هه‌ژاره‌كان...

سیروان ره‌شید

ره‌نگه‌ هیچ كه‌س‌و لایه‌نێك هێنده‌ی‌ رۆژنامه‌نوسان نه‌توانن به‌باشیی‌ تێستی‌ شه‌قام بكه‌ن‌و به‌ئاگابن له‌ رای‌ هاوڵاتییان‌و دیوه‌ راسته‌قینه‌كه‌ی‌ ژیانیان.

وڵاتی‌ ئێمه‌ بوه‌ته‌ دنیایه‌كی‌ دوكه‌رتبو له‌نێوان دوجۆر مرۆڤ‌و ژیاندا، یه‌كێكیان بێ‌ ئه‌ندازه‌ ده‌وڵه‌مه‌ندو داراو هه‌بوه‌و ئه‌وی دیكه‌شیان ته‌واو هه‌ژارو نه‌دارو نه‌بوه‌‌و ژیانی‌ كوله‌مه‌رگی‌‌و مه‌مره‌و مه‌ژی‌ ده‌گوزه‌رێنێت.

له‌م رۆژانه‌دا راپۆرتێكم به‌ ناونیشانی‌ "له‌م وڵاته‌ نان چۆن په‌یدا ده‌كرێت" بۆ كه‌ناڵی‌ knn ئاماده‌كرد، ئێستا هه‌ستده‌كه‌م هه‌زاران هاوڵاتی‌ ئه‌م وڵاته‌، نه‌ك به‌جۆرێك ناژین كه‌ شایسته‌ به‌ ژیانی‌ ئه‌م سه‌رده‌مه‌ بێت، به‌ڵكو ژیانێك ده‌گوزه‌رێنن مه‌مره‌و مه‌ژی‌‌و ده‌ناڵێنن به‌ده‌ست چۆنێتیی‌ بژێویی‌ ژیانی‌ رۆژانه‌یان‌و په‌یاداكردنی‌ قوتی‌ رۆژانه‌ی‌ منداڵه‌كانیانه‌وه‌، له‌كاتێكدا حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان خاوه‌نی‌ ئیمكانیه‌تێكی‌ ئابوریی‌‌و دارایی‌ باشه‌، به‌ڵام سیستمی‌ به‌ڕێوه‌بردنی‌ ژیانی‌ هاوڵاتییانی‌  بێ‌ ئه‌ندازه‌ دواكه‌وتو زاڵمانه‌یه‌.


به‌پێی‌ لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی‌ زانستیی‌، ئه‌گه‌ر له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‌و عێراقدا خێزانێكی‌ (5) كه‌سیی‌ داهاتی‌ مانگانه‌یان (1) ملیۆن دینار بێت، ئه‌وا پێویستیان به‌ (35%)ی‌ ملیۆنێكی‌ دیكه‌ هه‌یه‌ بۆئه‌وه‌ی‌ ژیانێكی‌ ئاسایی‌ بژین، واته‌ پێویستیان به‌ (1) ملیۆن‌و (350) هه‌زار دیناره‌ بۆئه‌وه‌ی‌ كرێی‌ خانو و كرێی‌ كاره‌باو ئاو كرێی‌ هاتوچۆو كڕینی‌ جلوبه‌رگ‌و خواردن‌و پێداویستیی‌ ته‌ندروستی‌ لێبده‌ن.
 
هه‌روه‌ها به‌پێی‌ ئه‌و ئامارانه‌ی‌ له‌به‌رده‌ستدان له‌كۆی‌ (1013987) خێزانی‌ هه‌رسێ‌ شاره‌كه‌ی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، (441595) خێزان كرێنشینن‌و شوێنی‌ نیشته‌جێبونی خۆیان نییه‌، كه‌ ده‌كاته‌ رێژه‌ی‌ زیاتری‌ (40%)ی‌ ژماره‌ی‌ خێزانه‌كان له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان.

هه‌ژاره‌كانی‌ كوردستان سوتو پشكۆی‌ هه‌مو شۆڕشه‌كانی‌ كورد بون، به‌ڵام ئه‌مإۆ مه‌حرومترین هاوڵاتییانی‌ ئه‌م كۆمه‌ڵگه‌یه‌ن‌و ده‌سه‌ڵات وه‌ك پێویست خزمه‌تی‌ به‌م توێژه‌ به‌شمه‌ینه‌ته‌ نه‌كردوه‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌ك سودمه‌ند نین له‌ ئیمتیازاته‌كانی‌ حكومه‌ت.

رێژه‌ی‌ ئه‌وانه‌ی‌ له‌ كوردستاندا له‌ژێر هێڵی‌ هه‌ژاریدان، واته‌ له‌ هه‌ژاریی‌ ئاسایی‌ هه‌ژارترن، نزیكه‌ی‌ (30%)ی‌ دانیشتوانی‌ هه‌رێمه‌، كه‌ ده‌كاته‌ زیاتر له‌ یه‌ك ملیۆن مرۆڤ.

