ره‌وایه‌ یه‌كێتی‌ به‌ 26%وه‌، حوكمی‌ سلێمانی‌ بكا؟

سیروان ره‌شید


یه‌كێتی‌ نیشتمانی‌ كوردستان، ماوه‌ی‌ چوار ساڵ زیاتره‌ شه‌رعیه‌تی‌ حكومڕانییان له ‌پارێزگای‌ سلێمانی‌ له‌ده‌ستداوه‌، ئێستا وه‌ك "كه‌مینه‌یه‌كی‌ خۆسه‌پێن"، به‌زۆر و به‌ناشه‌رعی‌ ده‌ستیان به‌سه‌ر ئیداره ‌و موقه‌ده‌راتی‌ خه‌ڵكی‌ پارێزگای‌ سلێمانیدا گرتوه‌.

دور له‌ كاریگه‌ری‌ "ناوچه‌گه‌رێتی"‌، سلێمانی‌ به‌درێژایی‌ مێژوی‌ شۆڕش و خه‌باتی‌ چه‌كداری‌، قه‌ڵای‌ به‌رگریكردن بوه‌ دژ به‌داگیركه‌ران‌و كوانوی‌ جۆشدانی‌ خه‌باتی‌ فیكری‌‌و سیاسی‌‌و شۆڕش‌ بوه‌، ئه‌مه‌ سه‌رباری‌ ئه‌وه‌ی‌ له‌ماڵوێرانی‌ و قوربانیدانیشدا خه‌ڵكی‌ ئه‌م پارێزگایه‌ به‌شی‌ شێری‌ قوربانیه‌كانیان به‌ركه‌وتوه‌ له‌ زۆری‌ ژماره‌ی‌ (شه‌هید و قوربانیانی‌ ئه‌نفالكراو كیمیایباراندا).

سه‌رباری‌ ئه‌وه‌ی‌ له‌دوای‌ راپه‌رینیشه‌وه‌ و به‌تایبه‌تیتریش له‌ دوای‌ 2003وه‌ خه‌ڵكی‌ ئه‌م پارێزگایه‌ له‌بواری‌ په‌راوێزخستن‌و فه‌رامۆشكردنی سیاسی‌ و حوكمڕانیه‌وه‌ له‌پۆسته‌ باڵاكانی‌ هه‌رێم و به‌غداش له‌جۆری‌ (سه‌رۆكی‌ هه‌رێم و جێگره‌كه‌ی‌، سه‌رۆكی‌ حكومه‌ت و جێگره‌كه‌ی‌، سه‌رۆكی‌ په‌رله‌مان و جێگره‌كه‌ی‌ و سه‌رۆكی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ دادوه‌ری‌ هه‌رێم و پۆسته‌ سیادیه‌كانی‌ كورد له‌ به‌غدا، خه‌ڵكی‌ سلێمانی‌ هه‌ست به‌ "غوبن"ێكی‌ گه‌وره‌ ده‌كات له‌ زوڵملێكردن به‌هۆی‌ سیاسه‌ته‌ هه‌ڵه‌ و به‌ئه‌نقه‌سته‌كانی‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی‌ یه‌كێتی‌ نیشتمانیه‌وه‌.

پارێزگای‌ سلێمانی‌ گه‌وره‌ترین پارێزگای‌ هه‌رێمی‌ كوردستانه‌ له‌ڕوی‌ روبه‌رو ژماره‌ی‌ دانیشتوانه‌وه (سلێمانی‌ 1989076 كه‌سه‌، هه‌ولێر1643944 كه‌سه‌، دهۆك 1246065 كه‌سه‌)، هه‌روه‌ها له‌سه‌ر ئاستی‌ عێراقیش له‌دوای‌ پارێزگاكانی‌ به‌غداو به‌سراو نه‌ینه‌واوه‌، چواره‌م گه‌وره‌ترین پارێزگایه‌ له‌ڕوی‌ ژماره‌ی‌ دانیشتوانه‌وه‌... یه‌كێـتی‌، له‌كۆی‌ سێ‌ هه‌ڵبژاردنی‌ رابردودا به‌رێژه‌یه‌كی‌ به‌رچاو له‌ پارێزگای‌ سلێمانی‌ به‌م شێوه‌یه‌ دۆڕاندویه‌تی‌:
# له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ 25/7/2009: یه‌كێـتی‌ و پارتی‌ پێكه‌وه‌ (298) هه‌زار ده‌نگیان له‌پارێزگای‌ سلێمانی‌ هێناوه‌، گۆڕان به‌ته‌نها (315) هه‌زار ده‌نگی‌ هێنا.
