه‌. ناکۆکی له‌ عێراق، سوریا، لیبیا و یه‌مه‌ن، ده‌ستێوه‌ردانی...
رۆڵی تورکیا وه‌ک یاریکه‌رێکی نا- تایفی له‌ سه‌قامگیری رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا
ئابوری و سیاسه‌تی ناوخۆیی تورکیا له‌ ماوه‌ی چه‌ند ساڵی پێشودا گۆڕانی دراماتیکی به‌خۆیه‌وه‌ بینیوه‌ له‌ڕۆژ‌هه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا....
روه‌که‌ی تری تیرۆریزم
ئێمه‌ له‌ وڵاتێکدا ده‌ژین که‌ ئامێزی بۆ دیموکراسی لیبڕاڵی، یه‌کسانی ره‌گه‌زی، ئازادی راده‌ربڕین و ئازادی تاک کردوه‌ته‌وه‌،...
مه‌ترسی گه‌وره‌ ‌بۆ ئەردۆگان و کورد له‌ هه‌ڵبژاردنی داهاتودا به‌ڕێوه‌یه
له‌ هه‌ڵبژاردنه‌ په‌رله‌مانییه‌که‌ی تورکیا کە مانگی 7-2015 ئەنجامدەدرێت، مه‌ترسی گه‌وره‌ بۆ پارتی حکومڕانی دادو گه‌شه‌پێدان...
له‌ چاوه‌ڕوانی خراپتربونی شه‌ڕی دڕندانه‌ی تایفی له‌ عێراقدا
جارێکی تر له‌ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا، ده‌ستکه‌وته‌ کورتخایه‌نه‌کان هه‌ژمون به‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌ درێژ خایه‌نه‌کاندا ده‌سه‌پێنن. ...
به‌رخۆدانی پاڵه‌وانانه‌ی کورده‌کان دژ به‌ داعش
له‌ پارێزگای حه‌سه‌که‌ له‌ سوریا، له‌و شوێنه‌ی که‌ سنوری عێراق و سوریا تێکه‌ڵ ده‌بێت، شه‌ڕه‌ڤانانی یه‌کینه‌کانی پاراستنی گه‌ل (یه‌په‌گه‌) به‌ ...
جیهان له‌م هه‌فته‌یه‌دا؛ یه‌کسانی له‌ مافدا بۆ هه‌ندێک هێشتا فه‌راهه‌م نییه‌
(150) ساڵ دوای شه‌ڕی ناوخۆ له‌ئه‌مەریکادا، ژیان، ئازادی و گه‌ڕان به‌دوای به‌خته‌وه‌ری لای ئه‌فریقییه‌ ئه‌مریکییه‌کان به‌رده‌وام له‌ مه‌تریسدایه‌ ....
کورد بڕیار له‌ چاره‌نوسی تورکیا ده‌دات
له‌ مانگی 6-2015 دا، تورکیا بیست و چواره‌مین هه‌ڵبژاردنی گشتی خۆی ئه‌نجام ده‌دات بۆ بڕیاردان له‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنی 550 ئه‌ندام په‌رله‌مانی نوێ...
كۆمه‌ڵگایه‌كی‌ داواكار به‌ بێ‌ به‌رهه‌م، یان كۆمه‌ڵگایه‌كی‌ به‌رهه‌م هێن بۆ به‌دیهێنانی‌ داواكاریه‌كان
له‌به‌رانبه‌ر داواكاری‌ پشتگوێخستنی‌ به‌رهه‌م هێنان‌و چالاكی‌ به‌رهه‌م هێنان شه‌پۆلێكی‌ ناڕه‌زایی‌ توند وڵاتی‌ گرتۆته‌وه‌، چونكە‌ كۆمه‌ڵه‌ی‌...
ئایا سه‌ربه‌خۆیی كوردستان له‌ به‌رژه‌وه‌ندی سعودیه‌یه‌؟
روخانی‌ موسڵ له‌سه‌ر ده‌ستی رێكخراوی‌ داعش له‌ حوزه‌یرانی (2014) روداوێكی دابڕێنه‌ری‌ مێژوی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌رٍاست بو كه‌ كاردانه‌وه‌كانی‌ نه‌ك له‌سه‌ر ئێستا،...
ئاکامی به‌هاری عه‌ره‌بی
پێشبینی دەکرا بەهاری عەرەبی ئاشتی، دیموکراسی و سەقامگیری نەک تەنها بۆ ئەو نەتەوانە بێنێت کە لێیەوە سەرچاوەی گرت...
هیوای‌ كورده‌كان بۆ دیموكراتیزه‌كردنی‌ توركیا
به‌دڵنیاییه‌وه‌ له‌مێژوی‌ توركیادا ئه‌بێته‌ ئایرۆنی‌ ئه‌گه‌ر كورده‌كان رۆڵێكی‌ گرنگ ببینن له‌ دیموكراتیزه‌كردنی‌ توركیادا...
ئەردۆگان و کێشەی کورد؛ هەنگاوێک بۆ پێشەوەو دو هەنگاو بۆ دواوە
قسەکانی ئەمدواییەی رەجەب تەییب ئەردۆگان سەبارەت بەوەی کە رایگەیاند: "شتێک نیە بە ناوی کێشەی کورد. ئەو شتە چیە ...
