بۆچی‌ پاشه‌كشه‌مان كرد؟

سیروان ره‌شید

وه‌رگرتنی‌ پۆستی‌ باڵا، به‌ته‌نیا سه‌ركه‌وتن نییه‌، به‌ڵكو سه‌ركه‌وتنی‌ سیاسیی‌ راسته‌قینه‌ له‌وه‌دایه‌؛ ئه‌و پۆستانه‌ بۆ كاریگه‌ریی‌ دروستكردن به‌كاربهێنرێت به‌ شێوه‌یه‌ك له‌خزمه‌تی‌ به‌ده‌ستهێنانی‌ ماف و دۆزه‌نه‌ته‌وه‌ییه‌كانماندا بێت.

هه‌ردو حیزبه‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌كه‌ی‌ هه‌رێم (پارتی‌‌و یه‌كێتی‌) روبه‌ڕوی‌ (شۆكێكی‌ سیاسی‌) قورس بونه‌ته‌وه‌، كه‌ ئه‌ویش خۆی‌ له‌ به‌شداریكردنی‌ كورد له‌ حكومه‌تی‌ تازه‌ی‌ عێراقدا ده‌بینێته‌وه‌‌و نازانن چۆن ئه‌و هه‌ڵه‌ گه‌وره‌یه‌ی‌ له‌ رابردو كردویانه‌ پینه‌ی‌ بكه‌ن!.

هه‌فته‌یه‌كه‌ نوری‌ مالیكی‌ راسپێردراوه‌ بۆ پێكهێنانی‌ كابینه‌كه‌ی‌، كه‌ وه‌ك راگه‌یه‌نراوه‌ پێدانی‌ پۆستی‌ وه‌زاریی‌ له‌سه‌ر بنه‌مانی‌ سیستمی‌ خاڵ‌ ده‌بێ‌‌و بۆ هه‌ر خاڵێك (2.24) كورسی‌ په‌رله‌مان دیاریكراوه‌.

ژماره‌ی‌ خاڵه‌كانی‌ لیسته‌ كوردییه‌كانیش به‌مشێوه‌یه‌ یه‌:
لیستی‌ هاوپه‌یمانیی‌، كه‌ خاوه‌نی‌ (43) كورسییه‌، (19.5) خاڵی‌ هه‌یه‌.
لیستی‌ گۆڕان، كه‌ خاوه‌نی‌ (8) كورسییه‌، (3.58) خاڵی‌ هه‌یه‌.
لیستی‌ یه‌كگرتو، كه‌ خاوه‌نی‌ (4) كورسییه‌، (1.79) خاڵی‌ هه‌یه‌.
لیستی‌ كۆمه‌ڵ‌، كه‌ خاوه‌نی‌ (2) كورسییه‌ (90,.) واته‌ كه‌متر له‌ خاڵێكی‌ هه‌یه‌.

رۆژی‌ شه‌ممه‌ی‌ رابردو 27/11/2010 سه‌رۆكی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان به‌ مه‌به‌ستی‌ گفتوگۆكردن له‌ باره‌ی‌ دابه‌شكردنی‌ پۆسته‌كان، لایه‌نه‌كانی‌ نێو ئیئتیلافی‌ فراكسیۆنه‌ كوردستانییه‌كانی‌ كۆكرده‌وه‌. میدیاكان له‌ هه‌واڵی‌ ئه‌و كۆبونه‌وه‌یه‌دا باسیان له‌وه‌ كرد؛ كه‌ بارزانی‌ وتویه‌تی‌: «سه‌ركه‌وتنی‌ گه‌وره‌مان به‌ده‌ستهێناوه‌، به‌ پێچه‌وانه‌ی‌ ئه‌وانه‌ی‌ كه‌ ده‌ڵێن، سه‌نگی‌ كورد له‌ عێراقدا لاواز بوه‌»، به‌ڵام با بزانین سه‌نگ‌و پێگه‌ی‌ كورد له‌كوێدا به‌رزبوه‌ته‌وه‌؟.

* له‌ روی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ ته‌شریعی‌:
ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌رانی‌ عێراق، ده‌زگای‌ یاسادانانه‌ له‌ عێراقدا. ئوسامه‌ نوجه‌یفی‌، سه‌رۆكی‌ په‌رله‌مان به‌ یه‌كێك له‌ عه‌ره‌به‌ شۆڤێنییه‌كانی‌ دژ به‌ خواسته‌كانی‌ كورد له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێت‌و دو ساڵ‌ به‌ر له‌ ئێستا، لیستی‌ هاوپه‌یمانیی‌ كوردستانی‌ داوای‌ لێسه‌ندنه‌وه‌ی‌ متمانه‌ی‌  له‌ كاری‌ په‌رله‌مانتاریی‌ لێكرد.

