یاوزی دز

مەحمود عەبدوڵا


یاوزی دز، پەندێکی تورکییە، بەکەسێک دەوترێ کەتاوانی دزیەکەی دەخاتە ئەستۆی خاوەنماڵ.
ماوەی ٢٣ ساڵ ئەم هەرێمە تاڵان دەکرێت، ساڵ داوای ساڵ داهاتی گشتی تەخشان و پەخشان دەکرێت، ئەوانەی ٢٣ ساڵ سیاسەت و بازرگانیان کردوە، دەستیان بۆ هەرشتێکی حەرام بردوە، ئەوان (میداس)ئاسا شەیدای پارەبون، هەرلەدوای راپەڕیینەوە دەستیان کردوە بەتاڵانی هەر لەودیوکردنی شۆڤڵەوە تا تەنکەری نەوت، ئەم ماوەیە سەردەمی زێڕینی بەر پرسان بوەو سەردەمی خەڵوزینی هاوڵاتیان.


ئەفلاتون لە کۆمارەکەیدا دەڵێت: تەنانەت لەناو دزەکانیشدا بنەمایەکی دادوەری هەیە بۆئەوەی بتوانن دەستکەوتەکانیان دابەش بکەن لەنێوان خۆیاند، بۆیە تەنها بنەمایەکی دادوەری بۆ دابەشکردنی دەستکەوتەکان بوە لەنێوان خۆیاندا هەر لەدابەشکردنی پۆستەوە تا داهاتی گشتی. ئەمڕاستییە بۆ هاوڵاتی ئاسایی نەزانراوبو، چونکە میدیا بەردەوام گوڵبارانی دەسەڵاتی کردوە، ئەم میدیایەی ئەوان بەردەوام مژدەی کودستانێکی گەشتر و ئاوەدان تری بەخەڵکداوە، ئەم میدیایە بەخەڵکی وتوە ئێوە ژیانێک دەژین شایستەی خۆتان دنیایەکی باشتر نییە کە ئێوە بیری لێ بکەنەوە، بڕۆن و بێباک بن. بەڵام لەگەڵ دروستبونی ئۆپۆزسیۆن بارودۆخ پێچەوانەبۆوە، ئۆپۆزسیۆن دەنگێک بو هاواریکرد ستۆپ، گەلۆ بۆکوێ؟ ئێوە شایەنی ئەوەن ژیانێکی باشتر وڵاتێکی باشتر دەسەڵاتێکی باشترتان هەبێ، ئێوە لەلێواری مەرگدان، بەرەو ئایندەیەکی تاریک دەڕۆن. بۆیە دەتوانین بڵێین ئەم بەهەدەردانە قەیرانی مۆڕاڵی دەسەڵات بوە، کە دواجار قەیرانێکی ئابوری بەدوای خۆیدا هێنا وەک دەبینن. بۆیە ئەوانیش لێی بەرپرسن نەک ئۆپۆزسیۆن.

بەڵێ قیەیرانی مۆڕاڵ، قەیرانی ئابوری بەدوادادێت، بەپێی زانستی فیزیا هەمیشە هێزێک تەنەکان لە چەق دەردەپەڕێنێت، بەڵام هێزی کێشکردن بەردەوام بەرەو لای خۆی کێشیان دەکات و دەبێتە هۆی هاوسەنگی. من لەو بڕوایەدام ئەخلاق هەمان هێزی کێشکردن و هاوسەنگ کردنی کۆمەڵگایە، چونکە بەرژەوەندییەکان پاڵ بە مرۆڤەوە دەنێن، کە لە سیاقی مرۆڤایەتی دەرچن و ئەخلاقیش بەرەو لای خۆی کێشی دەکات، تا لە چوارچێوەی مرٶڤایەتی دەرنەچێت. دیارە بونی بەرژەوەیی ئەگەر لە سەر حیسابی کەسانی تر نەبێت گرفتێکی ئەخلاقی نییە، بەڵام کاتێک بەرژەوەندی کرا بە پێوەری حەقیقەت گرفتە ئەخلاقییە کە لەوێدایە وئەوکاتە مرۆڤ جگە لە پیسخۆر شتێکی ترنییە.

