گۆڕان ده‌چێ‌ بۆ به‌غدا!

سیروان ره‌شید

دیمه‌نی‌ سیاسیی‌ په‌رله‌مانی‌ داهاتوی‌ عێراق گۆڕانێكی‌ ریشه‌یی‌ به‌ خۆیه‌وه‌ ده‌بینێت. هه‌رسێ‌ پێكهاته‌ سه‌ره‌كییه‌كه‌ی‌ عێراق (شیعه‌، سوننه‌، كورد) جیاواز له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ (2005)، ئه‌مجاره‌ له‌بری‌ ئه‌وه‌ی‌ له‌یه‌ك به‌ره‌و به‌ یه‌ك لیستی‌ تایفی‌‌و نه‌ته‌وه‌یی‌ به‌شداریی‌ هه‌ڵبژاردن بكه‌ن، هه‌ر یه‌كێكیان به‌ په‌رته‌وازه‌یی‌‌و به‌ چه‌ندین لیستی‌ جیا به‌شداریی‌ له‌ پإۆسه‌كه‌دا ده‌كه‌ن.

بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان بڕیارێكی‌ شیاو ‌و ژیرانه‌یدا كه‌ به‌شداریی‌ هه‌ڵبژاردن‌و پڕۆسه‌ی‌ سیاسیی‌ داهاتوی‌ عێراق ده‌كا‌و ئاماده‌ نییه‌ ببێته‌ پاشكۆی‌ یه‌كێتی‌‌و پارتی‌‌و كۆتایی‌ به‌ مۆنۆپۆڵی‌ سیاسیی‌ ئه‌و دو حیزبه‌ بهێنێت، كه‌ چه‌ند ساڵێكه‌ له‌نێوان حكومه‌تی‌ هه‌رێم‌و به‌غدادا دروستیانكردوه‌.

پێشبینی‌ ده‌كرێت بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان بۆ هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مانی‌ عێراق له‌ سنوری‌ (20)كورسی‌ مسۆگه‌ر بكات، ئه‌گه‌ر ژماره‌ی‌ كورسییه‌كانی‌ په‌رله‌مانی‌ عێراق وه‌ك خۆیان بمێننه‌وه‌و سیستمی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ش بۆ هه‌ر پارێزگایه‌ك یه‌ك بازنه‌ی‌ هه‌ڵبژاردن بێت، وه‌ك ئه‌و سیستمه‌ی‌ له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ (2005) په‌یڕه‌وكرا. كه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای‌ ده‌نگه‌ به‌ده‌ستهاتوه‌كانی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستان، ده‌توانین به‌م شێوه‌یه‌ پێشبینی‌ كورسییه‌ به‌ده‌ستهاتوه‌كانی‌ گۆڕان بكه‌ین:

له‌ سلێمانی‌ له‌ كۆی‌ (15)كورسی‌ (8)كورسی‌ به‌ده‌ستده‌هێنێت، له‌ هه‌ولێر له‌ كۆی‌ (13)كورسی‌ (4)كورسی‌ به‌ده‌ستده‌هێنێت، له‌ كه‌ركوك له‌ كۆی‌ (9)كورسی‌ (2)كورسی‌ به‌ده‌ستده‌هێنێت، له‌دهۆك له‌كۆی‌ (7)كورسی‌ (1)كورسی‌ به‌ده‌ستده‌هێنێت، له‌ موسڵ‌ له‌ كۆی‌ (19)كورسی‌ (2)كورسی‌ به‌ده‌ستده‌هێنێت، له‌ دیاله‌ له‌كۆی‌ (11)كورسی‌ (1)كورسی‌ به‌ده‌ستده‌هێنێت. له‌ وڵاتانی‌ ئه‌وروپا له‌كۆی‌ (3)كورسی‌ (2)كورسی‌ به‌ده‌ستده‌هێنێت.

