یه‌كێتی‌ قه‌یرانه‌كه‌ قوڵده‌كاته‌وه‌، یان چاره‌سه‌ر؟

سیروان ره‌شید


یه‌كێتی‌، له‌ جیاتی‌ به‌پیره‌وه‌هاتنی‌ داوای‌ مه‌ده‌نیانه‌ی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان و زۆرینه‌ی‌ زۆری‌ رای‌ گشتی‌ خه‌ڵكی‌ پارێزگاكه‌، بۆ پێكه‌وه‌ حوكمكردنی‌ "هاوبه‌شی‌" پارێزگاكه‌، شمشێر پیشانی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان و هاوڵاتییان ده‌دات، ئه‌ویش به‌ دروستكردنی‌ لیژنه‌یه‌كی‌ باڵای‌ ئه‌منی‌ و خستنه‌ ئاماده‌باشی‌ داموده‌زگا ئه‌منیه‌كانه‌وه‌!

مرۆڤ سه‌ری‌ سوڕده‌مێنێت، كه‌ چه‌ند رۆژێكه‌ ئیداره‌ی‌ یه‌كێتی‌ له‌ سلێمانی‌‌، خۆی‌ سه‌غڵه‌ت كردوه‌ به‌ئاماده‌باشی‌ كردنی‌ هێزه‌ ئه‌منیه‌كان، له‌دژی‌ خواستێكی‌ بزوتنه‌وه‌یه‌كی‌ جه‌ماوه‌ری‌، كه‌ بریتییه‌ له‌ داوایه‌كی‌ شه‌رعی‌ و یاسایی‌ خه‌ڵك ئه‌ویش یان ئه‌نجامدانی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاكان، یان هێزه‌كان به‌پێی‌ ئیستحقاقی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ 21/9/2013، حوكمی‌ پارێزگاكه‌ بكه‌ن، نه‌وه‌كو ته‌نها یه‌كێتی‌ كه‌ له‌ 26%ی‌ پارێزگاكه‌ ده‌نگیان پێداوه‌ (به‌ ده‌نگدانی‌ گشتی‌ و تایبه‌ته‌وه‌) به‌ته‌نها حوكمی‌ پارێزگای‌ سلێمانی‌ بكات، له‌به‌رامبه‌ر ده‌نگه‌كانی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان كه‌ رێژه‌ی‌ 42%ی‌ ده‌نگی‌ پارێزگاكه‌ی‌ به‌ده‌ستهێناوه‌.
 
سه‌یره‌! ده‌بوایه‌ یه‌كێتی‌‌ له‌باتی‌ هه‌ڕه‌شه‌كردن، جه‌ختی‌ له‌سه‌ر دۆزینه‌وه‌ی‌ رێگه‌چاره‌ی‌ یاسای‌ و سیاسی‌ بكردایه‌ته‌وه‌ ئه‌ویش به‌ دروستكردنی چوارچێوه‌یه‌كی ئیداری‌ سیاسی له ‌پارێزگای‌ سلێمانی‌ له‌سه‌ر بناغه‌ی قبوڵكردنی‌ ئه‌نجامه‌كانی‌ هه‌ڵبژاردن و رێزگرتن له‌ پلورالیزمی سیاسی...
 
 له‌دوای سێ‌ هه‌ڵبژاردنی‌ رابردو (25/7/2009 و 7/3/2010 و 21/9/2013)وه‌، پارتی‌ و یه‌كێتی‌ و به‌تایبه‌تیش یه‌كێتی‌ ده‌بێت دان به‌و راستییه‌دا بنێت كه‌هیچ كه‌س و لایه‌نێك ناتوانێت به‌ته‌نها حوكم و نوێنه‌رایه‌تی نه‌ك هه‌ر پارێزگایه‌كی‌ گه‌وره،‌ به‌ڵكو ناحیه‌یه‌كی‌ بچوكی‌ كوردستانیش بكات!

كۆمه‌ڵگای ئێمه‌ له‌ڕوی سیاسییه‌وه‌ پڕه‌ له‌ هێزی جیاواز و له‌ڕوی كۆمه‌ڵایه‌تیشه‌وه‌ پڕه‌ له‌ خه‌ونی جیاوازتر. هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌م جاره‌ به‌ هه‌مو گرفت و كێشه‌ و كه‌موكورتییه‌كانییه‌وه‌ یه‌ك وێنای‌ سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی بۆ به‌رجه‌سته‌ كردین، ئه‌ویش فره‌ده‌نگی و فره‌ڕه‌نگی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ له‌ وڵاتی ئێمه‌دا. هه‌ربۆیه‌ ده‌بێت ئه‌م هارمۆنیه‌ته‌ سیاسییه‌ نوێیه‌ له ‌ئیداره‌دانی‌ كۆی‌ گشتی‌ كۆمه‌ڵگه‌ (جیهازی‌ باڵای‌ حكومه‌ت) و ئیداره‌ی‌ خۆجێی‌ پارێزگا و شاره‌ بچوكه‌كانیش ره‌نگ بداته‌وه...
 
