ترسی توركیا و ئه‌ركی په‌كه‌كه‌

محه‌مه‌د سه‌فه‌ر

روداوه‌كانی ناو سوریا، وه‌رچه‌رخانێكی مێژویی پێیه‌ بۆ كورده‌كانی رۆژئاوا، راده‌ی روداوه‌كان چه‌نده‌ به‌خێرایی گوزه‌ر بكات، ئه‌وه‌نده‌ مێژوی سه‌ركه‌وتن و نزیكبونه‌وه‌ له‌ رزگاریی یه‌كجاریی به‌ قازانجی كوردانی رۆژئاوا ده‌شكێته‌وه‌. په‌یوه‌ندیی نێوان روداو و وه‌رچه‌رخانی مێژویی هاوته‌ریپه‌ له‌گه‌ڵ حه‌ز و خواسته‌كانی گه‌لی كوردا له‌ رۆژئاوای كوردستاندا، به‌ڵام به‌پێچه‌وانه‌وه‌ و به‌پێی پێوه‌ره‌كانی ئاسایشی نیشتیمانی، خواسته‌كانی ده‌وڵه‌تی توركیا و روداوه‌كانی وڵاتی سوریا یه‌ك ناگرنه‌وه‌.

یان ئه‌وه‌یه‌ مێژوی دیكتاتۆره‌كان، له‌ ئاكامی نا دادپه‌روه‌ریی و زوڵم و زۆریی ئه‌وان ژان ئه‌یگرێ و له‌سه‌ره‌ مه‌رگدایه‌، یان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ مێژوش له‌ده‌ستی كاره‌ ناڕه‌واكانیان، جیابونه‌وه‌ی خۆی راده‌گه‌یه‌نێت، ده‌نا كاتێك مێژو له‌ژێر چه‌پۆكی (سوریا و توركیا)دا بو، مێژوی كورد نه‌یده‌توانی سه‌ر ده‌ربێنێ، هه‌ر كامێكیان بێت، له‌جیاتی مێژوی ئه‌وان، مێژوی كوردان حاڵی حازر له‌ هه‌ڵهاتندایه‌.

ئه‌وه‌ توركیایه‌ به‌ چه‌پ و راستدا له‌ هه‌وڵدایه‌ تا رێگریی له‌ هه‌ڵهاتنی مێژوی كوردان له‌ رۆژئاوای كوردستاندا بكات، دروستبونی هه‌رێمیكی دیكه‌ی كوردی له‌ باكوری وڵاتی سوریادا، مه‌ترسییه‌كه‌ی ته‌نها له‌وه‌دا كۆنابێته‌وه‌، كه‌ هێزێك ده‌به‌خشێته‌ كوردانی وڵاتی توركیا و ده‌بێته‌ هۆكاری ئه‌وه‌ی داوای مافی خۆیان بكه‌ن. بگره‌ سنوری وه‌ها مه‌ترسییه‌كیش تێده‌په‌ڕێنێت و رێگای خواسته‌ سیاسی و ئابورییه‌كانی وڵاتی توركیا به‌ره‌و وڵاتانی عه‌ره‌بی و به‌تایبه‌تی وڵاتانی كه‌نداو، ده‌بڕێت.

زۆر ناخایه‌نێت ناوچه‌ كوردییه‌كان له‌ كوردستانی رۆژئاوا، به‌ ته‌واوه‌تی ده‌كه‌ونه‌ ژێر كۆنترۆڵی هێزه‌ كوردییه‌كانه‌وه‌، مادام كه‌وتن و رۆشتنی ده‌سه‌ڵاته‌كه‌ی (به‌شار ئه‌سه‌د) بوه‌ته‌ ئه‌مری واقیع و حه‌تمییه‌، به‌ڵام ئه‌مه‌ مانای ئه‌وه‌ نییه‌ كه‌ گه‌شتونه‌ته‌ كۆتایی رێگاكه‌، به‌ڵكو ئه‌ركێكی قورستر ده‌ست پێده‌كات كه‌ خۆی له‌ پاراستنی ئه‌و ناوچانه‌دا ده‌بینێته‌وه‌، چونكه‌ بۆ هه‌ر ئه‌گه‌رێك توركیا له‌سه‌ر خه‌ته‌.