كاربه‌ده‌ستانی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ به‌رده‌وام لیستی‌ جیای‌ لایه‌نه‌كان، به‌ مانای‌ لێكترازانی‌ نێو ماڵی‌ كورد ده‌زانن‌و له‌به‌رامبه‌ریشدا لایه‌نی‌ ئۆپۆزسیۆن پێیانوایه‌ «پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ شینه‌كه‌یان بۆ هه‌ریسه‌كه‌یه‌ نه‌ك بۆ حسێن» كه‌ ده‌بێته‌ هۆی‌ كه‌مبونه‌وه‌ی‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌ حیزبییه‌كانیان‌و ده‌سه‌ڵات‌و پۆسته‌كانیان له‌ به‌غدا دابه‌شده‌بن‌و چیتر ئه‌و دو هێزه‌ لێره‌ به‌دواوه‌ ناتوانن بانگه‌شه‌ی‌ ئه‌وه‌ بكه‌ن كه‌ ته‌نیا ئه‌وان ته‌مسیلی‌ هه‌مو كورد ده‌كه‌ن.

ئێستا كه‌ زانیمان كارێكی‌ ئه‌سته‌م نییه‌ كه‌ لیستی‌ گۆڕان له‌گه‌ڵ‌ پارتی‌‌و یه‌كێتیدا به‌ لیستێك نه‌چێته‌ هه‌ڵبژاردنه‌وه‌، بۆیه‌ زۆر گرنگه‌ له‌داهاتودا:


یه‌كه‌م: گۆڕان شه‌فافییه‌تی‌ سیاسیی‌ په‌یڕه‌و بكات‌و له‌ ژوری‌ تاریك و له‌پشتی‌ په‌رده‌وه‌ بڕیار له‌ مه‌سه‌له‌ چاره‌نوسسازه‌كانی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان نه‌دات، وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ ئێستا نوێنه‌رانی‌ كورد له‌به‌غدا به‌وه‌ تۆمه‌تبارده‌كرێن. كه‌ پرس به‌خه‌ڵكی‌ كوردستان ناكه‌ن‌و زانیاری‌ له‌میلله‌ت ده‌شارنه‌وه‌.

دوه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر پرسه‌ چاره‌نوسسازه‌كانی‌ كورد هه‌ماهه‌نگی‌ ته‌واو هه‌بێت له‌نێوان لیستی‌ گۆڕان‌و كوردستانیدا‌و هه‌ردولا یه‌كتری‌ بخوێننه‌وه‌، كه‌ له‌ئێستادا جیاوازییه‌كی‌ ریشه‌یی‌ له‌نێوان ئه‌م دو هێزه‌دا، له‌تێڕوانینیان له‌سه‌ر پرسه‌ چاره‌نوسسازه‌كانی‌ كورد هه‌ست پێ‌ ناكرێت، هه‌ربۆیه‌ گونجاوترین شێوازیش بۆ ئه‌م هه‌ماهه‌نگییه‌ شێوازی‌ مامه‌ڵه‌كردن‌و كاركردنی‌ پێكه‌وه‌یی‌ (4)ساڵی‌ رابردوی‌ نێوان لیستی‌ هاوپه‌یمانی‌‌و یه‌كگرتوی‌ ئیسلامییه‌ كه‌ لیستی‌ گۆڕان ده‌كرێت سود له‌و ئه‌زمونه‌ وه‌ربگرێت.

سێیه‌م: پێده‌چێت سیستمی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مانی‌ عێراق وه‌ك هه‌ڵبژاردنی‌ (2005) فره‌بازنه‌یی‌ بێت. گرنگه‌ گۆڕان وردبینانه‌ كاندید بۆ په‌رله‌مانی‌ عێراقی‌ ده‌ستنیشانبكات  و خه‌ڵكانی‌ نه‌وعی‌‌و شاره‌زا ره‌وانه‌ی‌ به‌غدا بكات، له‌سه‌ر بنه‌مای‌ تواناو كه‌سایه‌تی‌‌و خۆشه‌ویستییان له‌ناو خه‌ڵكداو شاره‌زاییان له‌ بواره‌ جیاكانی‌ لیژنه‌كانی‌ نێو په‌رله‌مان بێت.

