2010؛ ساڵه‌ خه‌ته‌ره‌كه‌

سیروان ره‌شید


بۆ كورد چونه‌ ناو ساڵی‌ (2010)وه‌ ته‌نیا گۆڕینی‌ ژماره‌یه‌كی‌ حیسابی‌ نییه‌، به‌ڵكو سه‌ره‌تای‌ گۆڕانێكی‌ خه‌ته‌رناكه‌ كه‌ چاوه‌ڕوانده‌كرێت به‌سه‌ر كۆی‌ كایه‌كانی‌ ژیانی‌ سیاسی‌‌و ئیداریی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستاندا بێت.

له‌ كاتێكدا چه‌ند رۆژێكی‌ دیكه‌ ده‌چینه‌ ساڵی‌ (2010)وه‌، ده‌سه‌ڵاتداران به‌كۆمه‌ڵێك شكستی‌ زۆره‌وه‌ ده‌مانخه‌نه‌ ساڵێكی‌ نوێوه‌ كه‌ پێده‌چێت سه‌ره‌تای‌ ده‌ستپێكردنی‌ قۆناغێكی‌ دژواربێت كه‌ روبه‌ڕومان ده‌بێته‌وه‌.

له‌سه‌رئاستی‌ ناوخۆیی‌؛ ناڕه‌زایی‌ هاوڵاتییان له‌ كه‌میی‌ خزمه‌تگوزاری‌‌و ئه‌دای‌ حكومه‌ت تا دێت رقئه‌ستورتر خۆی‌ نمایشده‌كات‌و بێئومێدییه‌كی‌ زۆر رویتێكردون‌و له‌حاڵه‌تی‌ ته‌قینه‌وه‌ نزیكبوه‌ته‌وه‌، چونكه‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم سه‌رباری‌ ئیمكانیه‌تێكی‌ دارایی‌ باش كه‌ بودجه‌ی‌ ساڵانه‌كه‌ی‌ له‌ وڵاتانی‌ وه‌ك؛ ئوردون‌و سوریا زیاتره‌، به‌ڵام نه‌یتوانیوه‌ هیچ یه‌كێك له‌ گرفته‌سه‌ره‌كییه‌كانی‌ هاوڵاتییان چاره‌سه‌ربكات‌و كارنامه‌ی‌ تازه‌ی‌ كابینه‌ی‌ نوێش به‌شێوه‌یه‌كی‌ گشتگیر باس له‌چاره‌سه‌ركردنی‌ گرفته‌ خزمه‌تگوزاری‌‌و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ده‌كات به‌بێ‌ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌وله‌ویات بۆ چاره‌سه‌ركردنی‌ گرفته‌ سه‌ره‌تاییه‌كانی‌ رۆژانه‌ی‌ هاوڵاتییان دابنێت.

هه‌روه‌ها له‌ روی‌ ئیدارییه‌وه‌ هێشتا به‌هۆی‌ سیاسه‌ته‌ به‌رژه‌وه‌ندحیزبییه‌كانی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتییه‌وه‌، كورد ناوماڵی‌ خۆی‌ رێك نه‌خستوه‌ته‌وه‌‌و ماڵێكی‌ په‌رته‌وازه‌ی‌ هه‌یه‌ كه‌ به‌فیعلی‌ سیستمی‌ حوكمڕانیی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم دو ئیداره‌یه‌و پێشمه‌رگه‌و ئاسایش‌و بودجه‌كه‌ی‌، حیزبی‌ حوكمڕانیی‌ سلێمانی‌ به‌جیا ته‌حه‌كومی‌ پێوه‌ده‌كات‌و هه‌ولێریش به‌هه‌مانشێوه‌ كه‌ سه‌د له‌ سه‌د وه‌ك (4)ساڵ‌ پێش ئێستایه‌.

