ژاوه‌ژاوی‌ چوار حیزبه‌كه‌

سیروان ره‌شید


له‌ ماوه‌ی‌ چه‌ند ساڵی‌ رابردودا هیچ كاتێك هێنده‌ی‌ ساڵی‌ رابردو (2008)، چوار حیزبه‌كه‌ خه‌ڵك‌و میدیاكانی‌ كوردستانیان مه‌شغوڵی‌ سیاسه‌ت‌و ئاماده‌كردن‌و بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ راپۆرته‌كه‌یان نه‌كردوه‌، كه‌ پێشناچێت بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و راپۆرته‌ گۆڕانی‌ جه‌وهه‌ریی‌ دروستبكات‌و فشارێكی‌ كاریگه‌ربێت بۆ سه‌ر یه‌كێتی‌‌و پارتی‌.

هه‌روه‌ك له‌ ماوه‌ی‌ رابردودا سه‌ركرده‌كانی‌ (سۆسیالیست، یه‌كگرتو، زه‌حه‌مه‌تكێشان، كۆمه‌ڵ‌) رایانگه‌یاندوه‌ له‌ چه‌ند رۆژی‌ داهاتودا راپۆرتێك له‌سه‌ر كه‌موكورتییه‌كانی‌ ئیداره‌ی‌ كوردی‌ بۆ رای‌ گشتی‌ بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌، به‌پێی‌ زانیارییه‌ باوه‌ڕپێكراوه‌كانیش راپۆرته‌كه‌ گرفته‌ سه‌ره‌كییه‌كانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانی‌ له‌ جۆری‌ گه‌نده‌ڵی‌‌و ئه‌دای‌ حكومه‌ت‌و كێشه‌ خزمه‌تگوزارییه‌كان‌و په‌یوه‌ندییه‌كانی‌ نێوان هه‌رێم‌و به‌غداو كوردو ئه‌مریكا باسكردوه‌، سه‌رباری‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ چه‌ند راسپارده‌یه‌كیشیان خستوه‌ته‌ به‌رده‌م سه‌ركردایه‌تیی‌ كوردو داوای‌ پێكهێنانی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ سه‌رۆكایه‌تیی‌ هه‌رێم‌و ئه‌نجومه‌نی‌ ئاسایشی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌كه‌ن، راپۆرته‌كه‌ش ده‌گه‌یه‌نرێته‌ ناوه‌نده‌ بڕیاربه‌ده‌سته‌كانی‌ ئه‌مریكاو ئه‌وروپا.

تا ئێستا لای‌ هه‌ندێك له‌ چاودێران ئه‌و گومانه‌ نه‌ڕه‌ویوه‌ته‌وه‌ كه‌ ده‌ربڕینی‌ ناڕه‌زایی‌‌و نوسینی‌ پرۆژه‌و بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ راپۆرت له‌لایه‌ن ئه‌م چوار حیزبه‌وه‌، بۆ فشارهێنانی‌ زیاتری‌ خۆیانه‌ بۆ سه‌ر یه‌كێتی‌‌و پارتی‌  به‌مه‌به‌ستی‌ ئه‌وه‌ی‌ پۆست‌و ئیمتیازو بودجه‌ی‌ مانگانه‌ی‌ حیزبه‌كانیان زیادبكه‌ن، یان به‌ جدیی‌ ده‌یانه‌وێت چاكسازیی‌ ئیداریی‌‌و سیاسی‌ له‌ كوردستاندا بكرێت.

هه‌لومه‌رجی‌ كاركردنی‌ ئه‌م چوار حیزبه‌ له‌ دوڕیانێكی‌ زۆر دژواردایه‌، نه‌ ئه‌وه‌یه‌ هێنده‌ی‌ دو هێزه‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌كه‌ ده‌سه‌ڵاتیان له‌ حكومه‌تدا هه‌بێت، نه‌ ئه‌وه‌یه‌ وه‌ك حیزبێكی‌ ئۆپۆزسیۆن یه‌كلایه‌نه‌ بتوانن رۆڵی‌ ئۆپۆزسیۆن ببینن، بۆیه‌ ئێستا قاچێكیان له‌ناو ده‌سه‌ڵاتدایه‌و قاچێكیشیان له‌ ده‌ره‌وه‌یه‌.

