گۆڕان و دروستكردنی‌ هێزی‌ چه‌كدار!

سیروان ره‌شید


چی‌ له‌وه‌ زه‌رورتره‌ به‌دامه‌زراوه‌یكردنی‌ جه‌نگ ده‌سپێبكه‌ین؟ كه‌ له‌ئێستادا ژێرخانی‌ سه‌ربازیمان كۆڵه‌واره‌، ئه‌گه‌ر هاوكاری‌ هێزه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌كان نه‌بوایه‌ له‌مێژبو مه‌ترسی‌ گه‌وره‌ له‌سه‌ر ئه‌گه‌ری‌ ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی‌ هه‌ولێر و دهۆك و کەرکوک و ... دروستببو!

مرۆڤ له‌كاتی‌ نه‌خۆشیدا په‌نا بۆ چاره‌سه‌ر ده‌بات. وێنه‌ی‌ پێكهاته‌ی‌ حكومڕانی‌ هه‌رێمیش وه‌ك جه‌سته‌ی‌ مرۆڤێكی‌ نه‌خۆش وایه‌، ئه‌گه‌ر ئێستا به‌كرده‌وه‌ له‌بواری‌ به‌دامه‌زراوه‌یكردنی‌ جه‌نگدا ده‌ست به‌چاكسازی‌ راسته‌قینه‌ نه‌كات ئه‌ی‌ كه‌ی‌ ده‌یكات؟

ئێوه‌ سه‌رنج بدن:
* ده‌قی ماده‌ی 15ی‌ یاسای پارت و رێكخراوه‌كان كه‌ له‌ ساڵی (1993) دا له‌په‌رله‌مانی‌ كوردستان ده‌رچوه‌ ده‌ڵێ؛ "نابێت حیزب هیچ رێكخستنێكی سه‌ربازیی یان نیمچه‌ سه‌ربازیی هه‌بێت و قه‌ده‌غه‌یه‌ چه‌كی هه‌بێت".
* له‌ عێراقیشدا به‌پێی ماده‌ی (9)ی ده‌ستور نابێت له‌ ده‌ره‌وه‌ی حكومه‌ت هیچ حیزبێك هێزی چه‌كدار و میلیشیای هه‌بێت و ده‌قی‌ ماده‌ ده‌ستورییه‌كه‌ ده‌ڵێ: "قه‌ده‌غه‌یه‌ میلیشیای سه‌ربازیی دروستبكرێت له‌ ده‌ره‌وه‌ی هێزه‌ چه‌كداره‌كانی حكومه‌ت".
* یاسای‌ وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ پێشمه‌رگه‌ كه‌ ساڵی‌ (2007) له ‌په‌رله‌مانی‌ كوردستان ده‌رچوه‌ و داوای‌ رێكخستنه‌وه‌ی هێزی چه‌كدار له‌ هه‌رێمی كوردستان ده‌كات، به‌ڵام تائێستا ئه‌و یاسایه‌ جێبه‌جێنه‌كراوه‌.
*په‌رله‌مانی‌ كوردستان به‌كۆی‌ ده‌نگی‌ سه‌ده‌ر سه‌دی‌ هه‌مو فراكسیۆنه‌كان بڕیاری‌ ژماره‌ (9)ی‌ ساڵی‌ 2014ی‌ تایبه‌ت به‌ به‌نیشتمانیكردن و یه‌كخستنه‌وه‌ی‌ هێزه‌كانی‌ پێشمه‌رگه‌په‌سه‌ند كرد.
*داواكردنی‌ رایگشتی‌ كورد و ته‌نانه‌ت دۆسته‌كانمان له‌ده‌ره‌وه‌ به‌نمونه‌ ویلایه‌ته ‌یه‌كگرتوه‌كانی‌ ئه‌مەریكاو فه‌ره‌نساو ئه‌ڵمانیاو بۆیه‌كخستنه‌وه‌ و كۆكردنی‌ هه‌مو هێزه‌كان له‌ژێر یه‌ك مه‌رجه‌عدا.
* نامه‌ تایبه‌ته‌كه‌ی‌ به‌ڕێز بارزانی‌ بۆ وه‌زیری‌ پێشمه‌رگه‌ له‌ 14/12/2014دا، داوا ده‌كات پرۆسه‌ی‌ یه‌كخستنی‌ هێزی‌ پێشمه‌رگه‌ ئه‌نجامبدرێ و په‌له‌ی‌ تێدا بكرێت.