# له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ 7/3/ 2010: یه‌كێتی ‌(237) هه‌زار ده‌نگی‌ له‌سلێمانی‌ هێنا، گۆڕان (298) هه‌زار ده‌نگی‌ هێنا.
# له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ 21/9/2013 یه‌كێتی ‌(215) هه‌زار ده‌نگی‌ به‌رێژه‌ی‌ 26% له‌ پارێزگای‌ سلێمانی‌ هێناوه‌، گۆڕان (350) هه‌زار ده‌نگی‌ به‌رێژه‌ی‌ 42% هێناوه‌.

نه‌مانی‌ شه‌رعیه‌تی‌ حوكمڕانی‌ یه‌كێتی‌ له ‌پارێزگای‌ سلێمانی‌ به‌پێی‌ ده‌ره‌نجامه‌كانی‌ هه‌ڵبژاردن ده‌سه‌ڵاتدارانی‌ ئه‌م حیزبه‌ی‌ به‌جۆرێك به‌لاڕێدا بردوه‌ كه‌ده‌ست بۆ هه‌مو ناقانونییه‌ك و یاریكردنێك به‌ ئیراده‌ی‌ خه‌ڵكه‌كه‌ی‌ ببه‌ن و ره‌وشه‌كه‌یان به‌و ده‌ره‌نجامه‌ بردوه‌ كه‌ له‌سه‌ر ئاستی‌ 18پارێزگای‌ عێراقدا، تاكه‌ پارێزگاری‌ هه‌ڵنه‌بژێردراو ته‌نها پارێزگاری‌ سلێمانی (به‌هرۆز محه‌مه‌د ساڵح)ه‌ كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ نایاسای‌ و ناشه‌رعی‌ و به‌ده‌ر له‌هه‌ڵبژاردنی‌ له‌لایه‌ن (ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگا)وه‌، به‌پێی‌ یاسای‌ 159ی‌ ساڵی‌ 1969ی‌ سه‌رده‌می‌ به‌عس له‌لایه‌ن ئیداره‌ی‌ گشتی‌ و كۆمپانیای‌ نۆكانی‌ سه‌ر به‌ یه‌كێتی‌ نیشتمانی‌ كوردستانه‌وه‌ به‌زۆر وه‌ك پارێزگار سه‌پێنراوه‌، كه‌ ئه‌م یاسایه‌ له‌هیچ شوێنێكی‌ عیراق به‌ هه‌ولێر و دهۆكیشه‌وه‌ كاری‌ پێناكرێت.

ده‌سه‌ڵاتداریه‌تی‌ یه‌كێتی‌ له‌م پارێزگایه‌دا ده‌ره‌نجامی‌ حكومڕانیه‌كی‌ دروست و شه‌رعیه‌تی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ نیه‌، به‌ڵكو به‌حوكمی‌ زاڵبونێكی‌ ناشه‌رعی‌ درێژكردنه‌وه‌ی‌ حوكمڕانیه ‌و ده‌سه‌ڵاتداره‌كانیان به‌سه‌ر خه‌ڵكی‌ ئه‌م پارێزگایه‌دا خۆیان سه‌پاندوه‌، كه‌ پێناچێت چیدی‌ خه‌ڵكی‌ ئه‌م پارێزگایه‌ ئه‌م جۆره‌ حكومڕانیه‌ له ‌یه‌كێتی‌ قبوڵبكات ئه‌گه‌ر یه‌كێتی‌ یه‌كێك له‌م خیارانه‌ هه‌ڵنه‌بژێرێت:
یه‌كه‌م: رازیبون به‌ هه‌ڵبژاردنی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاكان، له‌كاتێكی‌ دیاریكراودا كه‌ له‌ماوه‌یه‌كی‌ زه‌مه‌نی‌ 3 مانگی‌ داهاتودا له‌ 30/1/2014 وه‌ك ساڵرۆژی‌ یه‌كه‌م هه‌ڵبژاردنی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاكان ئه‌نجامبدرێت، یاخود له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌ران له‌ 30/4/2014، ئه‌نجامبدرێت، كه‌ به‌هه‌مو پێوه‌رێك نابێت له‌م كاتانه‌دا زیاتر دوابخرێ.
