ته‌لیێن عه‌شیره‌تگه‌ریێ‌

محسن عه‌بدولره‌حمان


د ئه‌لندا چه‌رخێ‌ جیهانگێریێ‌ دا ملله‌ته‌ك ژ ساده‌ترین مافێن خۆ یێن مرۆڤینی‌ زڕبه‌هركی‌، د پتر ژ سه‌د سالان دا بێ‌ هژمار قوربانیداین، هه‌ر ژ شه‌هیدێن شۆره‌ش و سه‌رهلدانان، سیداره‌دای‌ و زیندانكرییان، دورئێخستی‌ و تیرۆركرییان...، داكو ژ ئاغایێ‌ عه‌شیره‌ت كریه‌ قامچیا ده‌ستی‌ داگیركه‌ری‌، ئه‌و ئاغایێ‌ بناڤێ‌ رێبه‌ریا عه‌شیره‌تێ‌ پێ ل بۆهایێن مرۆڤینیێ‌ دانای‌ و بۆ داگیركه‌رێ‌ وه‌لاتێ‌ خۆ بویه‌ ده‌ست و گۆه و چاڤ، له‌ورا ل پێناڤ ئازادیا گه‌ل سه‌ركرده‌ و رێبه‌رێن كورد هه‌ر ژ ده‌ستپێكێ‌ خۆ قورتالكرن ژ قه‌ید و به‌ندێن عه‌شیره‌تگه‌ریێ‌ كو ئاغا نورنه‌راتیا وێ‌ دكه‌ت ژ كارێن فه‌ر و ده‌ستپێكی‌ دیت، ئانكو پێش ئازادكرنا له‌شان ئازادكرنا هزرێ‌ ژ كۆله‌تی‌ و دویڤه‌لانكیا به‌رته‌نگا عه‌شیره‌تێ‌ به‌ره‌ڤ بیاڤێ‌ به‌رفره‌هێ‌ نه‌ته‌وایه‌تیێ‌ پێدڤی‌ دیت.

له‌ورا نه‌هێلانا سیته‌مێ‌ ده‌ره‌به‌گیێ‌ ژ درویشمێن سه‌ره‌كیێن شۆره‌ش و بزاڤێن سیاسیێن كوردی‌ بون، پشتی‌ پتر ژ سه‌د سالێن قوربانیدانه‌ك مه‌ردانه‌، ئۆمێده‌ك ل ئاسۆیێ‌ پاشه‌رۆژا ژیانێ‌ گه‌شبو، ئێكه‌م په‌رله‌مان هاته‌ هه‌لبژاردن و حوكمه‌ت هاته‌دانان، لێ‌ هه‌ر زوی‌ به‌ری‌ دارا ئازادیا ب خۆینا دلسۆزان هاته‌ ئاڤدان به‌ری‌ بگریت و زاڕۆیێن وان بێ‌ شادببن، كۆڕه‌ ئاغا و مالباتێن ده‌ره‌بگ پاوانكر، ئه‌ڤ وێنه‌یێ‌ ره‌شبین هه‌مان تراژیدییه‌ لگه‌ل جوداهییا ده‌م و جه و...، ده‌مێ‌ مێژوناسه‌ك ئه‌ره‌ب دبێژیت (به‌ری‌ شۆره‌شا موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌ری‌ سه‌ربگریت، ده‌شته‌كاتیا ئه‌ره‌بی‌ كوده‌تا ل سه‌ركر).

كورد ژی‌ پشتی‌ پتر ژ چه‌رخه‌كی‌ ژ سته‌م و زۆرداری‌ و هه‌ولا ژێبرنا ناسنامه‌یا وی‌ یا نه‌ته‌وه‌یی‌ و دژایه‌تیكرنه‌ك كو ب ئه‌نفالان هاتییه‌ تانجكرن، كه‌فته‌ ته‌لیێن عه‌شیره‌تیێ‌ و گه‌نیاتیا گۆمێن گه‌نده‌لیێ‌.

پرسیارا خۆ دسه‌پینیت ئه‌ڤه‌یه‌: عه‌شیره‌تێ‌ هێز و ئاغای‌ كاریزما هه‌یه‌، سه‌رۆكانی‌ و ژێده‌رێ‌ وان ژ كیڤه‌یه‌، نهێنییا به‌رده‌وامیا وان چییه‌؟

بكورتی‌ (عه‌شیره‌ت، هۆز، خێل، Tribe) كومه‌له‌كا مرۆڤانه‌ ژێیاتی‌ بۆ بابكاله‌كی‌ یان هه‌ڤپه‌یمانه‌كا هۆزه‌كی‌ هه‌یه‌، ل ده‌ڤه‌ره‌كێ‌ دژین كو ب وه‌لاتێ‌ خۆ دناسن و ب زاراڤه‌كێ‌ تایبه‌ت د په‌یڤن.