به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ له‌یه‌ك دو كۆبونه‌وه‌ی‌ رابردوی‌ به‌ڕێز بارزانی‌ سه‌رۆكی‌ هه‌رێم و فه‌رمانده‌ی‌ گشتی‌ هێزه‌ چه‌كداره‌كان، له‌گه‌ڵ نوێنه‌ری‌ هێز و لایه‌نه‌ سیاسیه‌كانی‌ هه‌رێم به‌خه‌مساردیه‌وه‌ وتویه‌تی‌ "یه‌كخستنه‌وه‌و به‌دامه‌زراوه‌یكردنی‌ هێزی‌ چه‌كداری‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌ له‌م قۆناغه‌دا زه‌حمه‌ته‌".

مانیڤێستی‌ سیاسی‌ و كۆی‌ به‌رنامه‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان له‌ئاستی‌ كوردستان وعێراقدا، جه‌غت له‌ پێناسه‌كردنی‌ خۆی‌ ده‌كات، وه‌ك هێزێكی‌ دیموكراتی‌ و مه‌ده‌نی‌ و دور له‌په‌نابردن بۆ چه‌ك و توندوتیژی‌ سیاسی‌.

بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان وه‌ك هێزی‌ دوه‌می‌ هه‌رێم، هه‌ڵسوڕاوه‌كانی‌ و بنه‌كه‌ جه‌ماوه‌ریه‌كه‌شی‌ پڕپڕیه‌تی‌ له ‌توانستی‌ گه‌وره‌ی‌ پێشمه‌رگایه‌تی‌ و سه‌ربازی‌، به‌ڵگه‌شمان بۆ ئه‌م قسه‌یه‌ ئه‌نجامی‌ دوا هه‌ڵبژاردنه‌كانی‌ هه‌رێم و عێراقه‌، كه‌ له‌سنوری‌ پارێزگای‌ سلێمانی‌ گۆڕان نزیكه‌ی‌ 30%ی‌ ده‌نگه‌كانی‌ له‌ناو هێزه‌چه‌كداره‌كان و له‌سنوری‌ هه‌ولێر و دهۆكیش نزیكه‌ی‌ 10%ی‌ ده‌نگه‌كانی‌ به‌ده‌ستهێناوه‌، ئه‌مه‌ سه‌ربای‌ به‌بونی‌ زه‌بروزه‌نگ و ته‌زویر و ترس و فشارێكی‌ زۆر، كه‌ له‌لایه‌ن قیاده‌ی‌ ئه‌و هێزانه‌وه‌ بۆ فشارخستنه‌ سه‌ر هێزه‌چه‌كداره‌كان كه‌ ده‌نگ به‌پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بده‌ن!

گۆڕان له‌ماوه‌ی‌ 6ساڵی‌ رابردوی‌ دروستبونیدا به‌رده‌وام له‌پێناوی‌ بنیاتنانی‌ ژێرخانی‌ ده‌وڵه‌تیمان داوای‌ به‌نیشتیمانیكردن و یه‌كخستنه‌وه‌ی‌ هێزه‌كانی‌ پێشمه‌رگه‌ی‌ كردوه‌، ته‌نانه‌ت له‌دۆخێكی‌ وه‌ك ئێستاشدا كه‌ نزیكه‌ی‌ 20 مه‌رجه‌ع بۆ هێزه‌چه‌كداره‌كانی‌ هه‌رێم هه‌یه‌، له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ وه‌زاره‌تی‌ پێشمه‌رگه‌، گۆڕان به‌بونی‌ ئه‌و توانسته‌ مرۆییه‌ گه‌وره‌یه‌شی‌ كه‌ هه‌یه‌تی‌ له‌ خه‌ڵكی‌ سه‌ربازی‌، رێگه‌ی‌ به‌خۆی‌ نه‌داوه‌ له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ چوارچێوه‌ی‌ وه‌زاره‌تی‌ پێشمه‌رگه‌ هه‌ڵسوراوه‌كانی‌ خۆی‌ داوای‌ دروستكردنی‌ هێزی‌ حیزبی‌ بكه‌ن و سه‌ره‌نجام ئه‌م لانه‌دانه‌ له‌ پره‌نسیپه‌ ئه‌ساسیه‌كانی‌ خۆی‌ هه‌ندێك هه‌ڵسوڕاوی‌ دیاریشی‌ لێ زویرو دوركه‌وتۆته‌وه‌ و به‌كورتیه‌كه‌ی‌ باجێكی‌ بچوكی‌ له‌وروه‌وه‌ داوه‌.