چواره‌م: پێویسته‌ گۆڕان كه‌ ده‌چێته‌ به‌غدا، به‌ گیانی‌ هه‌ستكردن به‌وه‌ی‌ كه‌ ته‌مسیلی‌ كێشه‌ی‌ نه‌ته‌وه‌یه‌ك ده‌كات، كاربكات، چونكه‌ له‌ماوه‌ی‌ چوارساڵی‌ رابردودا كه‌ هه‌ندێكجار پێویستبوه‌ نوێنه‌رانی‌ كورد بڕیاری‌ یه‌كلاییكه‌ره‌وه‌ بده‌ن، ئه‌و كاره‌یان نه‌كردوه‌و هه‌ندێكجار موجامه‌له‌یان له‌ یه‌كلاییكردنه‌وه‌ی‌ هه‌ندێك مه‌سه‌له‌دا كردوه‌.


31/10/2009 بینین: 3911
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
چی‌ له‌كۆنگره‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ری‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێ؟...
پارتی‌ و گێچه‌ڵی‌ زۆرینه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ ده‌ستور...
گۆڕان و دروستكردنی‌ هێزی‌ چه‌كدار!...
دواكه‌وتویی‌ فه‌رهه‌نگی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
پرسیار له‌ هه‌ڵوێستی‌ یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵ به‌رامبه‌ر داعش‌...
كاتی جێبەجێكردنی رێكەوتنەکە هاتوە...
ئه‌م قه‌یرانه‌ میراتی‌ ئێوه‌یه‌!...
یه‌كێتی‌ به‌ 20 رێگا ته‌زویری‌ كردوه‌...
یادی سلێمانی و هه‌ستكردن به‌ غوبن و غه‌در!...
یه‌كێتی‌ قه‌یرانه‌كه‌ قوڵده‌كاته‌وه‌، یان چاره‌سه‌ر؟...
ره‌وایه‌ یه‌كێتی‌ به‌ 26%وه‌، حوكمی‌ سلێمانی‌ بكا؟...
ده‌لاله‌ته‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان له‌ 9 خاڵدا...
گه‌وره‌م، ئێوه‌ خودی‌ ده‌ستورن! ...
بارزانی‌ هه‌شت ساڵه‌ چی‌ كردوه‌؟...
ئه‌و وانانه‌ی پێویسته‌ له‌ دیجله‌وه‌ فێری ببین!...
ته‌حه‌داكانی‌ به‌رده‌م جڤاتی‌ نیشتمانی‌ گۆڕان ...
گەنج لە بزوتنەوەی گۆڕاندا!...
چۆن ده‌ستورێكمان ده‌وێ؟...
هه‌شت مانگ و به‌رپرسیاریه‌تی‌ مێژویی‌...
چاكسازی له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا...
گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ موڵكی‌ گشتی؛ دڵۆپێك له‌ ده‌ریایه‌ك...
مەترسییه‌کانی یاسای ئاسایش و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش...
رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌...
خاڵێكی‌"ره‌ش" له‌ مێژوی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا...
دو رێگه‌چاره‌
له‌ به‌رده‌م "یه‌كێتی ‌‌و پارتی" دا...
گۆڕین لە دەسەڵاتی دادوەریی...
هەرگیز كوردستان ناگەڕێتەوە پێش 17ی شوبات...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
بای بای یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ری...
كێیه‌، كورد
په‌رت ده‌كات؟...
بۆچی‌ پاشه‌كشه‌مان كرد؟...
كاته‌كه‌ دره‌نگ بوه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌، یاسای‌
ده‌سته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان دوا بخرێت؟...
كه‌مپه‌ینێك
بۆ ده‌ربازبون له‌ تونێله‌ تاریكه‌كه‌...
(یه‌كێتی‌ و گۆڕان)
لاپه‌ڕه‌یه‌كی‌ نوێ‌...
پیلانێكی‌ مه‌ترسیدار!...