روناکیەکانی سەر سوریا ئاوابون، هەر وەک مرۆڤایەتی
رۆژئاوا خەریکی ئارامکردنەوەی دۆخی ئەسەدن، لەکاتێکدا ئەو هاوڵاتیانی سوریا کۆمەڵکوژ ئەکات و پەنای قەسابەکانی داعش ئەدات. هەمو ئەم شتانە بەناوی...
به‌رده‌وام به‌، رۆژه‌كه‌مم خراپكرد
به‌م قسه‌یه‌ ده‌ستپێده‌كه‌ین "هه‌ڵه‌كردن له‌ مرۆڤه‌وه‌یه‌، به‌خشین له‌ خوداوه‌نده‌وه‌" من ئه‌مه‌شی‌ بۆ زیاد ده‌كه‌م "نه‌زانی‌" زیاتر له‌ مرۆڤه‌وه‌یه‌وه‌ ئه‌نجامه‌كه‌ی‌ به‌ ده‌گمه‌ن...
نا بۆ پرسی‌ كورده‌كان!
سه‌رۆك ره‌جه‌ب ته‌یب ئەردۆگان وتی‌ "براكانم، هه‌رگیز گرفتێكیان نه‌بوه‌ وه‌ك پرسی كورده‌كان له‌م وڵاته‌دا. ئه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌ ئه‌جێنداكانمان كه‌ كاری‌ به‌رده‌وامی‌ بۆ ئه‌كه‌ین"....
چی‌ چاوه‌ڕوانی‌ كورد ده‌كات؟
له‌ سه‌دهه‌مین ساڵڕۆژی‌ جه‌نگی‌ جیهانی‌ یه‌كه‌مدا، كه‌ تائێستا یادی‌ ده‌كه‌ینه‌وه‌، ره‌نگه‌ گونجاو بێت له‌ ساڵیادی‌ دابه‌زینی‌ هاوپه‌یمانان له‌ ته‌نگه‌ی‌ ده‌رده‌نیل نزیك ببینه‌وه‌....
هەدەپە؛ بەشدارئەبێت یان بۆ دەرەوە؟
لەبەر رۆشنایی ئەو بابەتانەی ئەیزانین، گرنگترین پرسیاری هەڵبژاردنەکانی حەوتی مانگی حوزەیران ئەوەیە کە هەدەپە ئەتوانێت زیاتر...
لەدوای کۆبانی چی گۆڕا؟
کۆماری تورکیا لەسەر ناوبانگی عوسمانیەکان بنیات دەنرێتەوە، کە بە سەروەریەکان یان هەڵوەشانەوەی دەیان ساڵە...
كه‌ركوك گۆڕه‌پانی ململانێکانی دوای داعش
چاوه‌كان ئه‌مڕۆ هه‌مو له‌سه‌ر موسڵه، كه‌ پێده‌چێت هێزه‌كانی عێراق، له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا هێرشی بکەنەسەر. به‌ڵام دوای ئه‌و هێرشە...
سعودیە هاوکاری داعشی کردوە بۆ داگیرکردنی ناوچەکانی عێراق؟
رۆژنامەنوسێکی ئیرله‌ندی، له‌ ساڵی 1979 ه‌وه‌ په‌یامنێری رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راستی Financial Times بوه‌و...
ئاو لەنەوت گرنگترە، با گرنگی پێبدەین
لەکۆتاییەکانی مانگی رابردو لە باشوری عێراق، زیاد لە (1500) كلیۆمەتر رێگامان بڕی، خەرمانەی زۆنگاوی گەورەمان دەهاتە پێش...
جەنگی سوریا.. شەڕێک بە سەرکردایەتی ئێران
لەگەڵ سەرهەڵدانی روداوەکانی سوریا، ئێران بە هەمو قورسایی خۆیەوە لە پشت رژێمی سوریاوە وەستا، بەڵێنیدا کە رێگە بە کەوتنی...
ئاو.. ستراتیژی‌ راوێژكردن، نه‌ك به‌فیڕۆدان‌ و هەڵگرتن
به‌هۆی‌ گۆڕانكاری‌ ئاووهه‌وا، ئه‌و پرۆژه‌ ئاودێریانه‌ی‌ وڵاتانی‌ دراوسێی‌ عێراق له‌سه‌ر هه‌ردو روباری‌ دیجله‌و فورات لێیانداوه‌، بڕی‌ ئه‌و ئاوه‌ی‌...
سوپای عێراق؛ ئامادەیەکی نائامادە لە شەڕی داعشدا
لە شەڕی دژی داعشدا، دەنگی چەکی هەموان دەبیسترێت، بەڵام چەخماخەی چەکی عێراق ونە لەو شەڕەدا، لەکاتێکدا ژمارەی ئەو سوپایە نزیکەی...
