توركیا له‌ ساته‌كانی فۆبیابوندا

محه‌مه‌د سه‌فه‌ر


سروشتی سیاسه‌تی ده‌وڵه‌تی توركیا وه‌هایه‌ له‌كاتی فۆبیابوندا نه‌بێ، خۆی له‌ قه‌ره‌ی گفتوگۆكان نادات بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی وڵاته‌كه‌ی، ده‌نا توركیا هه‌رگیز رێكاری دیبلۆماسی و دانوستان ناگرێته‌به‌ر ئه‌گه‌ر هه‌ست نه‌كات ئاسایشی وڵاته‌كه‌ی له‌ به‌رده‌م مه‌ترسی گه‌وره‌ دایه‌، چونكه‌ ئاسایشی توركیا به‌نده‌ به‌ كێشه‌ی خاكه‌وه‌، له‌ حاڵه‌تی كردنه‌وه‌ی دانوستاندا له‌گه‌ڵ نه‌یاره‌كه‌یدا كه‌ په‌كه‌كه‌یه‌، ده‌بێ راسته‌وخۆ باس له‌شێوه‌ی حوكمڕانی وڵات بكات له‌گه‌ڵیدا، ئه‌مه‌ش واتا قایلبونی توركیا به‌ شه‌ریكه‌ به‌ش له‌ حوكمڕانی به‌شێك له‌ خاكی وڵاته‌كه‌یدا، كه‌ قابیلی قه‌بوڵ نییه‌ توركیا وه‌ها دانوستانێ ئه‌نجام بدات.

پرسی چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی كورد له‌ وڵاته‌كه‌یدا، هه‌روه‌ها ئه‌نجامدانی دانوستان له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی په‌كه‌كه‌ (عه‌بدوڵا ئۆجه‌لان) سه‌باره‌ت به‌ چه‌كدانانی په‌كه‌كه‌ هاوكاته‌ له‌گه‌ڵ گۆڕانكارییه‌كانی ناوچه‌كه‌، كه‌ توركیای توشی حاڵه‌تی فۆبیابون كردوه‌، ئه‌و گۆڕانانه‌ بۆ توركیاش له‌ناكاو بو، خۆ ئه‌گه‌ر حاڵه‌تێكی وه‌ها نه‌هاتایه‌ته‌ گۆڕێ، به‌ئاسانی ده‌وڵه‌تی توركیا نه‌ده‌هاته‌ ژێربار.

دوای ئه‌وه‌ی توركیا راستییه‌كه‌ی بۆ رونبوه‌وه‌، ئه‌وجا باسی دانوستانی كرد و حه‌زی خۆی بۆ چاره‌سه‌ری كێشه‌ی كورد له‌ وڵاته‌كه‌یدا نیشاندا،هه‌رچه‌ند ئه‌و راستییانه‌ش بۆ توركیا نه‌خوازراو بون هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌بنه‌ ته‌جروبه‌یه‌كی تاڵ بۆ وڵاته‌كه‌ی، به‌ڵام ناچاره‌ قه‌ده‌ره‌ێكی وه‌ها كه‌ به‌سه‌ر وڵاته‌كه‌یدا دێت، قه‌بوڵ بكات، چونكه‌ هیچ جۆره‌ به‌دیلێكی دیكه‌ی به‌ ده‌سته‌وه‌ نییه‌ تا له‌ رێگه‌یه‌وه‌ وه‌ك كارتی فشار بۆ سه‌رخستنی فڕوفێڵه‌كانی خۆی به‌كاری بهێنێت.

گۆڕانكاییه‌كانیش وه‌ك ئازادبونی ناوچه‌ كوردییه‌كانی سوریا (رۆژئاوای كوردستان) و باڵا ده‌ستبونی هێزه‌كانی نزیک لە په‌كه‌كه‌ له‌و ناوچانه‌دا، كه‌ یه‌ك بۆئه‌وی دی ته‌واوكه‌ری یه‌كن له‌ قازانجی په‌كه‌كه‌دا شكاوه‌ته‌وه‌، به‌مه‌ش په‌كه‌كه‌ی كردۆته‌ خاوه‌نی ده‌سه‌ڵاتی ره‌ها له‌و ناوچانه‌دا جگه‌له‌وه‌ی سنوری ئه‌و ناوچانه‌ لكاوه‌ به‌ سنوری هه‌رێمی كوردستانی عێراقه‌وه‌، كه‌ بۆ توركیا، مه‌ترسی ئه‌وه‌ی لێده‌كرێت له‌ ئایینده‌دا هه‌مو سنوره‌كان یه‌كبخرین و كاریگه‌ری نه‌رێنی له‌سه‌ر ئاسایشی توركیا دروست بكات.