ئه‌ندامه‌ به‌ڕێزه‌كانی‌ په‌رله‌مان؛
ئێوه‌ له‌خه‌می‌ گه‌لدان، یان له‌خه‌می‌ خۆتان؟...
پارتی‌، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات! ...
له‌باره‌ی‌ كاندیدكردنی‌ تاڵه‌بانی‌_یه‌وه‌...
ئه‌مجاره‌ چۆن ململانێ‌ بكه‌ین؟...
هه‌ژاره‌كان......
2010؛ ساڵه‌ خه‌ته‌ره‌كه‌...
میلله‌تێك باجی‌ ئێوه‌ ده‌دات!...
نا بۆمیلیشیای‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌!...
خوا كوردستان بپارێزێت...
بێده‌نگی‌ نێچیرڤان بارزانی‌!...
زوڵمكردن له‌ سلێمانی‌...
له‌باره‌ی‌ كێشه‌كه‌ی‌ دانای‌ ئه‌حمه‌د مه‌جید‌و چاودێریی‌ داراییه‌وه‌...
تكایه‌ ئه‌مه‌ كابینه‌ی‌ سێیه‌مه‌، مه‌یكه‌ن به‌شه‌شه‌م...
نه‌خشه‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا...
بارزانی‌، سه‌رۆكێكی‌ بێخه‌م!...
ئایا خه‌ڵك ده‌نگ به‌ مانه‌وه‌ی‌ ئه‌م واقیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌دات، یان به‌ پرۆژه‌ی‌ گۆڕانكاریی‌؟...
دروستكردنی‌
دیكتاتۆرێك بۆ كوردستان...
له‌ په‌راوێزی‌ مشتومڕی‌ ده‌ستووردا
پارتی‌‌و سیستمی‌ پاشایه‌تی‌، یه‌كێتی‌‌و ره‌فتاری‌ دۆڕاوانه‌ ...
پایزی‌ پاوانخوازیی‌...
ترس له‌ قبوڵ نه‌كردنی‌ ئه‌نجامه‌كان ...
ئایا بارزانی‌ پاڵێوراوی‌ یه‌كێتیشه‌؟...
تاقیكردنه‌وه‌ قورسه‌كه‌...
سه‌ربه‌خۆیی‌ له‌ نێوان تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌...
ڤیتۆ مه‌ترسیداره‌كه‌ی‌ بارزانی‌...
كابینه‌ی‌ پێنجه‌م چی‌ كردو چی‌ جێده‌هێڵێت؟...
پێویسته‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌...
ژاوه‌ژاوی‌ چوار حیزبه‌كه‌...
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‌ هه‌مومان به‌دوایدا وێڵین!...
بڕیاره‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌‌و دوو پرسیار...
ئه‌م كارته‌شتان سوتاند...
خه‌ڵكینه‌ په‌رله‌مان
ده‌یه‌وێت ده‌ممان داخه‌ین!...
هۆشیار زێباری‌ چی‌ بۆ كورد كرد‌؟...
ناكۆكییه‌كانی‌ پارتی‌ ‌و یه‌كێتی‌...
بایكۆتكردنی‌ توركمانه‌كان بۆ؟...
رۆژنامه‌ی‌ (رۆژنامه‌)
چی‌ كردووه‌و چی ماوه‌ بیكات!؟ ...
دیسانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ی‌ كورسیی‌ ...
دوای‌ ساڵێك... ئایا ئه‌نجومه‌نی‌ پارته‌ سیاسییه‌كان پێویسته‌؟...
بودجه‌ و داهات و جورئه‌تی‌ په‌رله‌مان ...
په‌رله‌مانه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!...
دیموكراسیه‌تی‌ ته‌وافوقی‌
له‌ كۆنگره‌ی‌ سه‌ندیكای‌ رۆژنامه‌نووساندا...
كڵۆڵی‌ دیبلۆماسیه‌تی‌ كوردی‌...
كه‌ركوك و مه‌ترسی‌......
پارتی‌ و یه‌كێتی‌
به‌رپرسیاری‌ سه‌ره‌كی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ مادده‌ی‌ 140ن...
سیناریۆی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ زۆرینه‌ ...
پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بودجه‌ی‌ ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...