ده‌رماڵه‌ و سه‌ندیكاكان و په‌رله‌مان

به‌ختیار شاره‌زوری

قۆناغی‌ نوێ‌ له‌ دروست بونی‌ چڤاته‌كان و بزاوتی‌ سه‌ندیكاكان له‌دوای‌ دروستبونی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕانه‌وه،‌ سه‌رتایه‌كی‌ نوێیه‌ بۆ له‌ دایكبونی‌ كۆمه‌ڵگایه‌كی‌ نوێ‌، كه‌ ده‌بێته‌ فشارێكی‌ گه‌وره‌ به‌ گرێدان له‌گه‌ڵ رێكخراوه‌كانی‌ كۆمه‌ڵگای‌ مه‌ده‌نی‌ و شه‌قام و میدیاكان و به‌ره‌ی‌ ئۆپۆزسیۆن فراكسۆنه‌كانی‌ ئۆپۆزسیۆن... بۆخۆی‌ ئه‌م سه‌ره‌تایه‌ له‌ ئێستادا ده‌ستی‌ پێكردوه‌ كه‌ سه‌ندیكاكان له‌ جه‌سته‌یه‌كی‌ داگیركراوه‌وه‌ له‌لایه‌ن حیزب به‌ره‌و‌ ئه‌و بزاوته‌ ده‌چێت، كه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای‌ پیشه‌یی‌ كار بكرێ‌ (ماف و ئه‌رك) تابتوانرێ‌ ببێته‌ سه‌ره‌تایه‌ك بۆ دروستكردنی‌ سیستمێك به‌ یاساكان ماف و ئه‌ركی‌ ئه‌م سه‌ندیكایانه‌ دیاری‌ بكرێت، به‌تایبه‌ت له‌ناو بازنه‌ی‌ حكومه‌تدا (موچه‌خۆر) دیاری‌ بكات و بزاوته‌كان بخاته‌سه‌ر ته‌وه‌ره‌ی‌ خۆی‌ و میكانیزمێك هه‌بێت بۆ به‌رده‌وامیدان به‌م بزاوته‌ .

ده‌كرێ‌ به‌ده‌ر له‌ موچه‌ی‌ بنه‌ڕه‌تی،‌ كه‌ سیستمی‌ خۆی‌ هه‌یه‌ بۆ زیادكردن له‌گه‌ڵ چێككردنی‌ دۆسیه‌ی‌ هه‌ر فه‌رمانبه‌رێكدا كار له‌سه‌ر ده‌رماڵه‌ی‌ پیشه‌یی‌ و ده‌رماڵه‌ی‌ ترسناكی‌ بكرێ‌، ئه‌ویش به‌پێی‌ سیستمێك كه‌ ده‌كاته‌ به‌های‌ دراو له‌ به‌رامبه‌ر نرخی‌ پێداویستی‌ رۆژانه‌دا. به‌های‌ دراو، هه‌ركاتێك باجه‌كان زیادیكرد له‌سه‌ر شمه‌ک و داهاته‌كان به‌رزبونه‌وه‌، له‌ به‌رامبه‌ردا هه‌ڵئاوسانی‌ نرخ ئه‌وكات دراو به‌های‌ لاواز ده‌بێت بۆ هاوسه‌نگكردنی‌ توانای‌ كڕینی‌ پێداویستیه‌كانی‌ فه‌رمانبه‌ران، كار له‌سه‌ر زیاد كردنی‌ ده‌رماڵه‌كان ده‌كرێ،‌ ئه‌ویش ده‌بێت لیژنه‌یه‌كی‌ تایبه‌تمه‌ندی‌ پڕۆفیشناڵ دراسه‌ی‌ بكات بڕیار له‌سه‌ر زیاد كردنی‌ بدات... ئالێره‌وه‌ با ئه‌و پرسیاره‌ له‌ خۆمان بكه‌ین ئایا له‌ هه‌رێمی‌ كوردستاندا حكومه‌ت توانیویه‌تی‌ سیستمێك به‌رهه‌م بهێنێت بۆ راگرتنی‌ ئه‌م هاوسه‌نگیه‌...؟