كه‌سی‌ یه‌كه‌می‌ یه‌كێتی‌ له‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم كه‌ عیماد ئه‌حمه‌ده‌ وه‌ك په‌رچه‌كرداری‌ داواكه‌ی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان له ‌كۆبونه‌وه‌ی‌ لیژنه‌ باڵا ئه‌منیه‌كه‌دا وتی؛ ‌"پارێزگاری‌ سلێمانی‌، به ‌بڕیاری‌ حكومه‌ت داندراوه‌ و ته‌نها هه‌ڵبژاردنیش ده‌توانێت گۆڕانكاری‌ بكات"، به‌ڵام جه‌نابی‌ جێگری‌ سه‌رۆك وه‌زیران دیاره‌ بێئاگه‌یه‌ له‌وه‌ی‌ جه‌نابی‌ پارێزگار به‌ هه‌ڵبژاردن نه‌هاتوه‌ تا پێویست بكات به‌ هه‌ڵبژاردن گۆڕانكاری‌ له‌وپۆسته‌دا بكرێت، به‌ڵكو به‌ بڕیاری‌ ژماره‌ 159ی‌ ساڵی‌ 1969ی‌ سه‌رده‌می‌ به‌عس سه‌پێنراوه ‌و هه‌ر به‌ بڕیارێكیش ده‌بێت بڕوات!
 
سێ‌ هه‌ڵبژاردنه‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان هێزی‌ یه‌كه‌مه‌ له‌سه‌ر ئاستی‌ پارێزگای‌ سلێمانی‌، به‌ڵام له‌بری‌ ئه‌وه‌ی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ راده‌ستبكرێت و رێز له‌ئیراده‌ی‌ خه‌ڵك بگیرێت، تا ئه‌م ساته‌ش هێزێكی‌ "كه‌مینه‌ی‌ خۆسه‌پێن" سزای‌ سیاسی‌ ئه‌و ده‌نگانه‌ ده‌دات كه‌ به‌ڵێیان بۆ گۆڕان كردوه‌.

ناكرێت هێزێكی‌ كه‌مینه‌ كه‌ خاوه‌نی‌ ته‌نها چاره‌كێكی‌ ده‌نگه‌كانی‌ پارێزگای‌ سلێمانیه‌، ده‌سه‌ڵاتی‌ له‌سه‌دا سه‌دی‌ هه‌مو جومگه‌كانی‌ حوكمڕانی‌‌ ئه‌م پارێزگایه‌ی‌ له‌ده‌ستدابێت و له‌سه‌ر بنه‌مای‌ ئه‌و پێگه‌ لاوازه‌ش له‌ دابه‌شكارییه‌كی‌ حیزبیدا شه‌ریكه‌ به‌شی‌ ده‌سه‌ڵات و سامان بێت له‌گه‌ڵ پارتێكی‌ تر له‌سه‌ر ئاستی‌ كوردستان، هێزێكی‌ جه‌ماوه‌ری‌ وه‌ك گۆڕانیش كه‌ به‌ته‌نیا خاوه‌نی‌ نزیكه‌ی‌ دو هێنده‌ی‌ ده‌نگه‌كانی‌ ئه‌و بێت په‌راوێزبخرێت و لایه‌نگره‌كانیشی‌ له ‌داموده‌زگاكانی‌ حكومه‌تدا سزای‌ سیاسی‌ بدرێن...
 
بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان هێزێكی‌ مه‌ده‌نی‌ و خاوه‌ن ماڵه‌، له ‌ستراتیژی‌ كاركردنی‌ خۆیدا په‌نابردنی بۆ توندوتیژی‌ توڕ هه‌ڵداوه‌... هه‌ربۆیه‌ ئه‌وه‌ گۆڕان نیه‌ په‌نا بۆ توندوتیژی‌ ببات بۆ ده‌ست به‌سه‌رداگرتنی‌ پارێزگای‌ سلێمانی،‌ به‌ڵكو ئه‌وه‌ ئه‌و به‌رپرسه‌ خۆسه‌پێنانه‌ كه‌ هیچ په‌یوه‌ندییه‌كیان به‌م شاره‌وه‌ نییه‌ و هه‌وڵی دروستكردنی نائارامی ئه‌ده‌ن و له‌به‌رامبه‌ر داوایه‌كی شه‌رعی‌ و یاسایی گۆڕان، كه‌ له‌بری چاره‌سه‌ری سیاسی باس له‌رێوشوێنی ئه‌منی ده‌كه‌ن!
 