دوه‌م: یان له‌مانگی‌ داهاتوه‌وه‌ یه‌كێتی‌ مل بۆ ئه‌وه‌بدات كه‌ ئیداره‌یه‌كی‌ هاوبه‌ش له‌هه‌مو هێزه‌ سیاسیه‌كان به‌پێی‌ ئیستحقاق و ده‌ره‌نجامه‌كانی‌ سێ‌ هه‌ڵبژاردنی‌ رابردو له‌ (گۆڕان و یه‌كێتی‌ و یه‌كگرتو و پارتی‌ و كۆمه‌ڵ) له‌سلێمانی‌ پێك بهێنرێت.
سێیه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كێتی‌ به‌هیچ یه‌كێك له‌م دو سیناریۆیه‌ی‌ سه‌ره‌وه‌ رازینه‌بێت، ده‌بێت رێگه‌ بدات، تا ئه‌وكاته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاكان ده‌كرێت، به‌ڕێوه‌بردنی‌ پارێزگاكه‌ له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگای‌ ئێستاوه‌، حكومه‌تی‌ خۆجێی‌ سلێمانی‌ دروست بكرێت، كه‌ چونكه‌ یاسای ‌(71)ی‌ بریمه‌ر ده‌ڵێت: "هه‌ر پارێزگایه‌ك هه‌ڵبژاردنی‌ دوباره‌ی‌ نه‌كرد به‌هه‌مان فه‌رمان به‌رده‌وام ده‌بێت له‌كاره‌كانی‌" هه‌روه‌ها له‌یاسای‌ ژماره‌ (4)ی‌ ساڵی‌ 2009ی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ پارێزگاكانی‌ هه‌رێم كه‌ له‌لایه‌ن په‌رله‌مانی‌ كوردستانه‌وه‌ ده‌رچوه‌ له‌ ماده‌ی‌ (31) له‌ بڕگه‌ی‌ (3)دا ده‌ڵێت: "ئه‌گه‌ر هه‌ڵبژاردن ئه‌نجام نه‌درا، ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاكان به‌رده‌وام ده‌بن له‌كاره‌كانی‌ خۆیان هه‌تا ئه‌نجومه‌نی‌ نوێ‌ هه‌ڵده‌بژێردرێت".

واته‌ ئه‌م ئه‌نجومه‌نانه‌ی‌ ئێستا شه‌رعیه‌تی ئیداری‌ و چاودێریی حكومه‌تی‌ خۆجێییان ماوه‌ تا ئه‌وكاته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ نوێی‌ پارێزگاكان ده‌كرێت. بژارده‌ی‌ دروست له‌به‌رده‌م یه‌كێتیدا رێزگرتنه‌ له ‌پره‌نسیپه‌كانی‌ دیموكراسی‌ و ئیراده‌ی‌ میلله‌ت، بۆیه‌ ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاتدارانی‌ یه‌كێتیش نایانه‌وێت ئارامی‌ و ئاشتی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ له‌م پارێزگایه‌دا تێكبچێت، نابێ‌ چیدی‌ وه‌ك و "كه‌مینه‌یه‌كی‌ خۆسه‌پێن" به‌ به‌ده‌ستهێنانی‌ ته‌نها 26%ی‌ ده‌نگی‌ خه‌ڵكی‌ ئه‌م پارێزگایه‌ به‌ته‌نها حوكمی‌ زۆرینه‌یه‌كی‌ شه‌رعی‌ بكه‌ن! چونكه‌ خه‌ڵكی‌ قاره‌مانی‌ ئه‌م پارێزگایه‌ له‌لایه‌ن هیچ رژێم و هێزێكه‌وه‌ ده‌سته‌مۆ ناكرێ‌ و ئه‌ستور بونی‌ رقی‌ خه‌ڵكی‌ سلێمانی‌ له‌به‌رامبه‌ر سیاسه‌ته‌ هه‌ڵه‌كانی‌ یه‌كێتی‌ باجی‌ مه‌ترسیداری‌ به‌دوادا دێت!...