تائێستاش له‌سه‌ر ماده‌ی‌ 24ی‌ ساڵی‌ 1960ی‌ عێراقی‌ كاری‌ پێده‌كرێ‌ و له‌ به‌رامبه‌ردا دیناری‌ عێراقی‌ كۆن به‌رامبه‌ر دیناری‌ عێراقی‌ تازه‌ ئه‌شكێته‌وه‌ ،بگره‌ ناوه‌ند (به‌غدا) بڕیار له‌سه‌ر ئه‌م زیادكردنه‌ ده‌دات و هه‌رێمیش به‌ حكومی‌ عێراقی‌ فیدراڵ ئه‌م كاركردنانه‌ ده‌كات، واتا هه‌رێم ناتوانێ‌ به‌پێی‌ هه‌ڵكه‌وته‌ و بازاڕی‌ خۆی‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌م ده‌رماڵانه‌دا بكات، بگره‌ نه‌یوانیوه‌ له‌نێوان چینه‌كاندا میكانیزمێك بۆ راگرتنی‌ بزاوته‌كان به‌رهه‌م بهێنێ،‌ بۆیه‌ به‌ناچاری‌ به‌ستراوه‌ته‌وه‌ به‌ ناوه‌نده‌وه‌، ئێسته‌ له‌نێوان دو زۆنی‌ زه‌رد و سه‌وزدا سه‌ندیكاكان دابه‌شبون، ئه‌گه‌رچی‌ هه‌ندێكیان كارتۆنیانه‌ یه‌كیان گرتوه،‌ به‌ڵام له‌ ناوه‌ڕۆكدا جیاوازیه‌كی‌ گه‌وره‌ هه‌یه،‌ سه‌ندیكاكان ئه‌م ماوه‌یه‌ كه‌وتونه‌ته‌ جوڵه‌یه‌ك كه‌ له‌ 33 سه‌ندیكا‌ 13 سه‌ندیكایان له‌ مانگرتن و بایكۆتكردن و فشارهێنان به‌تایبه‌ت (كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ و ئه‌ندازیارانی‌ كشتوكاڵ‌ و مقیم ئه‌قده‌مه‌كان و ته‌كنیككاران)، به‌دواشیدا سه‌ندیكاكانی‌ تر كه‌ حكومه‌تی‌ ناچاركرد له‌ زاری‌ وه‌زیری‌ داراییه‌وه‌ داوا بكرێ‌ لیژنه‌یه‌ك دروست بكرێ‌ له‌ (وه‌زیری‌ دارایی‌، وه‌زیری‌ پلاندانان، وه‌زیری‌ كاروباری‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌، نوێنه‌رێكی‌ په‌رله‌مان) بۆ یه‌كسان كردنه‌وه‌ی‌ ده‌رماڵه‌كان به‌ ده‌رماڵه‌ی‌ ناوه‌ند (به‌غدا)، به‌ڵام بڕیاری‌ نوێنه‌ره‌كه‌ی‌ په‌رله‌مان هه‌ڵوه‌شایه‌وه‌ ئه‌مه‌ بۆخۆی‌ نیشانه‌ی‌ جۆرێكه‌ له‌خۆ دزینه‌وه‌ی‌ حكومه‌ت، له‌ ئێستادا پێویسته‌ په‌رله‌مان و نوێنه‌ری‌ سه‌ندیكاكان و په‌رله‌مان به‌وردی‌ چاودێری‌ كاروباری‌ ئه‌م لیژنه‌یه‌ بكرێ،‌ تابتوانرێ‌ حكومه‌ت ناچاربكرێ‌ به‌ بونیادنانی‌ سیستمێك كه‌ بتوانێت ده‌رماڵه‌كانی‌ (پیشه‌ی‌، ترسناكی‌) رێكبخات و به‌رده‌وامی‌ بدات به‌ بزاوته‌كان به‌بێ‌ كێشه‌ و به‌ریه‌ككه‌وتن...

