رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌

سیروان ره‌شید

گفتوگۆ(دانوستان)، هونه‌رێكی دیپلۆماسی ‌و به‌ڕێوه‌بردنی ململانێیه‌ له‌ چاره‌سه‌ركردنی ناكۆكییه‌كانی نێوان دولایه‌ن، یاخود چه‌ند لایه‌نێكی ناكۆكدا.

په‌ندێكی كوردی هه‌یه‌؛ له‌ چاره‌سه‌ركردنی ناكۆكییه‌كاندا به‌كاردێت، ئه‌ڵێ: سوار و پیاده‌ كه‌ ئه‌گه‌ن به‌یه‌ك، ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت ده‌ستمۆچێن بكه‌ن، ئه‌بێ سواره‌كه‌ نه‌ختێ خۆی دانه‌وێنێ ‌و پیاده‌كه‌ش كه‌مێ خۆی هه‌ڵبڕێ.

له‌ئێستادا، ته‌رازوی هێز له‌نێوان لایه‌نه‌ ناكۆكه‌كانی ده‌سه‌ڵات ‌و ئۆپۆزسیۆندا زۆر لاسه‌نگ نییه‌، هه‌ربۆیه‌ ئه‌شێ به‌چه‌ند گفتوگۆیه‌ك بگه‌نه‌ ته‌وافوقێكی سیاسی ‌و كۆتایی به‌قه‌یرانه‌كه‌ بهێنرێت.

له‌ سیستمه‌ دیموكراسیه‌كاندا، وه‌ختێك قه‌یرانێكی سیاسی له‌نێوان ئۆپۆزسیۆن ‌و ده‌سه‌ڵاتدا دروست ده‌بێت (ته‌نانه‌ت له‌ میسر و تونس ‌و یه‌مه‌ن)یشدا، ئۆپۆزسیۆن ناچێت له‌گه‌ڵ حیزبی ده‌سه‌ڵاتدا كۆببێته‌وه‌، به‌ڵكو له‌گه‌ڵ دامه‌زراوه‌ باڵاكانی حوكمڕانی وڵاتدا گفتوگۆ بۆ چاره‌سه‌ركردنی قه‌یرانه‌كه‌ ده‌كات، به‌ڵام وادیاره‌ له‌ كوردستاندا، حیزب دامه‌زراوه‌ باڵاكانی حكومڕانی ئه‌وه‌نده‌ ئیفلیج كردوه‌، توانستی چاره‌سه‌ری گرفتی گچكه‌شی تێدا نه‌هێشتۆته‌وه‌.

ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌، له‌لایه‌ك توشی قه‌یران ‌و ئیشكالیه‌تی بێ سیستمی بوه‌ و له‌لایه‌كی تریشه‌وه‌ له‌ژێر هه‌ڕه‌شه‌ی داڕماندایه‌. كاردانه‌وه‌ی شه‌قام ‌و نه‌وه‌ی نوێ ده‌ریخست؛ خۆپارێزیی له‌ گۆڕانكاری مه‌حاڵه‌ و ده‌سه‌ڵات ناتوانێت رێگه‌ی لێبگرێت، هه‌ربۆیه‌ ئێستا (پارتی ‌و یه‌كێتی) له‌ژێر فشارێكی گه‌وره‌ی ناوخۆیی ‌و نێوده‌وڵه‌تیدان، به‌ ئاڕاسته‌ی هه‌نگاونانیان بۆ چاكسازی ‌و پێكهێنانی سیستمێكی حوكمڕانی‌ ته‌ندروست.

له‌ئاستی ناوخۆدا، به‌پێی تازه‌ترین راپرسی ‌و توێژینه‌وه‌، كه‌ رێكخراوێكی‌ ئه‌مه‌ریكی له‌ (24)ی شوبات، تا (23)ی ئایاری ئه‌مساڵ له‌ كوردستانی عێراق ئه‌نجامیداوه‌، ناڕه‌زایی خه‌ڵك له‌ گه‌نده‌ڵی ‌و بێكاری ‌و كه‌می خزمه‌تگوزارییه‌كان، له‌چاو راپرسیه‌كه‌ی‌ مانگی (11)ی ساڵی پاریاندا، به‌ڕێژه‌ی (7% تا 15%) روی له‌ زیادبون ‌و هه‌ڵكشان كردوه‌ ‌و ئه‌م ئه‌نجامه‌شیان به‌ ده‌سه‌ڵات ‌و ئۆپۆزسیۆن گه‌یاندوه‌.