هه‌روه‌ها قوسه‌ی‌ سوهه‌یل جێگری‌ یه‌كه‌می‌ سه‌رۆكی‌ په‌رله‌مان، كه‌ له‌ ره‌وتی‌ سه‌دره‌، به‌ هه‌مانشێوه‌ ناوبراو له‌ ده‌وره‌ی‌ پێشو له‌ (22)ی‌ ته‌مموزی‌ (2008) ، له‌گه‌ڵ‌ كۆمه‌ڵێك په‌رله‌مانتاری‌ دیكه‌ی‌ سوننه‌ و توركمان یه‌كیانگرته‌وه‌ و هه‌مواری‌ یاسای‌ هه‌ڵبژاردنیان له‌ زیانی‌ كوردو پێدانی‌ باری‌ تایبه‌ت بۆ كه‌ركوك تێپه‌ڕاند.

دانانی‌ ئه‌و كه‌سایه‌تییانه‌ له‌و پۆسته‌ هه‌ستیارانه‌دا‌و ده‌نگپێدانی‌ نوێنه‌رانی‌ كورد پێیان، به‌بێ‌ ئه‌وه‌ی‌ هیچ ڤیتۆو ته‌حه‌فوزێكیان له‌سه‌ریان هه‌بێت، جێگه‌ی‌ سه‌رسوڕمان‌و پرسیاره‌!.

* له‌ڕوی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ جێبه‌جێكردنه‌وه‌:
پێگه‌ی‌ كورد له‌م بواره‌شدا به‌ به‌راورد به‌ ده‌وره‌ی‌ رابردو، رو له‌ پاشه‌كشه‌یه‌، ئه‌گه‌رچی‌ پۆستی‌ سه‌رۆك كۆمار له‌ روی‌ شكڵییه‌وه‌ بۆ كورد گرنگ بوه‌، به‌ڵام ته‌نیا پۆستێكی‌ ره‌مزییه‌ و سه‌رۆك كۆمار ده‌سه‌ڵاتی‌ ته‌نفیزیی‌ نییه‌، تاڵه‌بانی‌ له‌ چاوپێكه‌وتنێكی‌ گۆڤاری‌ (گوڵان)دا، وتی‌: «ئه‌مجاره‌، ده‌سه‌ڵاتی‌ ڤیتۆكردنی‌ یاساكانی‌ په‌رله‌مانم نامێنێت.

له‌ناو كابینه‌ی‌ حكومه‌تیشدا، له‌ خولی‌ پێشودا كورد پۆستی‌ جێگری‌ یه‌كه‌می‌ سه‌رۆك وه‌زیران ‌و حه‌وت وه‌زاره‌تی‌ به‌ده‌سته‌وه‌ بو، به‌ڵام له‌ ئێستادا كه‌ لیستی‌ هاوپه‌یمانیی‌ خاوه‌نی‌ (43) كورسی‌ په‌رله‌مانیی‌‌و (19.5) خاڵه‌؛ پۆستی‌ سه‌رۆكی‌ كۆمارو جێگری‌ سه‌رۆكی‌ په‌رله‌مانی‌ بردوه‌ به‌ (15) خاڵ‌‌و (4.5) ماوه‌ته‌و ئه‌وپه‌ڕی‌ ده‌توانێت پۆستی‌ جێگری‌ سه‌رۆك وه‌زیران ببات به‌ (5) خاڵ‌، كه‌ پارتی‌ بۆ د.رۆژ نوری‌ شاوه‌یسی‌ دیاریكردوه‌.

به‌پێی‌ ئه‌م هاوكێشه‌یه‌ یه‌كێتی‌‌و پارتی‌ هیچ پۆستێكی‌ دیكه‌ی‌ وه‌زاره‌تی‌ سیادیی‌‌و وه‌زاره‌تی‌ دیكه‌یان به‌رناكه‌وێت.

ئاماژه‌كانی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌ت پێمانده‌ڵێت: هاوكێشه‌كه‌ گه‌رهه‌روابمێنێت له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی‌ دواڕۆژی‌ كورددا نابێت.

*چۆن‌و كێ‌ لێی‌ به‌رپرسه‌؟
لیسته‌ براوه‌كانی‌ شیعه‌و سوننه‌، به‌ پاڵپشتیكردنی‌ ده‌ستپێشخه‌رییه‌كه‌ی‌ بارزانی‌، كوردیان روگیر كرد، تا ده‌ستبه‌رداری‌ مه‌رج ‌و كارنامه‌ (19) خاڵییه‌كه‌ی‌ بێت، كه‌ له‌ خاڵی‌ كۆتایی‌ ئه‌و كارنامه‌یه‌شدا، باسی‌ ئه‌وه‌ كراوه‌، «ئه‌گه‌ر كورد له‌ حكومه‌ت كشایه‌وه‌، كابینه‌كه‌ به‌ هه‌ڵوه‌شاوه‌ حساب بكرێت. به‌ڵام نوێنه‌رانی‌ كورد نه‌یانتوانی‌ لایه‌نی‌ كه‌می‌ ئه‌م مه‌رجانه‌ش به‌ مۆركراویی‌ له‌ رێككه‌وتنه‌كه‌ بچه‌سپێنن.