مادام رزگاربونی ناوچه‌ كوردییه‌كان حه‌تمییه‌، كه‌واته‌ ده‌بێت به‌ ئه‌ندازه‌ی ئه‌و حه‌تمییه‌ته‌ش پاراستنیان ئه‌گه‌رێكی كراوه‌ بێت. كه‌واته‌ مه‌ترسییه‌كان بۆ سه‌ر كوردستانی رۆژئاوا له‌ توركیاوه‌ دێت نه‌ك له‌ ناوخۆی سوریاوه‌، یان هه‌ر شوێنێكی دیكه‌وه‌، به‌ ده‌لیلی ئه‌وه‌ی حكومه‌تی داهاتوی سوریا كه‌ خۆی له‌ ئه‌نجومه‌نی نیشتیمانی سوریادا ده‌بینێته‌وه‌ و ئه‌نجومه‌نێكی فره‌ پێكهاته‌شه‌، له‌تونایدا نییه‌ خۆی به‌شه‌ڕێكی دیكه‌ی ناوخۆییه‌وه‌ یان كه‌ سروشتێكی نه‌ته‌وه‌یی هه‌یه‌، سه‌رقاڵ بكات.

ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیی به‌ توركیاوه‌ هه‌یه‌، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ به‌ هه‌مو شێوه‌یه‌ك هه‌وڵی ئه‌وه‌ ده‌دات، حكومه‌تی داهاتوی سوریا حكومه‌تێكی مه‌ركه‌زی به‌هێز بێت، بۆ ئه‌وه‌ی كوردانی رۆژئاوا له‌ ناو سنوری سوریادا بمێننه‌وه‌ و به‌ مافی زیاتری خۆیان نه‌گه‌ن وه‌ك ئه‌وه‌ی كورده‌كانی عێڕاق پێیگه‌شتون. خۆ ئه‌گه‌ر له‌وه‌ زیاتر سه‌ر بكێشێت، ئه‌وا توركیا به‌وپه‌ڕی توانایه‌وه‌ هه‌وڵی له‌باربردنی ده‌دات.

مادام كوردستانی رۆژئاوا له‌ژێر مه‌ترسی هه‌ڕه‌شه‌كانی توركیادا ده‌بێت، كه‌واته‌ هێنده‌ی ئه‌و مه‌ترسییه‌، ده‌بێت هێزێك هه‌بێت بۆ به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی، ئه‌و هێزه‌ كوردیه‌ی كه‌ له‌ناو ئه‌نجومه‌نی نیشتیمانی سوریادا به‌شداره‌، خاوه‌نی ئه‌و هێزه‌ سیاسی و سه‌ربازییه‌ نییه‌،‌ باقی هێزه‌كانی دیكه‌ كه‌ سه‌ربه‌خۆن به‌ هه‌مانشێوه‌ هێزگه‌لێكی زۆر كاریگه‌ر نین و ناتوانن بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر به‌رگه‌ی هه‌ڕه‌شه‌كان بگرن، به‌ڵام په‌كه‌كه‌ ‌یان ئه‌و هێزانه‌ی كه‌ سه‌ر به‌ون، هێزگه‌لێكی كاریگه‌رن و ده‌توانن رێگه‌ له‌ هه‌ر هه‌ڕه‌شه‌ و مه‌ترسییه‌كی سیاسی و سه‌ربازی بگرن كه‌ روبه‌ڕویان ده‌بێته‌وه‌، به‌ حوكمی ئه‌وه‌ی ئه‌زمونێكی چه‌ندین ساڵه‌یان له‌ شه‌ڕی سه‌ربازی و پارتیزانییدا هه‌یه‌، كه‌واته‌ ده‌توانن له‌ كوردستانی رۆژئاوادا حكومه‌تێكی كاتیی پێكه‌وه‌بنێن و به‌ تێپه‌ڕێنی كاتیش ئه‌و حكومه‌ته‌ ده‌بێته‌ ئه‌مری واقیع وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ كوردستانی عێراقدا له‌ دوای ساڵی 1991 ه‌وه‌ رویدا.

خۆ ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌تی توركیا بیه‌وێت به‌هێزی سه‌ربازی له‌ڕوی ئه‌و حكومه‌ته‌ كوردییه‌ بوه‌ستێته‌وه‌، ئه‌وا ناتوانێت و بۆی ناچێته‌سه‌ر، چونكه‌ نه‌ سیاسیه‌تی نیوده‌وڵه‌تی رێگه‌ به‌كارێكی وه‌ها ده‌دات و نه‌ ده‌وڵه‌تی توركیاش ده‌توانێت موجازه‌فه‌یه‌كی وه‌ها گه‌وره‌ بكات، به‌ حوكمی ئه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی توركیا له‌ ماوه‌ی سی و پێنج ساڵی رابردودا له‌ڕوی شه‌ڕی سه‌ربازییه‌وه‌ خاوه‌نی ته‌جروبه‌كی تاڵه‌ له‌ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ له‌ هێزه‌كانی په‌كه‌كه‌دا، به‌ڵام ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ناگه‌یه‌نێت كه‌ ده‌وڵه‌تی توركیا ده‌سته‌وه‌ستان داده‌نیشێت و ته‌ماشا ده‌كات تا دوژمنێكی له‌به‌رامبه‌ردا بۆ قوتبێته‌وه‌، به‌ڵكو پلانی هه‌مه‌جۆره‌ی به‌ ده‌سته‌وه‌یه،‌ به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌ ئێستادا زۆر كاریگه‌ر بێت و توركیا هه‌ڕه‌شه‌ی پێ بكات ته‌نها هێرشی سه‌ربازییه‌، وه‌ك له‌سه‌ره‌وه‌ ئاماژه‌م بۆ كردوه‌ تیایدا سه‌ركه‌وتو نابێت.