راسته‌ له‌ئێستادا خۆپیشاندانه‌كان وه‌ستاون، به‌ڵام ناڕه‌زایی له‌ناو شه‌قام ‌و ئۆپۆزسیۆندا زیادیكردوه‌ ‌و له‌حاڵه‌تی به‌ده‌مه‌وه‌نه‌چونی ده‌سه‌ڵاتدا بۆ ئه‌نجامدانی چاكسازییه‌كی ریشه‌یی، ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ خۆپیشاندانه‌كان ده‌ستپێبكه‌نه‌وه‌ و به‌هێزتریش ببن...

له‌ئاستی نێوده‌وڵه‌تیشدا، ده‌سه‌ڵات له‌ژێر فشارێكی گه‌وره‌ی ده‌ره‌كیدایه‌، چ به‌بینین ‌و سه‌ردانی كاربه‌ده‌سته‌ گه‌وره‌كانی وڵاتانی زلهێزی جیهانی ‌و چ به‌هۆی ده‌ركردنی چه‌ندین به‌یاننامه‌ له‌ئاستی نێوده‌وڵه‌تیدا سه‌باره‌ت به‌و پێشێلكارییانه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارانی هه‌رێم به‌رامبه‌ر هاوڵاتییان ئه‌نجامی ده‌ده‌ن، وه‌كچۆن له‌ماوه‌ی سێ‌ مانگی رابردودا چه‌ندین رێكخراوی نێوده‌وڵه‌تی، زیاد له‌ راپۆرت ‌و ‌به‌یاننامه‌یان له‌سه‌ر پێشێلكردنی‌ مافه‌كانی‌ مرڤ له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتدارانی‌ هه‌رێمه‌وه‌، بۆ رای‌ گشتی‌ دنیا باسكردوه‌، كه‌ راپۆرتی‌ ئه‌م رێكخراوانه‌ له‌ زۆربه‌ی‌ وڵاتانی‌ جیهاندا وه‌ك پێوه‌رێك بۆ ئازادی سیاسی ‌و راده‌ربڕین ‌و ‌رۆژنامه‌وانی‌ حسابی له‌سه‌ر ده‌كرێت.

له‌م ئاڵۆزییه‌ سیاسییه‌دا ئیراده‌یه‌كی جدیی بۆ چاره‌سه‌ر، به‌لای ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ به‌دیناكرێت، هه‌ربۆیه‌ به‌رای‌ من (یه‌كێتی ‌و پارتی) له‌ئێستادا كار له‌سه‌ر دو شت ده‌كه‌ن؛ كه‌ یه‌كێكیان یاری كردنه‌ به‌كات بۆ دواخستنی‌ هه‌نگاونان به‌ره‌و چاكسازی‌، دوهه‌میشیان، په‌رته‌وازه‌كردنی به‌ره‌ی ئۆپۆزسیۆن ‌و جیاكردنه‌وه‌ی لایه‌نه‌ ئیسلامییه‌كانه‌ له‌ بزوتنه‌وه‌ی "گۆڕان". كه‌ له‌ماوه‌ی رابردودا یه‌كێك له‌ جوانییه‌كانی سیاسه‌تی كوردی ئه‌وه‌بو، به‌ره‌ی ئۆپۆزسیۆن دروستكرا.