هۆیه‌كی‌ سه‌ره‌كیی‌ بۆ دابه‌زینی‌ سه‌نگی‌ كورد له‌ عێراقدا، ده‌نگدان ‌و رازیبونی‌ لیستی‌ هاوپه‌یمانیی‌ بو له‌ خولی‌ پێشوی‌ په‌رله‌ماندا، به‌ هه‌مواری‌ یاسای‌ ژماره‌ (16)ی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مانی‌ عێراق له‌ 6/12/2009 دا، كه‌ به‌و هۆیه‌وه‌ له‌ كۆی‌ (50) كورسی‌ زیادكراو بۆ په‌رله‌مانی‌ عێراق ته‌نیا شه‌شیان بۆ پارێزگاكانی‌ هه‌رێم بون‌و رێژه‌ی‌ كورد له‌ (21%)وه‌ ئێستا بۆ (17%) دابه‌زیوه‌، كه‌ دیاره‌ له‌ خولی‌ پێشودا بۆ هه‌ر یاسایه‌ك كه‌ پێویستی‌ به‌وه‌ بوایه‌ (2/3)ی‌ ده‌نگه‌كان به‌ده‌ست بێنێت، كورد ده‌یتوانی‌ ده‌ورێكی‌ كاریگه‌ری‌ هه‌بێت ‌و له‌و یاسایانه‌شی‌ كه‌ پێویستی‌ به‌ ده‌نگی‌ (50+1) بێت له‌وه‌شدا نوێنه‌رانی‌ كورد ده‌یانتوانی‌ رۆڵیان هه‌بێت، به‌ڵام به‌و سازشه‌ی‌ لیستی‌ هاوپه‌یمانیی‌ كه‌ ئه‌و كات وه‌ك نه‌به‌ردیی‌ له‌ میدیاكانیانه‌وه‌ باسیانكرد پێگه‌ی‌ كوردیان لاوازكرد‌و نوێنه‌رانی‌ كورد له‌ به‌غدا هه‌ڵه‌یه‌كی‌ مێژوییان تۆمار كرد.