بونی‌ ئۆپۆزسیۆنێكی‌ ئه‌كتیڤ‌و بزێو یه‌كێكه‌ له‌ پێوه‌ره‌كانی‌ دیموكراتیبونی‌ هه‌ر ده‌سه‌ڵاتێكی‌ سیاسی‌، به‌ڵام له‌ كوردستاندا به‌هۆی‌ ناته‌ندروستیی‌ سیستمی‌ به‌ڕێوه‌بردنی‌ حوكوم‌و نه‌بونی‌ جورئه‌تی‌ سیاسی‌، هیچ حیزبێك نه‌یوێراوه‌ وه‌ك حیزبێكی‌ ئۆپۆزسیۆن كاربكات‌و به‌شداریی‌ پێنج كابینه‌كه‌ی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ نه‌كردبێت.

له‌مساڵدا ئه‌نجامدانی‌ گۆڕانكاریی‌ له‌ كابینه‌ی‌ حكومه‌تدا، جا چ به‌ ئه‌نجامدانی‌ هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستان بێت له‌4/6ی‌ ئه‌مساڵ ‌و چ به‌پێی‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژیی‌ نێوان یه‌كێتی‌‌و پارتی‌، پێناچێت له‌م كابینه‌ تازه‌یه‌دا ئه‌وجۆره‌ سیاسه‌ته‌ له‌و چوار حیزبه‌ قبوڵ‌ بكه‌ن كه‌ هه‌م  له‌ ده‌سه‌ڵاتیشدا بن‌و هه‌م ره‌خنه‌ی‌ جدیش له‌ حكومه‌ت بگرن.

ئه‌م چوار حیزبه‌ كه‌ ئێستا 18 كورسیان له‌ناو په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا هه‌یه‌ (یه‌كگرتو 9، كۆمه‌ڵ‌ 6، سۆسیالیست 2، زه‌حمه‌تكێشان 1)، كه‌ ده‌كاته‌ 16%ی‌ سه‌رجه‌م كورسییه‌كانی‌ په‌رله‌مان كه‌ 111 كورسییه‌، ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت گۆڕانكاریی‌ به‌سه‌ر نه‌خشه‌ی‌ سیاسیی‌ هه‌رێمدا بهێنن، كه‌ 17 ساڵه‌ به‌وشێوه‌یه‌ به‌ڕێوه‌ده‌چێت، پێویسته‌ له‌ ئێستادا واز له‌ ژاوه‌ژاو موجامه‌له‌ی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ بهێنن‌و كۆمه‌ڵێك بڕیاری‌ ستراتیژیی‌ بده‌ن، چونكه‌ له‌ ئه‌زمونی‌ زۆربه‌ی‌ وڵاتانی‌ دنیادا كاتێك ویستراوه‌ گۆڕانی‌ جه‌وهه‌ریی‌ به‌سه‌ر نه‌خشه‌ی‌ سیاسیدا بهێنرێت، ده‌بێت چه‌ند لایه‌نێك قوربانیی‌ بۆ ئه‌و گۆڕانه‌ بده‌ن، ئه‌م چوار حیزبه‌ش ئه‌گه‌ر ده‌یانه‌وێت ئه‌و گۆڕانه‌ روبدات، یان ده‌بێت ئه‌و قوربانییه‌ بده‌ن، یان گۆڕانه‌كه‌ دواده‌كه‌وێت، بۆیه‌ ئه‌م لایه‌نانه‌ چه‌ند هه‌نگاوێك ده‌كرێت ئه‌نجام بده‌ن:

* ئه‌گه‌ر ئه‌م چوار حیزبه‌ ده‌یانه‌وێت له‌ سیستمی‌ سیاسیی‌ هه‌رێمدا ئۆپۆزسیۆن دروست ببێت، پێویسته‌ واز له‌ مه‌نسه‌بێكی‌ " لاوازی‌" وه‌زاری‌ بهێنن وله‌حكومه‌ت بكشێنه‌وه‌، كه‌ ئه‌و بڕیاره‌شیان كاریگه‌ری‌ ئیجابی‌ ده‌بێت له‌سه‌ر به‌ده‌ستهێنانی‌ ده‌نگی‌ پێویست له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ داهاتودا.