عه‌شیره‌ت ل سه‌رانسه‌ری‌ جیهانێ‌ - ژ جه‌مسه‌ری‌ تا جه‌مسه‌ری‌- هه‌نه‌ لگه‌ل جوداهیا كارتێكرنا وێ‌ ژ جڤاكه‌كی‌ بۆ جڤاكه‌ك دی‌، جڤاكی‌ ئورۆپی‌ شانازیێ‌ ب بابكالێن خۆ دكه‌ن و ناڤێن وان وه‌ك نازناڤ دهه‌لگرن، لێ‌ بێی‌ كارتێكرن ل سه‌ر كه‌ساتیا وان یان رۆله‌ك د ئاراسته‌كرنا ژین و ژیارا و په‌یوه‌ندیێن وان یان رێكێن هزركرنا وان دا هه‌بیت، به‌رۆڤاژی‌ جڤاكێن رۆژهه‌لاتی‌ وه‌ك ئۆرودن، پاكستان و ئه‌فغانستان... كو عه‌شیره‌تێ‌ ل سه‌ر ئاستێ‌ جڤاكی‌ و ره‌وشتی‌ رۆله‌ك باش و هاریكار هه‌یه‌، ژ لایه‌ك دیڤه‌ ژیانا هاولاتی‌ و گه‌هێن جڤاكی‌ ڤالنچی‌ دكه‌ت و ده‌زگه‌هێن ده‌وله‌تێ‌ كۆنترۆل دكه‌ت، ئانكو كارتێكرنا عه‌شیره‌تێ‌ گرێدای‌ رۆل و هێزا ده‌وله‌تێ‌ و رێژا سه‌روه‌ری‌ و دادوه‌ریا قانونێ‌ یه‌.

له‌ورا نها د ڤه‌گه‌ریانا رۆلێ‌ عه‌شیره‌تێ‌ و بهێز ژ لاوازیا رۆلێ‌ حوكمه‌تێ‌ و نه‌بونا سه‌روه‌ریای‌ قانونه‌ك دادوه‌ره‌، كو خه‌لك نه‌چاركر ئه‌ڤرۆ بۆ پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندێن خۆ به‌ره‌ڤ عه‌شیرت و ئاغایێ‌ دۆهی‌ شۆره‌ش ل دژی‌ كری‌ ڤه‌گه‌ڕن، بتایبه‌ت د ڤان هه‌لبژاردنان دا كو خه‌لك گه‌له‌ك بێزاریا خۆ ژ زالبونا رۆلی‌ عه‌شیره‌تێ‌ و په‌راوێزكرنا شیانان ناڤه‌شێریت، به‌لكو عه‌شیره‌تێ‌ ب كوده‌تا ل سه‌ر شه‌رعیه‌تا په‌رله‌مانی‌ و ئاغای‌ ب دزینا سه‌رهلدانێ‌ دزانن، له‌ورا بدیتنا من ل جهێ‌ دژایه‌تیكرنا عه‌شیره‌تی‌ كو ئه‌رێنی‌ و نه‌رێنی‌ یێن خۆ هه‌نه‌، بلا بۆ هه‌لبژاردنه‌ك ده‌ستپاك ل سه‌ر بنه‌مایێ‌ شیانێن كه‌سوكی‌ نه‌ میراتێ‌ بنه‌ماله‌یی‌ بچین، بلا بۆ حوكمه‌ته‌ك ل سه‌ر بنه‌مایێ‌ هاولاتیبون نه‌ حیزبایه‌تی‌ و سه‌روه‌ریا قانونه‌ك دادوه‌ر كاربكه‌ین.
03/05/2014 بینین: 1373
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
ئیراق و ئێكگرتنا پێتی‌ ...
كوربه‌ندی‌ زانستی‌ و هیڤیێن ئێك رێزیا ناڤمالا كوردی‌...
سونبولا به‌رخۆدانێ‌...
دره‌وا پێكڤه‌ژیانا كورد و ئه‌ره‌بان ل موسلێ‌...
ژ داڤێن داگیركرنێ‌ به‌ره‌ڤ ته‌لییێن عه‌شیره‌تگه‌ریێ‌...
پیڤه‌رێ‌ دیموكراسیێ‌...
بێباوه‌ری د كابینا هه‌شتێ‌ دا ...
ره‌وشته‌كێ‌ كوردینی‌ نیشانبده‌!...
به‌ژنێن وان نه‌ هه‌ژی په‌سنانه‌!؟...
پێكڤه‌ژیان بێ‌ ژییاتی نابه‌...
نه‌ساخیێن جڤاكێن رۆژهه‌لاتا ناڤین...
نیازپاكی‌... خوزیكه‌ك دورده‌سته‌...
دیكه‌...
هه‌لبژارتن...
دوزه‌ك مه‌زن و خونه‌ك بچوك...
گرێیا زمانێ‌ گه‌نگی دێ‌ ڤه‌بیت!؟...
حه‌زا گوهۆرینێ‌...
عێراق وه‌لاتێ‌ هه‌مو كه‌س تێدا خۆ قوربان دبینن!...
خوزیكێن هه‌وه‌...
گرانى به‌رى ره‌مه‌زانێ گه‌هشت!...
خواندنگه‌هان پێویستی‌ ب به‌رده‌ستك نه‌ نڤیسه‌ران هه‌یه‌...
بازنه‌...
قاره‌مان نامرن...
رۆل و كاریگه‌رى...
بهارا ملله‌تان... پاییزا دكتاتورانه‌...
راگەهاندنەك شەرمینانە...
د بیست سالان دا...! ...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...