ئه‌و بارودۆخه‌ی‌ ئێستا له‌كوردستاندا هه‌یه‌، به‌ره‌نجامی‌ خه‌باتی‌ مه‌ده‌نیانه‌ی‌ دوای‌ 17ی‌ شوباته‌ و خۆی‌ له‌خۆیدا به‌رهه‌مهێنه‌ر و هۆشیاركه‌ره‌وه‌یه‌. هه‌ربۆیه‌، نابێت ئه‌وه‌ی‌ له‌سه‌ر شه‌قام به‌ده‌ستهاتوه‌ ئۆپۆزسیۆن له‌سه‌ر مێزی‌ گفتوگۆ بیدۆرێنێت.

پێویسته‌ ئۆپۆزسیۆن ئه‌وه‌ بزانێت: له‌دانوستانه‌كاندا، رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌كی جدیی ده‌بێ، هه‌ربۆیه‌ ده‌بێت پێداگریی له‌سه‌ر داوا سه‌ره‌كییه‌كانی شه‌قام ‌و پرۆژه‌چاكسازیه‌كانی‌ بكات.

 


07/06/2011 بینین: 3710
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
چی‌ له‌كۆنگره‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ری‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێ؟...
پارتی‌ و گێچه‌ڵی‌ زۆرینه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ ده‌ستور...
گۆڕان و دروستكردنی‌ هێزی‌ چه‌كدار!...
دواكه‌وتویی‌ فه‌رهه‌نگی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
پرسیار له‌ هه‌ڵوێستی‌ یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵ به‌رامبه‌ر داعش‌...
كاتی جێبەجێكردنی رێكەوتنەکە هاتوە...
ئه‌م قه‌یرانه‌ میراتی‌ ئێوه‌یه‌!...
یه‌كێتی‌ به‌ 20 رێگا ته‌زویری‌ كردوه‌...
یادی سلێمانی و هه‌ستكردن به‌ غوبن و غه‌در!...
یه‌كێتی‌ قه‌یرانه‌كه‌ قوڵده‌كاته‌وه‌، یان چاره‌سه‌ر؟...
ره‌وایه‌ یه‌كێتی‌ به‌ 26%وه‌، حوكمی‌ سلێمانی‌ بكا؟...
ده‌لاله‌ته‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان له‌ 9 خاڵدا...
گه‌وره‌م، ئێوه‌ خودی‌ ده‌ستورن! ...
بارزانی‌ هه‌شت ساڵه‌ چی‌ كردوه‌؟...
ئه‌و وانانه‌ی پێویسته‌ له‌ دیجله‌وه‌ فێری ببین!...
ته‌حه‌داكانی‌ به‌رده‌م جڤاتی‌ نیشتمانی‌ گۆڕان ...
گەنج لە بزوتنەوەی گۆڕاندا!...
چۆن ده‌ستورێكمان ده‌وێ؟...
هه‌شت مانگ و به‌رپرسیاریه‌تی‌ مێژویی‌...
چاكسازی له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا...
گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ موڵكی‌ گشتی؛ دڵۆپێك له‌ ده‌ریایه‌ك...
مەترسییه‌کانی یاسای ئاسایش و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش...
خاڵێكی‌"ره‌ش" له‌ مێژوی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا...
دو رێگه‌چاره‌
له‌ به‌رده‌م "یه‌كێتی ‌‌و پارتی" دا...
گۆڕین لە دەسەڵاتی دادوەریی...
هەرگیز كوردستان ناگەڕێتەوە پێش 17ی شوبات...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
بای بای یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ری...
كێیه‌، كورد
په‌رت ده‌كات؟...
بۆچی‌ پاشه‌كشه‌مان كرد؟...
كاته‌كه‌ دره‌نگ بوه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌، یاسای‌
ده‌سته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان دوا بخرێت؟...
كه‌مپه‌ینێك
بۆ ده‌ربازبون له‌ تونێله‌ تاریكه‌كه‌...
(یه‌كێتی‌ و گۆڕان)
لاپه‌ڕه‌یه‌كی‌ نوێ‌...