له‌سه‌ر ئاستی‌ عێراقی‌؛ مانگی‌ ئازاری‌ داهاتو پڕۆسه‌یه‌كی‌ گرنگ‌و مه‌ترسیداری‌ وه‌ك هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مانی‌ عێراق ئه‌نجامده‌درێت كه‌ به‌نیسبه‌ت كورده‌وه‌ ساڵێكی‌ چاره‌نوسسازه‌، چونكه‌ به‌هه‌مو ماناكان، ئه‌و هه‌ڵبژاردنه‌ داهاتوی‌ سیاسیی‌ عێراق دیاری‌ ده‌كات‌و كوردیش سه‌نگ‌و پێگه‌ی‌ لاواز ده‌بێت‌و له‌ناوه‌ندی‌ بڕیاردان له‌ به‌غدا ئه‌گه‌ری‌ په‌راوێزخستنی‌ ده‌كرێت كه‌ پێده‌چێت مه‌ترسییه‌گه‌وره‌كان له‌م روه‌وه‌ بن:

*كاركردن به‌ (ئیستیحقاقی‌ ئینتیخابی‌) له‌بری‌ (ته‌وافوقی‌ سیاسی‌)، به‌مانای‌ كار به‌ حوكمی‌ (زۆرینه‌و كه‌مینه‌) بكرێت. تاریق هاشمیی‌ گه‌وره‌ سه‌ركرده‌ی‌ سوننه‌، هه‌فته‌ی‌ رابردو له‌ به‌رنامه‌ی‌ (بلاحدود)ی‌ كه‌ناڵی‌ جه‌زیره‌دا وتی‌ "هه‌وڵده‌ده‌ین له‌مه‌ودوا عێراق له‌حكومه‌تی‌ مكه‌وناته‌وه‌ بگۆڕین بۆ حكومه‌تی‌ مواته‌نه‌".

*ئه‌گه‌ری‌ ئه‌وه‌ ده‌كرێت حكومه‌ت‌و په‌رله‌مانی‌ داهاتوی‌ عێراق، سیاسه‌تی‌ (ته‌حجیمكردن) به‌رامبه‌ر به‌ مه‌سعود بارزانی‌، سه‌رۆكی‌ هه‌رێم‌و حكومه‌تی‌ هه‌رێم به‌كاربهێنێت له‌ جۆری‌ بچوككردنه‌وه‌ی‌ چالاكی‌‌و سه‌ردانه‌كانی‌ بۆ ده‌ره‌وه‌و به‌ دوریش نازانرێت هه‌ر له‌و روه‌وه‌، وه‌زاره‌تی‌ ده‌ره‌وه‌ به‌ ره‌سمیی‌ رایبگه‌یه‌نێت كه‌ سه‌رۆكی‌ هه‌رێم وه‌ك هاوڵاتییه‌كی‌ عێراقی‌ بۆی‌ نییه‌ به‌بێ‌ پرسی‌ ناوه‌ند به‌ ئاره‌زوی‌ خۆی‌ سه‌ردنی‌ وڵاتان بكات، جگه‌ له‌وه‌ی‌ هه‌وڵی‌ داخستنی‌ پاشكۆی‌ كوردی‌ له‌باڵیۆزخانه‌كانی‌ عێراق له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵات ده‌دات.

*مه‌ترسییه‌كی‌ دیكه‌ ئه‌وه‌یه‌؛ مانگی‌ ئابی‌ ساڵی‌ داهاتو، ئه‌مریكا هه‌مو كه‌تیبه‌ جه‌نگییه‌كانی‌ له‌ هه‌مو ناوچه‌كانی‌ عێراق به‌ كوردستانیشه‌وه‌ ده‌كشێنێته‌وه‌‌و تائێستا كوردیش روئیای‌ له‌وباره‌یه‌وه‌ رۆشن‌و دڵخۆشكه‌ر نییه‌، ساڵی‌ رابردو بارزانی‌ به‌ رۆژنامه‌ی‌ شه‌رقولئه‌وسه‌تی‌ وت "له‌پاش كشانه‌وه‌ی‌ هێزه‌كانی‌ ئه‌مریكا، ئاماده‌ین له‌هه‌رێمی‌ كوردستان رێگه‌ به‌كردنه‌وه‌ی‌ بنكه‌ی‌ سه‌ربازیی‌ ئه‌مریكا بده‌ین "، نوری‌ مالیكیش له‌(20)ی‌ ئابی‌ هه‌مان ساڵدا ره‌خنه‌ی‌ له‌ كاربه‌ده‌ستانی‌ هه‌رێم گرتو، چوار پرسیاری‌ ئاڕاسته‌كردن كه‌ یه‌كێك له‌وانه‌ ئه‌وه‌بو: "كێ‌ مافی‌ ئه‌وه‌ی‌ به‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ كوردی‌ داوه‌، بڕیاری‌ دامه‌زراندنی‌ بنكه‌ی‌ سه‌ربازیی‌ ئه‌مریكا له‌هه‌رێم بدات؟".