01/12/2010 بینین: 3541
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
چی‌ له‌كۆنگره‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ری‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێ؟...
پارتی‌ و گێچه‌ڵی‌ زۆرینه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ ده‌ستور...
گۆڕان و دروستكردنی‌ هێزی‌ چه‌كدار!...
دواكه‌وتویی‌ فه‌رهه‌نگی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
پرسیار له‌ هه‌ڵوێستی‌ یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵ به‌رامبه‌ر داعش‌...
كاتی جێبەجێكردنی رێكەوتنەکە هاتوە...
ئه‌م قه‌یرانه‌ میراتی‌ ئێوه‌یه‌!...
یه‌كێتی‌ به‌ 20 رێگا ته‌زویری‌ كردوه‌...
یادی سلێمانی و هه‌ستكردن به‌ غوبن و غه‌در!...
یه‌كێتی‌ قه‌یرانه‌كه‌ قوڵده‌كاته‌وه‌، یان چاره‌سه‌ر؟...
ره‌وایه‌ یه‌كێتی‌ به‌ 26%وه‌، حوكمی‌ سلێمانی‌ بكا؟...
ده‌لاله‌ته‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان له‌ 9 خاڵدا...
گه‌وره‌م، ئێوه‌ خودی‌ ده‌ستورن! ...
بارزانی‌ هه‌شت ساڵه‌ چی‌ كردوه‌؟...
ئه‌و وانانه‌ی پێویسته‌ له‌ دیجله‌وه‌ فێری ببین!...
ته‌حه‌داكانی‌ به‌رده‌م جڤاتی‌ نیشتمانی‌ گۆڕان ...
گەنج لە بزوتنەوەی گۆڕاندا!...
چۆن ده‌ستورێكمان ده‌وێ؟...
هه‌شت مانگ و به‌رپرسیاریه‌تی‌ مێژویی‌...
چاكسازی له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا...
گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ موڵكی‌ گشتی؛ دڵۆپێك له‌ ده‌ریایه‌ك...
مەترسییه‌کانی یاسای ئاسایش و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش...
رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌...
خاڵێكی‌"ره‌ش" له‌ مێژوی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا...
دو رێگه‌چاره‌
له‌ به‌رده‌م "یه‌كێتی ‌‌و پارتی" دا...
گۆڕین لە دەسەڵاتی دادوەریی...
هەرگیز كوردستان ناگەڕێتەوە پێش 17ی شوبات...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
بای بای یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ری...
كێیه‌، كورد
په‌رت ده‌كات؟...
كاته‌كه‌ دره‌نگ بوه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌، یاسای‌
ده‌سته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان دوا بخرێت؟...
كه‌مپه‌ینێك
بۆ ده‌ربازبون له‌ تونێله‌ تاریكه‌كه‌...
(یه‌كێتی‌ و گۆڕان)
لاپه‌ڕه‌یه‌كی‌ نوێ‌...
پیلانێكی‌ مه‌ترسیدار!...
ئه‌ندامه‌ به‌ڕێزه‌كانی‌ په‌رله‌مان؛
ئێوه‌ له‌خه‌می‌ گه‌لدان، یان له‌خه‌می‌ خۆتان؟...
پارتی‌، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات! ...
له‌باره‌ی‌ كاندیدكردنی‌ تاڵه‌بانی‌_یه‌وه‌...
ئه‌مجاره‌ چۆن ململانێ‌ بكه‌ین؟...
هه‌ژاره‌كان......
2010؛ ساڵه‌ خه‌ته‌ره‌كه‌...
میلله‌تێك باجی‌ ئێوه‌ ده‌دات!...
نا بۆمیلیشیای‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌!...
خوا كوردستان بپارێزێت...
گۆڕان ده‌چێ‌ بۆ به‌غدا!...
بێده‌نگی‌ نێچیرڤان بارزانی‌!...
زوڵمكردن له‌ سلێمانی‌...
له‌باره‌ی‌ كێشه‌كه‌ی‌ دانای‌ ئه‌حمه‌د مه‌جید‌و چاودێریی‌ داراییه‌وه‌...
تكایه‌ ئه‌مه‌ كابینه‌ی‌ سێیه‌مه‌، مه‌یكه‌ن به‌شه‌شه‌م...
نه‌خشه‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا...
بارزانی‌، سه‌رۆكێكی‌ بێخه‌م!...
ئایا خه‌ڵك ده‌نگ به‌ مانه‌وه‌ی‌ ئه‌م واقیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌دات، یان به‌ پرۆژه‌ی‌ گۆڕانكاریی‌؟...
دروستكردنی‌
دیكتاتۆرێك بۆ كوردستان...
له‌ په‌راوێزی‌ مشتومڕی‌ ده‌ستووردا
پارتی‌‌و سیستمی‌ پاشایه‌تی‌، یه‌كێتی‌‌و ره‌فتاری‌ دۆڕاوانه‌ ...
پایزی‌ پاوانخوازیی‌...
ترس له‌ قبوڵ نه‌كردنی‌ ئه‌نجامه‌كان ...
ئایا بارزانی‌ پاڵێوراوی‌ یه‌كێتیشه‌؟...
تاقیكردنه‌وه‌ قورسه‌كه‌...
سه‌ربه‌خۆیی‌ له‌ نێوان تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌...
ڤیتۆ مه‌ترسیداره‌كه‌ی‌ بارزانی‌...
كابینه‌ی‌ پێنجه‌م چی‌ كردو چی‌ جێده‌هێڵێت؟...
پێویسته‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌...
ژاوه‌ژاوی‌ چوار حیزبه‌كه‌...
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‌ هه‌مومان به‌دوایدا وێڵین!...
بڕیاره‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌‌و دوو پرسیار...
ئه‌م كارته‌شتان سوتاند...
خه‌ڵكینه‌ په‌رله‌مان
ده‌یه‌وێت ده‌ممان داخه‌ین!...
هۆشیار زێباری‌ چی‌ بۆ كورد كرد‌؟...
ناكۆكییه‌كانی‌ پارتی‌ ‌و یه‌كێتی‌...
بایكۆتكردنی‌ توركمانه‌كان بۆ؟...
رۆژنامه‌ی‌ (رۆژنامه‌)
چی‌ كردووه‌و چی ماوه‌ بیكات!؟ ...
دیسانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ی‌ كورسیی‌ ...
دوای‌ ساڵێك... ئایا ئه‌نجومه‌نی‌ پارته‌ سیاسییه‌كان پێویسته‌؟...
بودجه‌ و داهات و جورئه‌تی‌ په‌رله‌مان ...
په‌رله‌مانه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!...
دیموكراسیه‌تی‌ ته‌وافوقی‌
له‌ كۆنگره‌ی‌ سه‌ندیكای‌ رۆژنامه‌نووساندا...
كڵۆڵی‌ دیبلۆماسیه‌تی‌ كوردی‌...
كه‌ركوك و مه‌ترسی‌......
پارتی‌ و یه‌كێتی‌
به‌رپرسیاری‌ سه‌ره‌كی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ مادده‌ی‌ 140ن...
سیناریۆی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ زۆرینه‌ ...
پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بودجه‌ی‌ ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...