ترس لە سیستەمی پەرلەمانی

مەحمود عەبدوڵا


بێگومان بەپێی هەلومەرج و گۆڕانی بارودۆخ، سیستەمی سیاسیش دەگۆڕێت، گۆڕانی کۆمەڵایەتی و بەرەوپێشچونی کۆمەڵگا، داخوازی بۆ سیستەمی سیاسی دەهێنێتەکایەوە، واتا هیچ سیستەمێک جێگیر نییە بۆ هەتا هەتایە، بەڵکو هەموشتێک لە گۆڕاندایە، ئێستا ئەمەریکا پەیڕەوی سیستەمی سەرۆکایەتی دەکات و لە سەرەتاشەوە سیستەمێکی پەرلەمانی هەبو، بەڵام خۆ ناکرێت ئێمە بارودۆخی کوردستان لەبەرچاو نەگرین، هەرکاتێک بارودۆخی وڵات و ئاستی دیموکراتی بونی حیزبە سیاسیەکان لەبەرچاو نەگرین ئەوا وڵات دەکەوێتە دۆخێکی مەترسیدار. بۆیە بەرەچاوکردنی دۆخی هەرێم لەلایەک کە لەجەنگدایە و لە لایەک ئەزمونمان لەگەڵ نادیموکراتی بونی حیزبەکان هەیە ئەوا وەک نەوشیروان مستەفا وتی: "سیستەمی پەرلەمانی گونجاو ترینە".

ئێستا هەرێمی کوردستان دابەش بوە، بەسەر دودیدی جیاواز لەسەر پرسی سەرۆکایەتی هەرێم داهاتوی سیستەمی سیاسی، هەردو تێڕوانینەکەش بەرەنجامی ترسە، یەکێکیان ترسە لە دیکتاتۆری، یەکێکیشیان ترس لە لەدەستدانی پۆستی سەرۆکایەتی هەرێمە، بۆچونی یەکەم کە ترسە لە دیکتاتۆری لەڕوی تیۆریەوە هەرسێ لایەنی ئۆپۆزسیۆنی پێشو و یەکێتی خاوەن گوتارێکی هاوبەشن، پێیانوایە سیستەمی سەرۆکایەتی سیستەمی سیاسی بەرەو دیکتاتۆریەت دەبات، بۆچونی دوەم کە پێیوایە سیستەمی سەرۆکایەتی گونجاوە بۆ هەرێمی کوردستان پارتی دیموکراتی کوردستان رابەرایەتی دەکات.

بە بۆچونی من هەردو لا حەقی خۆیانە کە دەترسن، چونکە لەکاتی یەکلایی بونەوەی ئەم دو بۆچونە بەرئەنجامی ئەم ترسە بۆ هەردولا دەبێتە واقیع. ئەگەر بێت و سیستەمی سەرۆکایەتی پەیڕەو بکرێت، واتا سیستەمی سەرۆکایەتی ئەوا ناهاوسەنگی هێز لە هەمو رویەکەوە پۆستی سەرۆکی هەرێم بۆ پارتی دەباتەوە و جارێکی تر کاک مسعود بارزانی دەبێتەوە سەرۆکی هەرێم، ئەگەرچی سەرۆکی هەرێم بەپێی یاسا ناتوانێت خۆی کاندیدبکاتەوە بۆ پۆستی سەرۆکی هەرێمی کوردستان، بەڵام ئەگەر سیستەمی سەرۆکایەتی بێت، دیسان کاندیدی پارتی بەهێزتر دەبێت و لە بەرژەوەندی پارتیدا دەبێت، بیرمان نەچێت بەهێزی کاندیدی پارتی بۆ پۆستی سەرۆکی هەرێم، پەیوەستە بە یەکەم، ئەگەر مسعود بارزانی بێت ئەوا بەهۆی زۆری دەسەڵاتەکانیەتی کە دەتوانێت لە بەرژەوەندی خۆی بەکاریان بهێنێت. دوەم ئەگەر کەسێکی تر بێت لەناو پارتیدا بەهۆی ئەوەوەیە، کە پارتی جومگە هەستیارەکانی دەسەڵاتی بەدەستەوە. لە هەردو حاڵەتەکەدا سیستەمی سەرۆکایەتی لە بەرژەوەندی پارتیدایە و مەترسییە بۆ سەر داهاتوی سیستەمی سیاسی.