29/07/2012 بینین: 1997
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
بارودۆخی ناوچه‌كه‌ له‌كوێوه‌ به‌ره‌و كوێ؟...
توركیا؛ له‌ئومێده‌وه‌ بۆ خه‌ون!...
چه‌مكه‌ به‌هاداره‌كان...
سیاسه‌تی خۆهه‌ڵكێشان و ئه‌نجامه‌كه‌ی، له‌ مه‌یدانی سیاسه‌تی ناوچه‌كه‌ و عێراقدا ...
هاوكێشه‌ دژه‌كان له‌ ئه‌زمونی سیاسی ناوچه‌كه‌دا (چه‌ند وڵاتێك به‌ نمونه‌)...
ئاڵۆزییه‌كانی عێراق (شه‌ڕه‌ له‌ دژی مالكی یان شه‌ڕی مالكییه‌ دژی هه‌موان؟)...
چه‌ند دێڕێك له‌باره‌ی پرسی خۆكاندیدكردنه‌وه‌ی بارزانی...
حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌ڵگری چی پێناسه‌یه‌كه‌؟...
حكومه‌تی هه‌رێم... حكومه‌تێك به‌بێ ئاسایشه‌كان...
كۆمیدیای سیسته‌می سیاسی له‌ هه‌رێمی كوردستاندا...
توركیا له‌ ساته‌كانی فۆبیابوندا...
په‌یوه‌ندی نێوان هه‌رێم و به‌غدا، په‌یوه‌ندییه‌كی ئاڵۆزه ...
ئێران؛ لە دوڕیاندا!...
لێدوانه‌كه‌ی ئه‌ردوگان!...
ئه‌فسانه‌ی ده‌سته‌واژه‌كان له‌غیابی حه‌قیقه‌تدا...
كۆمسیۆن؛ به‌كارهێنانی وه‌ك ئامرازێكی گه‌وجاندن...
عه‌زه‌ڵاتی زۆرینه‌...
بارزانی له‌ مه‌یدانه‌كه‌دا به‌ته‌نها به‌جێهێڵرا...
مالیکی دیکتاکتۆره‌!...
سوریا له‌ به‌رده‌م ئه‌گه‌ره‌كاندا...
لێگه‌ڕێن با ئاشتییانه‌ بژین...
پێگه‌ی كورد له‌ هاوكێشه‌ی سیاسی سوریادا...
گۆڕانکاری له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا...
كۆبونه‌وه‌ی كۆمكاری عه‌ره‌بی...
بۆچی ناتۆ، نه‌یتوانی راسته‌وخۆ له‌ سوریادا ده‌ستوه‌ردان بكات؟...
ئاسایشی ئیسرائیل...
ئێران؛ گه‌شتێكی بێ ئاكام له‌ خه‌یاڵه‌وه‌ به‌ره‌و حه‌قیقه‌ت...
نێچیرڤان بارزانی؛ داوای لێبوردنی نه‌كرد...
رۆڵی ئه‌مه‌ریكا له‌ كه‌نداوی عه‌ره‌بییدا...
سوریا پرسێكی ئاڵۆز له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا ...
پارتی داڕێژه‌ری سیناریۆكان...
كامیان زۆر گرنگترن، قه‌ڵاكان یان كه‌سه‌كان؟...
یه‌مه‌ن، هه‌نگاو ده‌نێت به‌ره‌و ئازادی...
دیوه‌ ناشرینه‌كه‌ی سیاسه‌ت، تابلۆكه‌ی سوریا خوێناوی نیشان ده‌دات...
كوده‌تایه‌كی نه‌رم و سپی ...
گۆڕانكارییه‌ داسه‌پێنراوه‌كان...
گه‌مه‌یه‌كی نیمچه‌ مه‌ترسیدار...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...