ئه‌مه‌ له‌كاتێكدایه‌ به‌پێی‌ ئامارێكی‌ وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ زیاتر له‌ (40) هه‌زار خێزان له‌ كوردستاندا له‌سه‌ر موچه‌ی‌ هه‌ژارانه‌ ده‌ژین‌و له‌چوارچێوه‌ی‌ موچه‌ی‌ سندوقی‌ هه‌ژارانه‌، كه‌ بڕه‌كه‌ی‌ ته‌نیا (25) دۆلاره‌ بۆ هه‌ر خێزانێك كه‌ هه‌ژارانه‌ وه‌رده‌گرن.

هاوڵاتییانی‌ ئه‌م وڵاته‌ مافی‌ خۆیانه‌ داوای‌ ژیانێكی‌ دادپه‌روه‌رانه‌ بۆ خۆیان‌و خێزانه‌كانیان بكه‌ن، مافی‌ خۆیانه‌ له‌ چاره‌نوسی‌ خۆیان‌و ئاینده‌ی‌ منداڵ‌‌و نه‌وه‌كانی داهاتویان بپرسنه‌وه‌، مافی‌ خۆیانه‌ داوای‌ ده‌رفه‌تی‌ یه‌كسان بۆ كارو ژیان بكه‌ن، مافی‌ خۆیانه‌ داوای‌ دادپه‌روه‌ریی‌ بكه‌ن له‌ دابه‌شكردنی‌ پاره‌و شوێنی‌ نیشته‌جێبون‌و زه‌وی‌ دابه‌شكردندا.
چ ویژدانێك قبوڵی ده‌كات هه‌زاران خێزانی‌ ئه‌م وڵاته‌ به‌جۆرێك ژیان بگوزه‌رێنن كه‌ له‌ژێر هێڵی‌ هه‌ژارییه‌وه‌ بێت‌و ژیانی‌ مه‌مره‌و مه‌ژی‌ موماره‌سه‌ بكه‌ن، به‌ڵام له‌ولاوه‌ ئه‌ندام په‌رله‌مانێك مانگانه‌كه‌ی‌ (8) ملیۆن دینار بێت، كه‌ له‌ ساڵێكدا (4) مانگیش پشوی‌ بێت، وه‌زیرێكیش مانگی‌ (10) ملیۆن دینار موچه‌كه‌ی‌ بێت‌و له‌ رۆژێكدا چه‌ند سه‌عاتێكی‌ كه‌م‌و له‌ هه‌فته‌یه‌كیشدا له‌نێوان (2– 4) رۆژ ده‌وام بكات.

ئه‌م جیاوازییه‌ گه‌وره‌یه‌ بۆ؟ چ ویژدانێك ئه‌مه‌ قبوڵ‌ ده‌كات؟، كه‌ نه‌ خواو نه‌ پێغه‌مبه‌رو نه‌ مرۆڤایه‌تیی‌ پێی‌ رازیی نییه‌.