جگه‌له‌وه‌ی‌ یه‌كێتی‌ ته‌نها چاره‌كێكی‌ ده‌نگی‌ خه‌ڵكی‌ پارێزگای‌ سلێمانی‌ بردۆته‌وه‌، له‌كۆی 39 كورسیه‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانیش ته‌نها 8 كورسی‌ هه‌یه‌: (گۆڕان 14 كورسی، یه‌كێتی 8 كورسی‌، پارتی‌ 5 كورسی‌، یه‌كگرتو 5 كورسی‌، كۆمه‌ڵی‌ ئیسلامی‌ 3 كورسی‌، گروپێكی‌ سه‌ربه‌خۆ 4 كورسی‌، پێكهاته‌ی‌ ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ پێكده‌هێنن). هه‌ربۆیه‌ یه‌كێتی‌ به‌م كه‌مینه‌ بچوكه‌وه‌ هه‌ڵه‌یه‌كی‌ ستراتیژی‌ گه‌وره‌ ده‌كات ئه‌گه‌ر به‌ په‌نابردن بۆ توندوتیژی‌ و هێزی‌ سه‌ربازی‌ وه‌ڵامی‌ داواكاری‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان و ئۆپۆزسیۆن بداته‌وه‌، چونكه‌ چاره‌سه‌ری‌ قه‌یرانه‌كه‌ ئاڵۆزتر ده‌كات، به‌ڵكو رێگه‌ی‌ دروست ئه‌وه‌یه‌ كێشه‌كه‌ به‌ دانیشتن و دانوستان له‌گه‌ڵ گۆڕان چاره‌سه‌ر بكات، نه‌ك قه‌یرانه‌كه‌ قوڵتر بكاته‌وه‌ كه‌ زه‌ره‌رمه‌ندی‌ یه‌كه‌م خۆی‌ ده‌بێت!
09/11/2013 بینین: 6005
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
چی‌ له‌كۆنگره‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ری‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێ؟...
پارتی‌ و گێچه‌ڵی‌ زۆرینه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ ده‌ستور...
گۆڕان و دروستكردنی‌ هێزی‌ چه‌كدار!...
دواكه‌وتویی‌ فه‌رهه‌نگی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
پرسیار له‌ هه‌ڵوێستی‌ یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵ به‌رامبه‌ر داعش‌...
كاتی جێبەجێكردنی رێكەوتنەکە هاتوە...
ئه‌م قه‌یرانه‌ میراتی‌ ئێوه‌یه‌!...
یه‌كێتی‌ به‌ 20 رێگا ته‌زویری‌ كردوه‌...
یادی سلێمانی و هه‌ستكردن به‌ غوبن و غه‌در!...
ره‌وایه‌ یه‌كێتی‌ به‌ 26%وه‌، حوكمی‌ سلێمانی‌ بكا؟...
ده‌لاله‌ته‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان له‌ 9 خاڵدا...
گه‌وره‌م، ئێوه‌ خودی‌ ده‌ستورن! ...
بارزانی‌ هه‌شت ساڵه‌ چی‌ كردوه‌؟...
ئه‌و وانانه‌ی پێویسته‌ له‌ دیجله‌وه‌ فێری ببین!...
ته‌حه‌داكانی‌ به‌رده‌م جڤاتی‌ نیشتمانی‌ گۆڕان ...
گەنج لە بزوتنەوەی گۆڕاندا!...
چۆن ده‌ستورێكمان ده‌وێ؟...
هه‌شت مانگ و به‌رپرسیاریه‌تی‌ مێژویی‌...
چاكسازی له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا...
گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ موڵكی‌ گشتی؛ دڵۆپێك له‌ ده‌ریایه‌ك...
مەترسییه‌کانی یاسای ئاسایش و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش...
رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌...
خاڵێكی‌"ره‌ش" له‌ مێژوی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا...
دو رێگه‌چاره‌
له‌ به‌رده‌م "یه‌كێتی ‌‌و پارتی" دا...
گۆڕین لە دەسەڵاتی دادوەریی...
هەرگیز كوردستان ناگەڕێتەوە پێش 17ی شوبات...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
بای بای یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ری...
كێیه‌، كورد
په‌رت ده‌كات؟...
بۆچی‌ پاشه‌كشه‌مان كرد؟...
كاته‌كه‌ دره‌نگ بوه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌، یاسای‌