31/10/2013 بینین: 6599
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
چی‌ له‌كۆنگره‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ری‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێ؟...
پارتی‌ و گێچه‌ڵی‌ زۆرینه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ ده‌ستور...
گۆڕان و دروستكردنی‌ هێزی‌ چه‌كدار!...
دواكه‌وتویی‌ فه‌رهه‌نگی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
پرسیار له‌ هه‌ڵوێستی‌ یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵ به‌رامبه‌ر داعش‌...
كاتی جێبەجێكردنی رێكەوتنەکە هاتوە...
ئه‌م قه‌یرانه‌ میراتی‌ ئێوه‌یه‌!...
یه‌كێتی‌ به‌ 20 رێگا ته‌زویری‌ كردوه‌...
یادی سلێمانی و هه‌ستكردن به‌ غوبن و غه‌در!...
یه‌كێتی‌ قه‌یرانه‌كه‌ قوڵده‌كاته‌وه‌، یان چاره‌سه‌ر؟...
ده‌لاله‌ته‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان له‌ 9 خاڵدا...
گه‌وره‌م، ئێوه‌ خودی‌ ده‌ستورن! ...
بارزانی‌ هه‌شت ساڵه‌ چی‌ كردوه‌؟...
ئه‌و وانانه‌ی پێویسته‌ له‌ دیجله‌وه‌ فێری ببین!...
ته‌حه‌داكانی‌ به‌رده‌م جڤاتی‌ نیشتمانی‌ گۆڕان ...
گەنج لە بزوتنەوەی گۆڕاندا!...
چۆن ده‌ستورێكمان ده‌وێ؟...
هه‌شت مانگ و به‌رپرسیاریه‌تی‌ مێژویی‌...
چاكسازی له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا...
گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ موڵكی‌ گشتی؛ دڵۆپێك له‌ ده‌ریایه‌ك...
مەترسییه‌کانی یاسای ئاسایش و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش...
رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌...
خاڵێكی‌"ره‌ش" له‌ مێژوی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا...
دو رێگه‌چاره‌
له‌ به‌رده‌م "یه‌كێتی ‌‌و پارتی" دا...
گۆڕین لە دەسەڵاتی دادوەریی...
هەرگیز كوردستان ناگەڕێتەوە پێش 17ی شوبات...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
بای بای یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ری...
كێیه‌، كورد
په‌رت ده‌كات؟...
بۆچی‌ پاشه‌كشه‌مان كرد؟...
كاته‌كه‌ دره‌نگ بوه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌، یاسای‌
ده‌سته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان دوا بخرێت؟...
كه‌مپه‌ینێك
بۆ ده‌ربازبون له‌ تونێله‌ تاریكه‌كه‌...
(یه‌كێتی‌ و گۆڕان)
لاپه‌ڕه‌یه‌كی‌ نوێ‌...
پیلانێكی‌ مه‌ترسیدار!...
ئه‌ندامه‌ به‌ڕێزه‌كانی‌ په‌رله‌مان؛
ئێوه‌ له‌خه‌می‌ گه‌لدان، یان له‌خه‌می‌ خۆتان؟...
پارتی‌، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات! ...