12/01/2010 بینین: 3820
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
چی‌ له‌كۆنگره‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ری‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێ؟...
پارتی‌ و گێچه‌ڵی‌ زۆرینه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ ده‌ستور...
گۆڕان و دروستكردنی‌ هێزی‌ چه‌كدار!...
دواكه‌وتویی‌ فه‌رهه‌نگی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
پرسیار له‌ هه‌ڵوێستی‌ یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵ به‌رامبه‌ر داعش‌...
كاتی جێبەجێكردنی رێكەوتنەکە هاتوە...
ئه‌م قه‌یرانه‌ میراتی‌ ئێوه‌یه‌!...
یه‌كێتی‌ به‌ 20 رێگا ته‌زویری‌ كردوه‌...
یادی سلێمانی و هه‌ستكردن به‌ غوبن و غه‌در!...
یه‌كێتی‌ قه‌یرانه‌كه‌ قوڵده‌كاته‌وه‌، یان چاره‌سه‌ر؟...
ره‌وایه‌ یه‌كێتی‌ به‌ 26%وه‌، حوكمی‌ سلێمانی‌ بكا؟...
ده‌لاله‌ته‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان له‌ 9 خاڵدا...
گه‌وره‌م، ئێوه‌ خودی‌ ده‌ستورن! ...
بارزانی‌ هه‌شت ساڵه‌ چی‌ كردوه‌؟...
ئه‌و وانانه‌ی پێویسته‌ له‌ دیجله‌وه‌ فێری ببین!...
ته‌حه‌داكانی‌ به‌رده‌م جڤاتی‌ نیشتمانی‌ گۆڕان ...
گەنج لە بزوتنەوەی گۆڕاندا!...
چۆن ده‌ستورێكمان ده‌وێ؟...
هه‌شت مانگ و به‌رپرسیاریه‌تی‌ مێژویی‌...
چاكسازی له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا...
گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ موڵكی‌ گشتی؛ دڵۆپێك له‌ ده‌ریایه‌ك...
مەترسییه‌کانی یاسای ئاسایش و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش...
رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌...
خاڵێكی‌"ره‌ش" له‌ مێژوی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا...
دو رێگه‌چاره‌
له‌ به‌رده‌م "یه‌كێتی ‌‌و پارتی" دا...
گۆڕین لە دەسەڵاتی دادوەریی...
هەرگیز كوردستان ناگەڕێتەوە پێش 17ی شوبات...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
بای بای یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ری...
كێیه‌، كورد
په‌رت ده‌كات؟...
بۆچی‌ پاشه‌كشه‌مان كرد؟...
كاته‌كه‌ دره‌نگ بوه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌، یاسای‌
ده‌سته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان دوا بخرێت؟...
كه‌مپه‌ینێك
بۆ ده‌ربازبون له‌ تونێله‌ تاریكه‌كه‌...
(یه‌كێتی‌ و گۆڕان)
لاپه‌ڕه‌یه‌كی‌ نوێ‌...
پیلانێكی‌ مه‌ترسیدار!...
ئه‌ندامه‌ به‌ڕێزه‌كانی‌ په‌رله‌مان؛
ئێوه‌ له‌خه‌می‌ گه‌لدان، یان له‌خه‌می‌ خۆتان؟...
پارتی‌، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات! ...
له‌باره‌ی‌ كاندیدكردنی‌ تاڵه‌بانی‌_یه‌وه‌...
ئه‌مجاره‌ چۆن ململانێ‌ بكه‌ین؟...
2010؛ ساڵه‌ خه‌ته‌ره‌كه‌...
میلله‌تێك باجی‌ ئێوه‌ ده‌دات!...
نا بۆمیلیشیای‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌!...
خوا كوردستان بپارێزێت...
گۆڕان ده‌چێ‌ بۆ به‌غدا!...
بێده‌نگی‌ نێچیرڤان بارزانی‌!...
زوڵمكردن له‌ سلێمانی‌...
له‌باره‌ی‌ كێشه‌كه‌ی‌ دانای‌ ئه‌حمه‌د مه‌جید‌و چاودێریی‌ داراییه‌وه‌...
تكایه‌ ئه‌مه‌ كابینه‌ی‌ سێیه‌مه‌، مه‌یكه‌ن به‌شه‌شه‌م...
نه‌خشه‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا...
بارزانی‌، سه‌رۆكێكی‌ بێخه‌م!...
ئایا خه‌ڵك ده‌نگ به‌ مانه‌وه‌ی‌ ئه‌م واقیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌دات، یان به‌ پرۆژه‌ی‌ گۆڕانكاریی‌؟...
دروستكردنی‌
دیكتاتۆرێك بۆ كوردستان...
له‌ په‌راوێزی‌ مشتومڕی‌ ده‌ستووردا
پارتی‌‌و سیستمی‌ پاشایه‌تی‌، یه‌كێتی‌‌و ره‌فتاری‌ دۆڕاوانه‌ ...
پایزی‌ پاوانخوازیی‌...
ترس له‌ قبوڵ نه‌كردنی‌ ئه‌نجامه‌كان ...
ئایا بارزانی‌ پاڵێوراوی‌ یه‌كێتیشه‌؟...
تاقیكردنه‌وه‌ قورسه‌كه‌...
سه‌ربه‌خۆیی‌ له‌ نێوان تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌...
ڤیتۆ مه‌ترسیداره‌كه‌ی‌ بارزانی‌...
كابینه‌ی‌ پێنجه‌م چی‌ كردو چی‌ جێده‌هێڵێت؟...
پێویسته‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌...
ژاوه‌ژاوی‌ چوار حیزبه‌كه‌...
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‌ هه‌مومان به‌دوایدا وێڵین!...
بڕیاره‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌‌و دوو پرسیار...
ئه‌م كارته‌شتان سوتاند...
خه‌ڵكینه‌ په‌رله‌مان
ده‌یه‌وێت ده‌ممان داخه‌ین!...
هۆشیار زێباری‌ چی‌ بۆ كورد كرد‌؟...
ناكۆكییه‌كانی‌ پارتی‌ ‌و یه‌كێتی‌...
بایكۆتكردنی‌ توركمانه‌كان بۆ؟...
رۆژنامه‌ی‌ (رۆژنامه‌)
چی‌ كردووه‌و چی ماوه‌ بیكات!؟ ...
دیسانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ی‌ كورسیی‌ ...
دوای‌ ساڵێك... ئایا ئه‌نجومه‌نی‌ پارته‌ سیاسییه‌كان پێویسته‌؟...
بودجه‌ و داهات و جورئه‌تی‌ په‌رله‌مان ...
په‌رله‌مانه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!...
دیموكراسیه‌تی‌ ته‌وافوقی‌
له‌ كۆنگره‌ی‌ سه‌ندیكای‌ رۆژنامه‌نووساندا...
كڵۆڵی‌ دیبلۆماسیه‌تی‌ كوردی‌...
كه‌ركوك و مه‌ترسی‌......
پارتی‌ و یه‌كێتی‌
به‌رپرسیاری‌ سه‌ره‌كی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ مادده‌ی‌ 140ن...
سیناریۆی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ زۆرینه‌ ...
پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بودجه‌ی‌ ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...