* فه‌رهه‌نگی‌ سیاسیی‌ ئه‌م چوار حیزبه‌ له‌ كاروباری‌ حیزبایه‌تیكردندا، له‌ ماوه‌ی‌ رابردودا لاساییكردنه‌وه‌ی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی بوه‌، بۆیه‌ ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت نه‌خشه‌ی‌ سیاسیی‌ كوردستان بگۆڕن، پێویسته‌ سوربن له‌سه‌ر ئه‌نجامدانی‌ چاكسازیی‌ سیاسیی‌ راسته‌قینه‌‌و به‌ شه‌فافانه‌ كاروباریان به‌ڕێوه‌به‌رن، كه‌ زۆركات ئه‌م لایه‌نانه‌ش له‌پشتی‌ په‌رده‌و له‌ ژوری‌ تاریكدا بڕیاریانداوه‌‌و مه‌سه‌له‌ گرنگ‌و هه‌ستیاره‌كانیان له‌ میلله‌ت شاردوه‌ته‌وه‌.


06/01/2009 بینین: 3199
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
چی‌ له‌كۆنگره‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ری‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێ؟...
پارتی‌ و گێچه‌ڵی‌ زۆرینه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ ده‌ستور...
گۆڕان و دروستكردنی‌ هێزی‌ چه‌كدار!...
دواكه‌وتویی‌ فه‌رهه‌نگی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
پرسیار له‌ هه‌ڵوێستی‌ یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵ به‌رامبه‌ر داعش‌...
كاتی جێبەجێكردنی رێكەوتنەکە هاتوە...
ئه‌م قه‌یرانه‌ میراتی‌ ئێوه‌یه‌!...
یه‌كێتی‌ به‌ 20 رێگا ته‌زویری‌ كردوه‌...
یادی سلێمانی و هه‌ستكردن به‌ غوبن و غه‌در!...
یه‌كێتی‌ قه‌یرانه‌كه‌ قوڵده‌كاته‌وه‌، یان چاره‌سه‌ر؟...
ره‌وایه‌ یه‌كێتی‌ به‌ 26%وه‌، حوكمی‌ سلێمانی‌ بكا؟...
ده‌لاله‌ته‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان له‌ 9 خاڵدا...
گه‌وره‌م، ئێوه‌ خودی‌ ده‌ستورن! ...
بارزانی‌ هه‌شت ساڵه‌ چی‌ كردوه‌؟...
ئه‌و وانانه‌ی پێویسته‌ له‌ دیجله‌وه‌ فێری ببین!...
ته‌حه‌داكانی‌ به‌رده‌م جڤاتی‌ نیشتمانی‌ گۆڕان ...
گەنج لە بزوتنەوەی گۆڕاندا!...
چۆن ده‌ستورێكمان ده‌وێ؟...
هه‌شت مانگ و به‌رپرسیاریه‌تی‌ مێژویی‌...
چاكسازی له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا...
گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ موڵكی‌ گشتی؛ دڵۆپێك له‌ ده‌ریایه‌ك...
مەترسییه‌کانی یاسای ئاسایش و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش...
رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌...
خاڵێكی‌"ره‌ش" له‌ مێژوی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا...
دو رێگه‌چاره‌
له‌ به‌رده‌م "یه‌كێتی ‌‌و پارتی" دا...
گۆڕین لە دەسەڵاتی دادوەریی...
هەرگیز كوردستان ناگەڕێتەوە پێش 17ی شوبات...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
بای بای یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ری...
كێیه‌، كورد
په‌رت ده‌كات؟...
بۆچی‌ پاشه‌كشه‌مان كرد؟...
كاته‌كه‌ دره‌نگ بوه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌، یاسای‌
ده‌سته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان دوا بخرێت؟...
كه‌مپه‌ینێك