پرسیاره‌كه‌ لێره‌دایه،‌ ئایا حكومه‌تێك نه‌توانێ‌ داهاتی‌ هه‌رێم به‌ یاسایه‌ك رێكبخات، كه‌ جێی‌ ره‌زامه‌ندی‌ هه‌مو لایه‌ك بێت و لێپێچینه‌وه‌ له‌ گه‌نده‌ڵیه‌كان بكات... ئایا ده‌توانێت ئه‌م كاره‌ ئاڵۆز و هه‌ستیاره‌ رێكبخات...؟


28/07/2012 بینین: 2240
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
گۆڕان لەبەردەم لێشاوی پرسیارەكاندا.. ئێوەو ئەوان ...
بۆچى خەڵک رەخنەى لە گۆڕان هەیە؟...
حیزب و کاندید و دروشم...
بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان و ئۆپەراسیۆنی‌ دیجله‌ ...
هه‌ڕه‌شه‌ كردن له‌ ره‌خنه‌ ...
دەسەڵات و هه‌ڵبژاردنه‌كان...
سانادرێسه‌كانی‌ حیزب ...
ئه‌رك و مافی‌ سه‌ندیكاكان و گۆڕان...
له‌نێوان به‌رپرس و هاوڵاتیدا...
ته‌كنیككاران له‌نێوان ماف و ئه‌ركدا...
شار له‌ نێوان گه‌مه‌كاندا... زاناو دۆسیه‌كه‌ی‌ ...
له‌نێوان وتاره‌كانی نه‌وشیروان مسته‌فا و وتاره‌كه‌ی‌ نێچیره‌ڤان بارزانیدا...
په‌یامه‌که‌ی كاك نه‌وشیروان...
مردنی‌ سه‌رۆكه‌كان له‌نێوان كوشتنی‌ كۆی‌ ستراتیژ و هه‌ره‌سی‌ رێكخراوبوندا ...
زیاد ده‌كات زیاد ده‌كات موچه‌كه‌مان زیاد ده‌كات ...
29-1 و 23-1، له‌به‌رده‌م كابینه‌كه‌ی‌ نێچیرڤان بارزانیدا ...
نه‌بونی‌ ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆزسیۆن له‌ هه‌رێمی‌ كوردستاندا...
بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان له‌نێوان دروشم و متمانه‌ بوندا...
گه‌ر گۆڕان ماڵێك بێت......
زانكۆی‌ سلێمانی‌ پانتاییه‌ك بۆ تێك شكاندنی‌ بته‌كان...
له‌ رێبین هه‌ردیدا ده‌مامكه‌كانی‌ یه‌كێتی‌ پارتی‌ ده‌ركه‌وتن...
گفتۆگۆكانی‌ نێوان ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆزسیۆن ...
حه‌ره‌می‌ زانكۆ یان حه‌ره‌می‌ په‌رله‌مان، بورهان گوڵه‌ به‌ نمونه‌...
ئایا گرده‌كه‌ داگیركراوه‌ یان پارێزراوه‌...
بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان و فه‌یس بوك...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
گۆڕان و رێكخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی‌ مه‌ده‌نی...
گۆڕان له‌ نێوان درۆ و راستی‌ دروشمه‌كانیدا...
بزوتنه‌وی‌ گۆڕان و په‌یوه‌ندیه‌ ناوچه‌ییه‌كان...
گۆڕان و كێشه‌ی‌ نان بڕاوه‌كان...
گۆڕان، كه‌ركوك، به‌غداد...
گوَڕان چی‌ كرد و ئه‌بێت چی‌ بكات؟...
هه‌رێم سمبولێك بۆ گۆڕان...
هه‌ڵبژاردنی‌ سه‌روَك و ئه‌گه‌ری‌ ده‌ستور ...
هاتنە دەرەوە لە‌ یەكێتی لەتكردنه‌ یان زیندوكردنەوەی‌ یەكێتیە لە فۆرمێكی‌ تردا؟...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...