ئاخر ره‌وایه‌ ئه‌م هێزه‌ نیشتمانپه‌روه‌ره‌ (گۆڕان) كه‌ به‌نه‌فه‌سی سه‌بری‌ ئه‌یوب ئاساوه‌ بۆ بنیاتنانی‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی‌ دیموكراتی‌ تێده‌كۆشی‌، به‌ڵام هێزه‌كانی‌ به‌رامبه‌ری‌ نه‌ك هه‌ر رێز له‌وجۆره‌ ئیشكردنه‌ی‌ ناگرن، به‌ڵكو تادێت مه‌سه‌له‌ی‌ به‌ دامه‌زراوه‌یكردنی‌ جه‌نگ و سه‌نگه‌ره‌كانی‌ پێشمه‌رگه‌ زیاتر به‌حزبی‌ ده‌كه‌ن! تازه‌ش ئاشكرابوه‌ هێزێكی‌ بچوكی‌ سیاسی‌ سه‌دان ئه‌ندامی‌ خۆی‌ چه‌كداركردوه ‌و به‌سه‌رپه‌رشتی‌ هێزێكی‌ هه‌رێمی‌ ته‌مویل و ته‌جهیز و ته‌دریب ده‌كرێن!

بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان ده‌بێت سنورێك بۆ ئه‌و لاموبالاتیه‌ی‌ بڕیار به‌ده‌ستانی‌ هه‌رێم دابنێت له ‌پشتگوێخستنی‌ به‌نیشتمانیكردن و یه‌كخستنه‌وه‌ی‌ هێزی‌ پێشمه‌رگه‌، ئه‌گه‌ر مل بۆ ئه‌و خواسته‌ی‌ رای‌ گشتی‌ ناده‌ن. لەبەرامبەردا، گۆڕان كه‌ خاوه‌نی‌ توانستێكی‌ سه‌ربازی‌ مرۆیی‌ گه‌وره‌یه‌، وه‌ك كارتێك له‌به‌رامبه‌ر بونی‌ هێزه‌كانی‌ 70 و 80ی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی (هێزی‌ 90)ی‌ تایبه‌ت به‌خۆی‌ دروست بکات؟ دڵنیام لەوەی هه‌رگیز گۆڕان ده‌ست بۆ كارتی‌ له‌وشێوه‌یه‌ نابات و له‌ پرنسیپه‌ نه‌گۆڕه‌كانی‌ خۆی‌ لانادات، پرسیارەکە ئەوەیە، ئایا گۆڕان چی بکات؟
23/04/2015 بینین: 3384
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
چی‌ له‌كۆنگره‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ری‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێ؟...
پارتی‌ و گێچه‌ڵی‌ زۆرینه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ ده‌ستور...
دواكه‌وتویی‌ فه‌رهه‌نگی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
پرسیار له‌ هه‌ڵوێستی‌ یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵ به‌رامبه‌ر داعش‌...
كاتی جێبەجێكردنی رێكەوتنەکە هاتوە...
ئه‌م قه‌یرانه‌ میراتی‌ ئێوه‌یه‌!...
یه‌كێتی‌ به‌ 20 رێگا ته‌زویری‌ كردوه‌...
یادی سلێمانی و هه‌ستكردن به‌ غوبن و غه‌در!...
یه‌كێتی‌ قه‌یرانه‌كه‌ قوڵده‌كاته‌وه‌، یان چاره‌سه‌ر؟...
ره‌وایه‌ یه‌كێتی‌ به‌ 26%وه‌، حوكمی‌ سلێمانی‌ بكا؟...
ده‌لاله‌ته‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان له‌ 9 خاڵدا...
گه‌وره‌م، ئێوه‌ خودی‌ ده‌ستورن! ...
بارزانی‌ هه‌شت ساڵه‌ چی‌ كردوه‌؟...
ئه‌و وانانه‌ی پێویسته‌ له‌ دیجله‌وه‌ فێری ببین!...
ته‌حه‌داكانی‌ به‌رده‌م جڤاتی‌ نیشتمانی‌ گۆڕان ...
گەنج لە بزوتنەوەی گۆڕاندا!...
چۆن ده‌ستورێكمان ده‌وێ؟...
هه‌شت مانگ و به‌رپرسیاریه‌تی‌ مێژویی‌...
چاكسازی له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا...
گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ موڵكی‌ گشتی؛ دڵۆپێك له‌ ده‌ریایه‌ك...
مەترسییه‌کانی یاسای ئاسایش و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش...
رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌...
خاڵێكی‌"ره‌ش" له‌ مێژوی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا...
دو رێگه‌چاره‌
له‌ به‌رده‌م "یه‌كێتی ‌‌و پارتی" دا...
گۆڕین لە دەسەڵاتی دادوەریی...
هەرگیز كوردستان ناگەڕێتەوە پێش 17ی شوبات...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
بای بای یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ری...