بۆ ده‌ربازبون له‌ تونێله‌ تاریكه‌كه‌...
(یه‌كێتی‌ و گۆڕان)
لاپه‌ڕه‌یه‌كی‌ نوێ‌...
پیلانێكی‌ مه‌ترسیدار!...
ئه‌ندامه‌ به‌ڕێزه‌كانی‌ په‌رله‌مان؛
ئێوه‌ له‌خه‌می‌ گه‌لدان، یان له‌خه‌می‌ خۆتان؟...
پارتی‌، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات! ...
له‌باره‌ی‌ كاندیدكردنی‌ تاڵه‌بانی‌_یه‌وه‌...
ئه‌مجاره‌ چۆن ململانێ‌ بكه‌ین؟...
هه‌ژاره‌كان......
2010؛ ساڵه‌ خه‌ته‌ره‌كه‌...
میلله‌تێك باجی‌ ئێوه‌ ده‌دات!...
نا بۆمیلیشیای‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌!...
خوا كوردستان بپارێزێت...
گۆڕان ده‌چێ‌ بۆ به‌غدا!...
بێده‌نگی‌ نێچیرڤان بارزانی‌!...
زوڵمكردن له‌ سلێمانی‌...
له‌باره‌ی‌ كێشه‌كه‌ی‌ دانای‌ ئه‌حمه‌د مه‌جید‌و چاودێریی‌ داراییه‌وه‌...
تكایه‌ ئه‌مه‌ كابینه‌ی‌ سێیه‌مه‌، مه‌یكه‌ن به‌شه‌شه‌م...
نه‌خشه‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا...
بارزانی‌، سه‌رۆكێكی‌ بێخه‌م!...
ئایا خه‌ڵك ده‌نگ به‌ مانه‌وه‌ی‌ ئه‌م واقیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌دات، یان به‌ پرۆژه‌ی‌ گۆڕانكاریی‌؟...
دروستكردنی‌
دیكتاتۆرێك بۆ كوردستان...
له‌ په‌راوێزی‌ مشتومڕی‌ ده‌ستووردا
پارتی‌‌و سیستمی‌ پاشایه‌تی‌، یه‌كێتی‌‌و ره‌فتاری‌ دۆڕاوانه‌ ...
پایزی‌ پاوانخوازیی‌...
ترس له‌ قبوڵ نه‌كردنی‌ ئه‌نجامه‌كان ...
ئایا بارزانی‌ پاڵێوراوی‌ یه‌كێتیشه‌؟...
تاقیكردنه‌وه‌ قورسه‌كه‌...
سه‌ربه‌خۆیی‌ له‌ نێوان تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌...
ڤیتۆ مه‌ترسیداره‌كه‌ی‌ بارزانی‌...
كابینه‌ی‌ پێنجه‌م چی‌ كردو چی‌ جێده‌هێڵێت؟...
پێویسته‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌...
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‌ هه‌مومان به‌دوایدا وێڵین!...
بڕیاره‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌‌و دوو پرسیار...
ئه‌م كارته‌شتان سوتاند...
خه‌ڵكینه‌ په‌رله‌مان
ده‌یه‌وێت ده‌ممان داخه‌ین!...
هۆشیار زێباری‌ چی‌ بۆ كورد كرد‌؟...
ناكۆكییه‌كانی‌ پارتی‌ ‌و یه‌كێتی‌...
بایكۆتكردنی‌ توركمانه‌كان بۆ؟...
رۆژنامه‌ی‌ (رۆژنامه‌)
چی‌ كردووه‌و چی ماوه‌ بیكات!؟ ...
دیسانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ی‌ كورسیی‌ ...
دوای‌ ساڵێك... ئایا ئه‌نجومه‌نی‌ پارته‌ سیاسییه‌كان پێویسته‌؟...
بودجه‌ و داهات و جورئه‌تی‌ په‌رله‌مان ...
په‌رله‌مانه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!...
دیموكراسیه‌تی‌ ته‌وافوقی‌
له‌ كۆنگره‌ی‌ سه‌ندیكای‌ رۆژنامه‌نووساندا...
كڵۆڵی‌ دیبلۆماسیه‌تی‌ كوردی‌...
كه‌ركوك و مه‌ترسی‌......
پارتی‌ و یه‌كێتی‌
به‌رپرسیاری‌ سه‌ره‌كی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ مادده‌ی‌ 140ن...
سیناریۆی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ زۆرینه‌ ...
پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بودجه‌ی‌ ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...