مێژو ئەوەی سەلماندوە، کە ئەو کۆمەڵگایانەی هێزی کێشکردنی ئەخلاقیان لاواز بوە لەناوچون و ناوێکیان لە ناودا نەما، پێچەوانەکەشی هەرڕاستە.

ئەی ئۆپۆزسیۆن لەچی بەرپرسە؟ ئۆپۆزسیۆن بەرپرسیاریەتییەکی ئەخلاقی و سیاسی گرتەئەستۆ، کە بریتییە لە شەفافیەت، کاراکردنی پەرلەمان، دورخستنەوەی دەستی حیزب لە حکومەت... هتد. بەڵام ئەوانەی ئێستا دەڵێن: گۆڕان بەرپرسە لەم قەیرانە یان نەبونی موچە ئەوانە یاوزی دزن.

لە ئێستادا بەرپرسیاریەتی گۆڕان ئەوەیە دراویان لەدەست دەربهێنێت وەک چۆن درۆی لەدەست دەرهێنان، چونکە وەزارەتی دارایی هی گۆڕانە، یان لەدەسەڵات بکشێتەوە، چونکە ئەگەر وانەبێت واتا گۆڕان بەرنامەکەی خۆی جێبەجێ ناکات و لەمەودوا گۆڕان بەرپرس دەبێت. واتا ناکرێ لەمەودوا گۆڕان بڵێت پارەی نەوت دیارنییە. یان داهاتی ناوخۆ، کاتێک لەدەسەڵاتدایە.

24/01/2015 بینین: 4401
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
جەنگی ئاو...
ئەمەریکا ئەسپ ئەدات بە کورد!...
سەرۆک چۆن لادەدرێت؟...
فەلسەفەی گوناح...
ترس لە سیستەمی پەرلەمانی...
دیکتاتۆر و منداڵ...
دەسەڵات و ئازادی ...
عێراقی بەریتانیاو عێراقی ئەمەریکا...
عەشیرەت مەکتەبلەری...
هێز و عەقڵی کورد ...
کۆتایی ژیان...
سایکۆلۆژیای لایک...
دەرونشیکاری فەیسبوک و لایک...
پۆست و کەمسەری و داهێنان...
وەزارەتی پەروەردە دەرونناسیت لێ دیارە ...
سەرۆکی حکومەت لەنێوان هیوا و زانستی ئابوریدا...
کۆبانێ و دابڕان لەمێژو...
دیموکراسی و ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی...
چارەسەر لە شوێنی نەخۆشیە...
داعش و گویلەن و قوڵایی ستراتیژی...
سەری بەرزمان بۆ پۆست نەوی ناکەین...
سبەی موچەی ئەم وەزارەتە دەدرێت!...
یەکێتی و پارت و گۆڕان...
ستەم یان سیستە می پەروەردە...
ڤاکسین دژی ئیفلیجی دەسەڵات...
شەنگال لەنێوان بێباکی و داکۆکی و ناکۆکیدا...
چین؛ هەڕەشیەکی مەزن بۆسەر دەوڵەتی کوردی...
شانازی و نەفرەت...
رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەنێوان زێڕی رەش و زێری سپیدا...
چێژی دەسەڵات و دەسەڵاتی چێژ...
ئینتیمای دەسەڵات و دەسەڵاتیما...
کەلتوری مەرگ...
پەرلەمان، موزایەدە و میوان هەڕەشە و دوکەڵی زمان...
ئاغای حکومەت و حکومەتی ئاغا...
دەسەڵاتی مەعریفە و مەعریفەی دەسەڵات...
لۆژیکی خێڵ، لۆژیکێکی بەسەرچو...
مامۆستا لەنێوان بەهەشت و جەهەنەم دا...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...