*مه‌سه‌له‌یه‌كی‌ دیكه‌ كه‌ ئێستا بوه‌ته‌ جێی‌ نیگه‌رانیی‌ حكومه‌تی‌ به‌غداو زۆرێك له‌ لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان به‌ سوننه‌و شیعه‌وه‌، بونی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمه‌ به‌سه‌ر كۆنترۆڵكردنی‌ سنورو هاتن‌و چونه‌ده‌ره‌وه‌ی‌ وه‌فدو خه‌ڵكانی‌ بیانییه‌وه‌، به‌غدا نایه‌وێت هه‌رێم ڤیزای‌ هاتنه‌ناوه‌وه‌و چونه‌ده‌ره‌وه‌ ده‌ركات‌و فڕۆكه‌خانه‌كانی‌ هه‌ولێرو سلێمانی‌ له‌لایه‌ن هه‌رێمه‌وه‌ ئیداره‌بكرێن. جگه‌ له‌وه‌ی‌ هه‌وڵی‌ لێسه‌ندنه‌وه‌ی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ كۆنتراكته‌ نه‌وتییه‌كان له‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم ده‌دات.

ته‌نگژه‌كانی‌ هه‌رێمیش له‌گه‌ڵ‌ به‌غدا، نه‌ك هه‌ر چاره‌سه‌ر نه‌كراون، به‌ڵكو له‌ گرژییدا ده‌خولێنه‌وه‌.

(2010) ساڵێكی‌ چاره‌نوسسازه‌ بۆ كورد‌و پێده‌چێت سه‌ره‌تای‌ كۆتاییهاتن بێت به‌ مانگی‌ هه‌نگوینی‌ كورد له‌گه‌ڵ‌ به‌غدا.