پیلانێكی‌ مه‌ترسیدار!...
ئه‌ندامه‌ به‌ڕێزه‌كانی‌ په‌رله‌مان؛
ئێوه‌ له‌خه‌می‌ گه‌لدان، یان له‌خه‌می‌ خۆتان؟...
پارتی‌، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات! ...
له‌باره‌ی‌ كاندیدكردنی‌ تاڵه‌بانی‌_یه‌وه‌...
ئه‌مجاره‌ چۆن ململانێ‌ بكه‌ین؟...
هه‌ژاره‌كان......
2010؛ ساڵه‌ خه‌ته‌ره‌كه‌...
میلله‌تێك باجی‌ ئێوه‌ ده‌دات!...
نا بۆمیلیشیای‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌!...
خوا كوردستان بپارێزێت...
گۆڕان ده‌چێ‌ بۆ به‌غدا!...
بێده‌نگی‌ نێچیرڤان بارزانی‌!...
زوڵمكردن له‌ سلێمانی‌...
له‌باره‌ی‌ كێشه‌كه‌ی‌ دانای‌ ئه‌حمه‌د مه‌جید‌و چاودێریی‌ داراییه‌وه‌...
تكایه‌ ئه‌مه‌ كابینه‌ی‌ سێیه‌مه‌، مه‌یكه‌ن به‌شه‌شه‌م...
نه‌خشه‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا...
بارزانی‌، سه‌رۆكێكی‌ بێخه‌م!...
ئایا خه‌ڵك ده‌نگ به‌ مانه‌وه‌ی‌ ئه‌م واقیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌دات، یان به‌ پرۆژه‌ی‌ گۆڕانكاریی‌؟...
دروستكردنی‌
دیكتاتۆرێك بۆ كوردستان...
له‌ په‌راوێزی‌ مشتومڕی‌ ده‌ستووردا
پارتی‌‌و سیستمی‌ پاشایه‌تی‌، یه‌كێتی‌‌و ره‌فتاری‌ دۆڕاوانه‌ ...
پایزی‌ پاوانخوازیی‌...
ترس له‌ قبوڵ نه‌كردنی‌ ئه‌نجامه‌كان ...
ئایا بارزانی‌ پاڵێوراوی‌ یه‌كێتیشه‌؟...
تاقیكردنه‌وه‌ قورسه‌كه‌...
سه‌ربه‌خۆیی‌ له‌ نێوان تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌...
ڤیتۆ مه‌ترسیداره‌كه‌ی‌ بارزانی‌...
كابینه‌ی‌ پێنجه‌م چی‌ كردو چی‌ جێده‌هێڵێت؟...
پێویسته‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌...
ژاوه‌ژاوی‌ چوار حیزبه‌كه‌...
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‌ هه‌مومان به‌دوایدا وێڵین!...
بڕیاره‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌‌و دوو پرسیار...
ئه‌م كارته‌شتان سوتاند...
خه‌ڵكینه‌ په‌رله‌مان
ده‌یه‌وێت ده‌ممان داخه‌ین!...
هۆشیار زێباری‌ چی‌ بۆ كورد كرد‌؟...
ناكۆكییه‌كانی‌ پارتی‌ ‌و یه‌كێتی‌...
بایكۆتكردنی‌ توركمانه‌كان بۆ؟...
رۆژنامه‌ی‌ (رۆژنامه‌)
چی‌ كردووه‌و چی ماوه‌ بیكات!؟ ...
دیسانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ی‌ كورسیی‌ ...
دوای‌ ساڵێك... ئایا ئه‌نجومه‌نی‌ پارته‌ سیاسییه‌كان پێویسته‌؟...
بودجه‌ و داهات و جورئه‌تی‌ په‌رله‌مان ...
په‌رله‌مانه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!...
دیموكراسیه‌تی‌ ته‌وافوقی‌
له‌ كۆنگره‌ی‌ سه‌ندیكای‌ رۆژنامه‌نووساندا...
كڵۆڵی‌ دیبلۆماسیه‌تی‌ كوردی‌...
كه‌ركوك و مه‌ترسی‌......
پارتی‌ و یه‌كێتی‌
به‌رپرسیاری‌ سه‌ره‌كی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ مادده‌ی‌ 140ن...
سیناریۆی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ زۆرینه‌ ...
پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بودجه‌ی‌ ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...