ئه‌گه‌ر سنوری هه‌رێمه‌ كوردییه‌كان به‌ درێژایی سنوره‌كانی توركیا له‌ باشوری وڵاته‌وه‌، یه‌كبخرێن. راسته‌خۆ به‌مانای ئه‌وه‌ دێت كه‌ توركیا به‌و قه‌ده‌ره‌ رازییه‌ كه‌ ده‌روازه‌ی وڵاته‌كه‌ی بۆ ناو رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و به‌تایبه‌تی بۆ ناوچه‌ی وڵاتانی كه‌نداوی ده‌وڵه‌مه‌ند به‌ نه‌وت و پاره‌. له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی كورد و به‌تایبه‌تیش له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی په‌كه‌كه‌دا بێت، به‌مه‌ش نیگه‌رانییه‌كانی ده‌وڵه‌تی توركیا رو له‌زیادبون ده‌كات، چونكه کە سه‌رچاوه‌ی ئابوریی وڵاته‌كه‌ی كه‌وته‌ مه‌ترسییه‌وه‌ واته‌ ئاسایشی توركیا له‌ مه‌ترسییدایه‌.

 ئه‌مه‌یه‌ توركیای توشی فۆبیایه‌ك كردوه‌ و هه‌ر له‌ ئێستاوه‌ هه‌وڵ بۆ ئه‌وه‌ ده‌دات ،به‌ ناوی دانوستانه‌وه‌ ئه‌و كارته‌ش له‌ژێر ده‌ستی په‌كه‌كه‌ بهێنێته‌ ده‌ره‌وه‌.
10/01/2013 بینین: 1823
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
بارودۆخی ناوچه‌كه‌ له‌كوێوه‌ به‌ره‌و كوێ؟...
توركیا؛ له‌ئومێده‌وه‌ بۆ خه‌ون!...
چه‌مكه‌ به‌هاداره‌كان...
سیاسه‌تی خۆهه‌ڵكێشان و ئه‌نجامه‌كه‌ی، له‌ مه‌یدانی سیاسه‌تی ناوچه‌كه‌ و عێراقدا ...
هاوكێشه‌ دژه‌كان له‌ ئه‌زمونی سیاسی ناوچه‌كه‌دا (چه‌ند وڵاتێك به‌ نمونه‌)...
ئاڵۆزییه‌كانی عێراق (شه‌ڕه‌ له‌ دژی مالكی یان شه‌ڕی مالكییه‌ دژی هه‌موان؟)...
چه‌ند دێڕێك له‌باره‌ی پرسی خۆكاندیدكردنه‌وه‌ی بارزانی...
حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌ڵگری چی پێناسه‌یه‌كه‌؟...
حكومه‌تی هه‌رێم... حكومه‌تێك به‌بێ ئاسایشه‌كان...
كۆمیدیای سیسته‌می سیاسی له‌ هه‌رێمی كوردستاندا...
په‌یوه‌ندی نێوان هه‌رێم و به‌غدا، په‌یوه‌ندییه‌كی ئاڵۆزه ...
ئێران؛ لە دوڕیاندا!...
لێدوانه‌كه‌ی ئه‌ردوگان!...
ئه‌فسانه‌ی ده‌سته‌واژه‌كان له‌غیابی حه‌قیقه‌تدا...
كۆمسیۆن؛ به‌كارهێنانی وه‌ك ئامرازێكی گه‌وجاندن...
ترسی توركیا و ئه‌ركی په‌كه‌كه‌...
عه‌زه‌ڵاتی زۆرینه‌...
بارزانی له‌ مه‌یدانه‌كه‌دا به‌ته‌نها به‌جێهێڵرا...
مالیکی دیکتاکتۆره‌!...
سوریا له‌ به‌رده‌م ئه‌گه‌ره‌كاندا...
لێگه‌ڕێن با ئاشتییانه‌ بژین...
پێگه‌ی كورد له‌ هاوكێشه‌ی سیاسی سوریادا...
گۆڕانکاری له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا...
كۆبونه‌وه‌ی كۆمكاری عه‌ره‌بی...
بۆچی ناتۆ، نه‌یتوانی راسته‌وخۆ له‌ سوریادا ده‌ستوه‌ردان بكات؟...
ئاسایشی ئیسرائیل...
ئێران؛ گه‌شتێكی بێ ئاكام له‌ خه‌یاڵه‌وه‌ به‌ره‌و حه‌قیقه‌ت...
نێچیرڤان بارزانی؛ داوای لێبوردنی نه‌كرد...
رۆڵی ئه‌مه‌ریكا له‌ كه‌نداوی عه‌ره‌بییدا...
سوریا پرسێكی ئاڵۆز له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا ...
پارتی داڕێژه‌ری سیناریۆكان...
كامیان زۆر گرنگترن، قه‌ڵاكان یان كه‌سه‌كان؟...
یه‌مه‌ن، هه‌نگاو ده‌نێت به‌ره‌و ئازادی...
دیوه‌ ناشرینه‌كه‌ی سیاسه‌ت، تابلۆكه‌ی سوریا خوێناوی نیشان ده‌دات...
كوده‌تایه‌كی نه‌رم و سپی ...
گۆڕانكارییه‌ داسه‌پێنراوه‌كان...
گه‌مه‌یه‌كی نیمچه‌ مه‌ترسیدار...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...