خۆ ئەگەر پەرلەمان هەمان پەرلەمانی پێش ٢٥-٧ بوایە بێگومان پارتی ئەو ترسەی نەدەبو لەوەی کە سیستەمەکە پەرلەمانی بێت! بەڵام لەدوای ئەم بەروارەی سەرەوە هەست دەکرێت پەرلەمان نوێنەرایەتی راستەقینەی خەڵک دەکات، هەر ئەوەشە وادەکات کە هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان و لایەنەکانی تریش جگە لە پارتی سیستەمی پەرلەمانییان پێ باشتر بێت بۆ داهاتوی سیستەمی سیاسی هەرێم و خەڵک پێی باشە سەرۆکی هەرێم بەدەنگی راستەقینەی خەڵک لە پەرلەمان هەڵبژێرێت، نەک بەدەنگی راستەوخۆ و لەلایەن خەڵکەوە! بۆچی؟ چونکە لە دەنگدانی راستەوخۆدا مەجالی تەزویر و بەکارهێنانی ئابوری وڵات هەیە. بەپێچەوانەوە ئەگەر سەرۆکی هەرێم لە پەرلەمان هەڵبژێرێت پارتی چانسی ئەوەی نابێت. بۆیە بەڕەچاوکردنی بارودۆخی کوردستان و بونی دەنگێکی زۆری راستەقینەی خەڵک لە پەرلەمان سیستەمی پەرلەمانی گونجاو ترینە. لەم حاڵەتەدا و کە سەرۆکی هەرێم لە پەرلەمان هەڵبژێرێت، ئەوا هەردو کاندیدەکە بۆ سەرۆکایەتی هەرێم هەمان هێزی یەکتریان دەبێت و هەڵبژاردنێکی راستەقینەی سەرۆکی هەرێم بۆ جاری یەکەم بەڕێوەدەچێت.

11/04/2015 بینین: 2328
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
جەنگی ئاو...
ئەمەریکا ئەسپ ئەدات بە کورد!...
سەرۆک چۆن لادەدرێت؟...
فەلسەفەی گوناح...
دیکتاتۆر و منداڵ...
دەسەڵات و ئازادی ...
عێراقی بەریتانیاو عێراقی ئەمەریکا...
عەشیرەت مەکتەبلەری...
هێز و عەقڵی کورد ...
کۆتایی ژیان...
یاوزی دز...
سایکۆلۆژیای لایک...
دەرونشیکاری فەیسبوک و لایک...
پۆست و کەمسەری و داهێنان...
وەزارەتی پەروەردە دەرونناسیت لێ دیارە ...
سەرۆکی حکومەت لەنێوان هیوا و زانستی ئابوریدا...
کۆبانێ و دابڕان لەمێژو...
دیموکراسی و ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی...
چارەسەر لە شوێنی نەخۆشیە...
داعش و گویلەن و قوڵایی ستراتیژی...
سەری بەرزمان بۆ پۆست نەوی ناکەین...
سبەی موچەی ئەم وەزارەتە دەدرێت!...
یەکێتی و پارت و گۆڕان...
ستەم یان سیستە می پەروەردە...
ڤاکسین دژی ئیفلیجی دەسەڵات...
شەنگال لەنێوان بێباکی و داکۆکی و ناکۆکیدا...
چین؛ هەڕەشیەکی مەزن بۆسەر دەوڵەتی کوردی...
شانازی و نەفرەت...
رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەنێوان زێڕی رەش و زێری سپیدا...
چێژی دەسەڵات و دەسەڵاتی چێژ...
ئینتیمای دەسەڵات و دەسەڵاتیما...
کەلتوری مەرگ...
پەرلەمان، موزایەدە و میوان هەڕەشە و دوکەڵی زمان...
ئاغای حکومەت و حکومەتی ئاغا...
دەسەڵاتی مەعریفە و مەعریفەی دەسەڵات...
لۆژیکی خێڵ، لۆژیکێکی بەسەرچو...
مامۆستا لەنێوان بەهەشت و جەهەنەم دا...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...