29/12/2009 بینین: 3744
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
چی‌ له‌كۆنگره‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ری‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێ؟...
پارتی‌ و گێچه‌ڵی‌ زۆرینه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ ده‌ستور...
گۆڕان و دروستكردنی‌ هێزی‌ چه‌كدار!...
دواكه‌وتویی‌ فه‌رهه‌نگی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
پرسیار له‌ هه‌ڵوێستی‌ یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵ به‌رامبه‌ر داعش‌...
كاتی جێبەجێكردنی رێكەوتنەکە هاتوە...
ئه‌م قه‌یرانه‌ میراتی‌ ئێوه‌یه‌!...
یه‌كێتی‌ به‌ 20 رێگا ته‌زویری‌ كردوه‌...
یادی سلێمانی و هه‌ستكردن به‌ غوبن و غه‌در!...
یه‌كێتی‌ قه‌یرانه‌كه‌ قوڵده‌كاته‌وه‌، یان چاره‌سه‌ر؟...
ره‌وایه‌ یه‌كێتی‌ به‌ 26%وه‌، حوكمی‌ سلێمانی‌ بكا؟...
ده‌لاله‌ته‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان له‌ 9 خاڵدا...
گه‌وره‌م، ئێوه‌ خودی‌ ده‌ستورن! ...
بارزانی‌ هه‌شت ساڵه‌ چی‌ كردوه‌؟...
ئه‌و وانانه‌ی پێویسته‌ له‌ دیجله‌وه‌ فێری ببین!...
ته‌حه‌داكانی‌ به‌رده‌م جڤاتی‌ نیشتمانی‌ گۆڕان ...
گەنج لە بزوتنەوەی گۆڕاندا!...
چۆن ده‌ستورێكمان ده‌وێ؟...
هه‌شت مانگ و به‌رپرسیاریه‌تی‌ مێژویی‌...
چاكسازی له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا...
گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ موڵكی‌ گشتی؛ دڵۆپێك له‌ ده‌ریایه‌ك...
مەترسییه‌کانی یاسای ئاسایش و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش...
رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌...
خاڵێكی‌"ره‌ش" له‌ مێژوی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا...
دو رێگه‌چاره‌
له‌ به‌رده‌م "یه‌كێتی ‌‌و پارتی" دا...
گۆڕین لە دەسەڵاتی دادوەریی...
هەرگیز كوردستان ناگەڕێتەوە پێش 17ی شوبات...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
بای بای یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ری...
كێیه‌، كورد
په‌رت ده‌كات؟...
بۆچی‌ پاشه‌كشه‌مان كرد؟...
كاته‌كه‌ دره‌نگ بوه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌، یاسای‌
ده‌سته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان دوا بخرێت؟...
كه‌مپه‌ینێك
بۆ ده‌ربازبون له‌ تونێله‌ تاریكه‌كه‌...
(یه‌كێتی‌ و گۆڕان)
لاپه‌ڕه‌یه‌كی‌ نوێ‌...
پیلانێكی‌ مه‌ترسیدار!...
ئه‌ندامه‌ به‌ڕێزه‌كانی‌ په‌رله‌مان؛
ئێوه‌ له‌خه‌می‌ گه‌لدان، یان له‌خه‌می‌ خۆتان؟...
پارتی‌، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات! ...
له‌باره‌ی‌ كاندیدكردنی‌ تاڵه‌بانی‌_یه‌وه‌...
ئه‌مجاره‌ چۆن ململانێ‌ بكه‌ین؟...
هه‌ژاره‌كان......
میلله‌تێك باجی‌ ئێوه‌ ده‌دات!...
نا بۆمیلیشیای‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌!...
خوا كوردستان بپارێزێت...
گۆڕان ده‌چێ‌ بۆ به‌غدا!...
بێده‌نگی‌ نێچیرڤان بارزانی‌!...
زوڵمكردن له‌ سلێمانی‌...
له‌باره‌ی‌ كێشه‌كه‌ی‌ دانای‌ ئه‌حمه‌د مه‌جید‌و چاودێریی‌ داراییه‌وه‌...
تكایه‌ ئه‌مه‌ كابینه‌ی‌ سێیه‌مه‌، مه‌یكه‌ن به‌شه‌شه‌م...
نه‌خشه‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا...
بارزانی‌، سه‌رۆكێكی‌ بێخه‌م!...
ئایا خه‌ڵك ده‌نگ به‌ مانه‌وه‌ی‌ ئه‌م واقیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌دات، یان به‌ پرۆژه‌ی‌ گۆڕانكاریی‌؟...
دروستكردنی‌
دیكتاتۆرێك بۆ كوردستان...
له‌ په‌راوێزی‌ مشتومڕی‌ ده‌ستووردا
پارتی‌‌و سیستمی‌ پاشایه‌تی‌، یه‌كێتی‌‌و ره‌فتاری‌ دۆڕاوانه‌ ...
پایزی‌ پاوانخوازیی‌...
ترس له‌ قبوڵ نه‌كردنی‌ ئه‌نجامه‌كان ...
ئایا بارزانی‌ پاڵێوراوی‌ یه‌كێتیشه‌؟...
تاقیكردنه‌وه‌ قورسه‌كه‌...
سه‌ربه‌خۆیی‌ له‌ نێوان تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌...
ڤیتۆ مه‌ترسیداره‌كه‌ی‌ بارزانی‌...
كابینه‌ی‌ پێنجه‌م چی‌ كردو چی‌ جێده‌هێڵێت؟...
پێویسته‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌...
ژاوه‌ژاوی‌ چوار حیزبه‌كه‌...
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‌ هه‌مومان به‌دوایدا وێڵین!...
بڕیاره‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌‌و دوو پرسیار...
ئه‌م كارته‌شتان سوتاند...
خه‌ڵكینه‌ په‌رله‌مان
ده‌یه‌وێت ده‌ممان داخه‌ین!...
هۆشیار زێباری‌ چی‌ بۆ كورد كرد‌؟...
ناكۆكییه‌كانی‌ پارتی‌ ‌و یه‌كێتی‌...
بایكۆتكردنی‌ توركمانه‌كان بۆ؟...
رۆژنامه‌ی‌ (رۆژنامه‌)
چی‌ كردووه‌و چی ماوه‌ بیكات!؟ ...
دیسانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ی‌ كورسیی‌ ...
دوای‌ ساڵێك... ئایا ئه‌نجومه‌نی‌ پارته‌ سیاسییه‌كان پێویسته‌؟...
بودجه‌ و داهات و جورئه‌تی‌ په‌رله‌مان ...
په‌رله‌مانه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!...
دیموكراسیه‌تی‌ ته‌وافوقی‌
له‌ كۆنگره‌ی‌ سه‌ندیكای‌ رۆژنامه‌نووساندا...
كڵۆڵی‌ دیبلۆماسیه‌تی‌ كوردی‌...
كه‌ركوك و مه‌ترسی‌......
پارتی‌ و یه‌كێتی‌
به‌رپرسیاری‌ سه‌ره‌كی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ مادده‌ی‌ 140ن...
سیناریۆی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ زۆرینه‌ ...
پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بودجه‌ی‌ ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...