ده‌سته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان دوا بخرێت؟...
كه‌مپه‌ینێك
بۆ ده‌ربازبون له‌ تونێله‌ تاریكه‌كه‌...
(یه‌كێتی‌ و گۆڕان)
لاپه‌ڕه‌یه‌كی‌ نوێ‌...
پیلانێكی‌ مه‌ترسیدار!...
ئه‌ندامه‌ به‌ڕێزه‌كانی‌ په‌رله‌مان؛
ئێوه‌ له‌خه‌می‌ گه‌لدان، یان له‌خه‌می‌ خۆتان؟...
پارتی‌، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات! ...
له‌باره‌ی‌ كاندیدكردنی‌ تاڵه‌بانی‌_یه‌وه‌...
ئه‌مجاره‌ چۆن ململانێ‌ بكه‌ین؟...
هه‌ژاره‌كان......
2010؛ ساڵه‌ خه‌ته‌ره‌كه‌...
میلله‌تێك باجی‌ ئێوه‌ ده‌دات!...
نا بۆمیلیشیای‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌!...
خوا كوردستان بپارێزێت...
گۆڕان ده‌چێ‌ بۆ به‌غدا!...
بێده‌نگی‌ نێچیرڤان بارزانی‌!...
زوڵمكردن له‌ سلێمانی‌...
له‌باره‌ی‌ كێشه‌كه‌ی‌ دانای‌ ئه‌حمه‌د مه‌جید‌و چاودێریی‌ داراییه‌وه‌...
تكایه‌ ئه‌مه‌ كابینه‌ی‌ سێیه‌مه‌، مه‌یكه‌ن به‌شه‌شه‌م...
نه‌خشه‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا...
بارزانی‌، سه‌رۆكێكی‌ بێخه‌م!...
ئایا خه‌ڵك ده‌نگ به‌ مانه‌وه‌ی‌ ئه‌م واقیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌دات، یان به‌ پرۆژه‌ی‌ گۆڕانكاریی‌؟...
دروستكردنی‌
دیكتاتۆرێك بۆ كوردستان...
له‌ په‌راوێزی‌ مشتومڕی‌ ده‌ستووردا
پارتی‌‌و سیستمی‌ پاشایه‌تی‌، یه‌كێتی‌‌و ره‌فتاری‌ دۆڕاوانه‌ ...
پایزی‌ پاوانخوازیی‌...
ترس له‌ قبوڵ نه‌كردنی‌ ئه‌نجامه‌كان ...
ئایا بارزانی‌ پاڵێوراوی‌ یه‌كێتیشه‌؟...
تاقیكردنه‌وه‌ قورسه‌كه‌...
سه‌ربه‌خۆیی‌ له‌ نێوان تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌...
ڤیتۆ مه‌ترسیداره‌كه‌ی‌ بارزانی‌...
كابینه‌ی‌ پێنجه‌م چی‌ كردو چی‌ جێده‌هێڵێت؟...
پێویسته‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌...
ژاوه‌ژاوی‌ چوار حیزبه‌كه‌...
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‌ هه‌مومان به‌دوایدا وێڵین!...
بڕیاره‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌‌و دوو پرسیار...
ئه‌م كارته‌شتان سوتاند...
خه‌ڵكینه‌ په‌رله‌مان
ده‌یه‌وێت ده‌ممان داخه‌ین!...
هۆشیار زێباری‌ چی‌ بۆ كورد كرد‌؟...
ناكۆكییه‌كانی‌ پارتی‌ ‌و یه‌كێتی‌...
بایكۆتكردنی‌ توركمانه‌كان بۆ؟...
رۆژنامه‌ی‌ (رۆژنامه‌)
چی‌ كردووه‌و چی ماوه‌ بیكات!؟ ...
دیسانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ی‌ كورسیی‌ ...
دوای‌ ساڵێك... ئایا ئه‌نجومه‌نی‌ پارته‌ سیاسییه‌كان پێویسته‌؟...
بودجه‌ و داهات و جورئه‌تی‌ په‌رله‌مان ...
په‌رله‌مانه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!...
دیموكراسیه‌تی‌ ته‌وافوقی‌
له‌ كۆنگره‌ی‌ سه‌ندیكای‌ رۆژنامه‌نووساندا...
كڵۆڵی‌ دیبلۆماسیه‌تی‌ كوردی‌...
كه‌ركوك و مه‌ترسی‌......
پارتی‌ و یه‌كێتی‌
به‌رپرسیاری‌ سه‌ره‌كی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ مادده‌ی‌ 140ن...
سیناریۆی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ زۆرینه‌ ...
پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بودجه‌ی‌ ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...