داعش له‌ زمانی خۆیانه‌وه‌ بناسه‌
ئه‌بوبه‌كری به‌غدادی ناوی راسته‌قینه‌ی (ابراهیم بن عه‌واد ئه‌لبه‌دری ئه‌لسامه‌رائیه‌) له‌ ساڵی 1971 له‌ شاری سامه‌را له‌ دایك بوه‌....
کوردو پەیدابونیان
زاراوەی میسری بلیمەتیێکی تایبەتی هەیە، ئەمە لەهەندێ گوزارشتیدا بەدیار دەکەوێت، کە زۆرجار چەند واتاو بەڵگەیەک لەیەک وشەدا کۆدەکاتەوە. لەڕاستیدا لەساڵی رابردو دەستمکرد بە هەڵچنینی هەندێ لەو وشە قوڵە جڵف...
ده‌رباره‌ی‌ عه‌لمانیه‌ت
قسه‌كردن ده‌رباره‌ی‌ عه‌لمانیه‌ت له‌چوارچێوه‌ی‌ بانگه‌وازی‌ چاكسازی‌ و دیموكراسیدایه‌، له‌سه‌روبه‌ندی‌ شۆڕشه‌كانی‌ به‌هاری‌ عه‌ره‌بی‌ و گه‌یشتنی‌...
مانای‌ سیاسه‌ت
مرۆڤ گیانله‌به‌رێكی‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌: مه‌حاڵه‌ بتوانێت له‌گه‌ڵ غه‌یری‌ هاوشێوه‌كانی‌ بژی‌ و به‌سه‌ر غه‌یری‌ هاوشێوه‌كانیشیدا بكرێته‌وه‌. به‌ڵام له‌هه‌مانكاتدا ...
گۆڕانكاری‌ به‌سه‌ر بارودۆخماندا نایه‌ت، تا دان به‌كه‌موكوڕی‌‌و كێشه‌كانماندا نه‌نێین
كه‌من ئه‌و گه‌ل‌و وڵاتانه‌ی‌ وه‌ك ئێمه‌ هۆكاری‌ كێشه‌كانیان ده‌ده‌ن به‌سه‌ر كه‌سانی دیكه‌دا، به‌ڕاستی‌ ئێمه‌ ئاماده‌نین به‌رپرسیارێتی‌ کەموکوڕییەکانمان له‌ئه‌ستۆبگرین...
هەمومان پێکەوە ئەم رێگەیەمان بڕی
کۆماری تورکیا هەر لە سەرەتای دامەزراندنیەوە تا هەنوکە زۆر بەزمی و نزمی سیاسی بە خۆوە بینیوە. ئەوەی کە لەهەمویان گرنگترە دەکرێت بە دەسەڵات...
عەبادی: تەنانەت ئەگەر تیرۆریشم بکەن!
ئایا نامەکە بۆ نەیارەکانی بو، یاخود هاوڕێک بۆ هاوپەیمانەکانی، کاتێک چەند رۆژێک پێش ئێستا بەڕونی وتی تەحەدایان دەکەم تەنانەت ئەگەر ئەوە ببێتە ...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبەجێدەکات
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێدایە
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت
نەتەوە یەكگرتوەكان: 85 هەزار كەس لە رومادی هەڵاتون
واشنتۆن كوبای لە لیستی پشتیوانانی تیرۆر دەرهێنا
سەدان كۆچبەری نایاسایی لە كەناراوەكانی ئیتالیا رزگاردەكرێن
قەتەر لە بەغدا باڵیۆزخانە دەكاتەوە
پلاتەر بۆ جاری پێنجەم وەك سەرۆكی (فیفا) هەڵبژێردرایەوە
لەبارەی هەڵبژاردنەكەی (فیفا)وە
هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی فیفا كەوتە قۆناغی دوەم
مەرجەعیەتی شیعە: دورنییە جەنگێكی خوێناوی هەڵگیرسێت
''کۆمپانیاکانی نەوت ئامادەن بودجەی یەک ساڵی هەرێم بدەن''
سلێمانی؛ كۆنگرەی سێیەمی ئازادی ژنانی كوردستان بەڕێوەدەچێت
بەوێنە؛ سەردانی وەزیری دارایی بۆ لای خانەنشینان
هەولێر؛ سەندیكای پارێزەران بایكۆتی كۆنگرەی دادوەری دەكات
پسپۆڕێكی بواری تیرۆر: داعش تەنها لە شەڕی كۆڵان بە كۆڵان شارەزایە
سوریا؛ بەری نوسرە شاری ئیدلەب كۆنتڕۆڵ دەكات
كۆمەڵی ئیسلامی سێیەمین كۆنگرەی خۆی دەبەستێت
هەڵەبجە؛ روداوێکی هاتوچۆ پێنج کەسی کردە قوربانی
حەویجە؛ داعش هێزێكی تایبەت بە سزادانی ژنان پێكدێنێت
لیبیا؛ داعش گەورەترین بنكەی ئاسمانی لە شاری سەرت کۆنتڕۆڵکرد
یەمەن؛ هۆزە میلیەكان شاخی عەریش-یان كۆنتڕۆڵ كرد
جۆش ئارنست: ئەمەریكا بەرپرس نیە لە ئاسایشی عێراق