كێیه‌، كورد
په‌رت ده‌كات؟...
بۆچی‌ پاشه‌كشه‌مان كرد؟...
كاته‌كه‌ دره‌نگ بوه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌، یاسای‌
ده‌سته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان دوا بخرێت؟...
كه‌مپه‌ینێك
بۆ ده‌ربازبون له‌ تونێله‌ تاریكه‌كه‌...
(یه‌كێتی‌ و گۆڕان)
لاپه‌ڕه‌یه‌كی‌ نوێ‌...
پیلانێكی‌ مه‌ترسیدار!...
ئه‌ندامه‌ به‌ڕێزه‌كانی‌ په‌رله‌مان؛
ئێوه‌ له‌خه‌می‌ گه‌لدان، یان له‌خه‌می‌ خۆتان؟...
پارتی‌، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات! ...
له‌باره‌ی‌ كاندیدكردنی‌ تاڵه‌بانی‌_یه‌وه‌...
ئه‌مجاره‌ چۆن ململانێ‌ بكه‌ین؟...
هه‌ژاره‌كان......
2010؛ ساڵه‌ خه‌ته‌ره‌كه‌...
میلله‌تێك باجی‌ ئێوه‌ ده‌دات!...
نا بۆمیلیشیای‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌!...
خوا كوردستان بپارێزێت...
گۆڕان ده‌چێ‌ بۆ به‌غدا!...
بێده‌نگی‌ نێچیرڤان بارزانی‌!...
زوڵمكردن له‌ سلێمانی‌...
له‌باره‌ی‌ كێشه‌كه‌ی‌ دانای‌ ئه‌حمه‌د مه‌جید‌و چاودێریی‌ داراییه‌وه‌...
تكایه‌ ئه‌مه‌ كابینه‌ی‌ سێیه‌مه‌، مه‌یكه‌ن به‌شه‌شه‌م...
نه‌خشه‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا...
بارزانی‌، سه‌رۆكێكی‌ بێخه‌م!...
ئایا خه‌ڵك ده‌نگ به‌ مانه‌وه‌ی‌ ئه‌م واقیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌دات، یان به‌ پرۆژه‌ی‌ گۆڕانكاریی‌؟...
دروستكردنی‌
دیكتاتۆرێك بۆ كوردستان...
له‌ په‌راوێزی‌ مشتومڕی‌ ده‌ستووردا
پارتی‌‌و سیستمی‌ پاشایه‌تی‌، یه‌كێتی‌‌و ره‌فتاری‌ دۆڕاوانه‌ ...
پایزی‌ پاوانخوازیی‌...
ترس له‌ قبوڵ نه‌كردنی‌ ئه‌نجامه‌كان ...
ئایا بارزانی‌ پاڵێوراوی‌ یه‌كێتیشه‌؟...
تاقیكردنه‌وه‌ قورسه‌كه‌...
سه‌ربه‌خۆیی‌ له‌ نێوان تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌...
ڤیتۆ مه‌ترسیداره‌كه‌ی‌ بارزانی‌...
كابینه‌ی‌ پێنجه‌م چی‌ كردو چی‌ جێده‌هێڵێت؟...
پێویسته‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌...
ژاوه‌ژاوی‌ چوار حیزبه‌كه‌...
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‌ هه‌مومان به‌دوایدا وێڵین!...
بڕیاره‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌‌و دوو پرسیار...
ئه‌م كارته‌شتان سوتاند...
خه‌ڵكینه‌ په‌رله‌مان
ده‌یه‌وێت ده‌ممان داخه‌ین!...
هۆشیار زێباری‌ چی‌ بۆ كورد كرد‌؟...
ناكۆكییه‌كانی‌ پارتی‌ ‌و یه‌كێتی‌...
بایكۆتكردنی‌ توركمانه‌كان بۆ؟...
رۆژنامه‌ی‌ (رۆژنامه‌)
چی‌ كردووه‌و چی ماوه‌ بیكات!؟ ...
دیسانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ی‌ كورسیی‌ ...
دوای‌ ساڵێك... ئایا ئه‌نجومه‌نی‌ پارته‌ سیاسییه‌كان پێویسته‌؟...
بودجه‌ و داهات و جورئه‌تی‌ په‌رله‌مان ...
په‌رله‌مانه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!...
دیموكراسیه‌تی‌ ته‌وافوقی‌
له‌ كۆنگره‌ی‌ سه‌ندیكای‌ رۆژنامه‌نووساندا...
كڵۆڵی‌ دیبلۆماسیه‌تی‌ كوردی‌...
كه‌ركوك و مه‌ترسی‌......
پارتی‌ و یه‌كێتی‌
به‌رپرسیاری‌ سه‌ره‌كی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ مادده‌ی‌ 140ن...
سیناریۆی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ زۆرینه‌ ...
پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بودجه‌ی‌ ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...