له‌باره‌ی‌ كاندیدكردنی‌ تاڵه‌بانی‌_یه‌وه‌...
ئه‌مجاره‌ چۆن ململانێ‌ بكه‌ین؟...
هه‌ژاره‌كان......
2010؛ ساڵه‌ خه‌ته‌ره‌كه‌...
میلله‌تێك باجی‌ ئێوه‌ ده‌دات!...
نا بۆمیلیشیای‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌!...
خوا كوردستان بپارێزێت...
گۆڕان ده‌چێ‌ بۆ به‌غدا!...
بێده‌نگی‌ نێچیرڤان بارزانی‌!...
زوڵمكردن له‌ سلێمانی‌...
له‌باره‌ی‌ كێشه‌كه‌ی‌ دانای‌ ئه‌حمه‌د مه‌جید‌و چاودێریی‌ داراییه‌وه‌...
تكایه‌ ئه‌مه‌ كابینه‌ی‌ سێیه‌مه‌، مه‌یكه‌ن به‌شه‌شه‌م...
نه‌خشه‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا...
بارزانی‌، سه‌رۆكێكی‌ بێخه‌م!...
ئایا خه‌ڵك ده‌نگ به‌ مانه‌وه‌ی‌ ئه‌م واقیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌دات، یان به‌ پرۆژه‌ی‌ گۆڕانكاریی‌؟...
دروستكردنی‌
دیكتاتۆرێك بۆ كوردستان...
له‌ په‌راوێزی‌ مشتومڕی‌ ده‌ستووردا
پارتی‌‌و سیستمی‌ پاشایه‌تی‌، یه‌كێتی‌‌و ره‌فتاری‌ دۆڕاوانه‌ ...
پایزی‌ پاوانخوازیی‌...
ترس له‌ قبوڵ نه‌كردنی‌ ئه‌نجامه‌كان ...
ئایا بارزانی‌ پاڵێوراوی‌ یه‌كێتیشه‌؟...
تاقیكردنه‌وه‌ قورسه‌كه‌...
سه‌ربه‌خۆیی‌ له‌ نێوان تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌...
ڤیتۆ مه‌ترسیداره‌كه‌ی‌ بارزانی‌...
كابینه‌ی‌ پێنجه‌م چی‌ كردو چی‌ جێده‌هێڵێت؟...
پێویسته‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌...
ژاوه‌ژاوی‌ چوار حیزبه‌كه‌...
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‌ هه‌مومان به‌دوایدا وێڵین!...
بڕیاره‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌‌و دوو پرسیار...
ئه‌م كارته‌شتان سوتاند...
خه‌ڵكینه‌ په‌رله‌مان
ده‌یه‌وێت ده‌ممان داخه‌ین!...
هۆشیار زێباری‌ چی‌ بۆ كورد كرد‌؟...
ناكۆكییه‌كانی‌ پارتی‌ ‌و یه‌كێتی‌...
بایكۆتكردنی‌ توركمانه‌كان بۆ؟...
رۆژنامه‌ی‌ (رۆژنامه‌)
چی‌ كردووه‌و چی ماوه‌ بیكات!؟ ...
دیسانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ی‌ كورسیی‌ ...
دوای‌ ساڵێك... ئایا ئه‌نجومه‌نی‌ پارته‌ سیاسییه‌كان پێویسته‌؟...
بودجه‌ و داهات و جورئه‌تی‌ په‌رله‌مان ...
په‌رله‌مانه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!...
دیموكراسیه‌تی‌ ته‌وافوقی‌
له‌ كۆنگره‌ی‌ سه‌ندیكای‌ رۆژنامه‌نووساندا...
كڵۆڵی‌ دیبلۆماسیه‌تی‌ كوردی‌...
كه‌ركوك و مه‌ترسی‌......
پارتی‌ و یه‌كێتی‌
به‌رپرسیاری‌ سه‌ره‌كی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ مادده‌ی‌ 140ن...
سیناریۆی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ زۆرینه‌ ...
پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بودجه‌ی‌ ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...