نه‌خشه‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا

سیروان ره‌شید

بیهێنه‌ره‌ به‌رچاوی‌ خۆت دیمه‌نی‌ كورسییه‌كانی‌ دو هێزه‌ فه‌رمانڕه‌واكه‌ی‌ كوردستان (پارتی‌‌و یه‌كێتی‌) چۆن له‌ ماوه‌ی‌ سێ‌ هه‌ڵبژاردنی‌ رابردو له‌ كورتیداوه‌.

 هه‌ڵبژاردنی‌ (1992)= (50) به‌ (50) كورسی‌
 هه‌ڵبژاردنی‌ (2005)= (39)  به‌ (39) كورسی‌،
 هه‌ڵبژاردنی‌ (2009)= (29) به‌ (29)كورسی‌.

كورسییه‌كانی‌ به‌ره‌ی‌ ئۆپۆزسیۆن له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مانی‌ (2009)= گۆڕان (25)، خزمه‌تگوزاری‌ (13)، بزوتنه‌وه‌(2)، لیستی‌ عه‌داله‌ت (1)، رافیده‌ین (2)، توركمان (1)، (ئه‌و سێ‌ كورسییه‌ی‌ مه‌سیحی‌‌و توركمان ئه‌و دو لیسته‌ن، كه‌ ركابه‌رایه‌تیان له‌گه‌ڵ‌ لیسته‌ دروستكراوه‌كه‌ی‌ پارتی‌ كردوه‌)، سه‌ره‌نجام ئه‌گه‌ر ئه‌م لیستانه‌ نه‌چنه‌ ناو حكومه‌ته‌وه‌ كۆی‌ كورسییه‌كانی‌ ئۆپۆزسیۆن بریتی‌ ده‌بێت له‌ (44) كورسی‌.

هه‌ڵبژاردنی‌ (25)ی‌ ته‌مموز پێوه‌ر نه‌بو بۆ ده‌رخستنی‌ قه‌باره‌ی‌ راسته‌قینه‌ی‌ هێزه‌ ركابه‌ره‌كانی‌ كوردستان، چونكه‌ نابه‌رابه‌رییه‌كی‌ زۆر له‌ هه‌ڵمه‌تی‌ بانگه‌شه‌ی‌ هه‌ڵبژاردن له‌ نێوان  ئۆپۆزسیۆن‌و ده‌سه‌ڵات به‌دیكرا له‌ روی‌:
 ئیمكانیاتی‌ مادی‌‌و ئیعلامی‌‌و به‌كارهێنانی‌ پۆستی‌ ده‌وڵه‌تی‌ بۆ لیستی‌ ده‌سه‌ڵات، جگه‌ له‌وه‌ی‌ له‌وڵاتێكدا له‌سه‌ر بنه‌مای‌ وه‌فا بۆ حیزب نزیكه‌ی‌ (700) هه‌زار كه‌س له‌لایه‌ن حكومه‌ت‌و حیزبه‌وه‌ موچه‌یان بۆ بڕاوه‌ته‌وه‌ له‌ كۆی‌ نزیكه‌ی‌ (ملیۆنێك‌و دوسه‌د هه‌زار) موچه‌خۆر، كه‌ ده‌كاته‌ (72%)ی‌ كۆی‌ گشتیی‌ بودجه‌ی‌ هه‌رێم.

لێره‌دا ده‌كرێت ئاماژه‌ به‌ هه‌ندێك له‌و گۆڕانه‌ گرنگانه‌ بكرێت، كه‌ له‌ خه‌ریته‌ی‌ سیاسی‌ كوردستاندا رویداوه‌.

یه‌كه‌م: راسته‌ ئۆپۆزسیۆن نه‌یتوانی‌ ده‌سه‌ڵات بباته‌وه‌، به‌ڵام هه‌یمه‌نه‌ی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ كه‌مكرده‌وه‌‌و ئیتر لێره‌ به‌دواوه‌ چه‌مك‌و ده‌سته‌واژه‌ی‌ دو (هێزه‌ گه‌وره‌كه‌)، یاخود (دوزلحیزبه‌كه‌) له‌ پرۆسه‌ی‌ سیاسی‌ چوارساڵی‌ دادێ‌ به‌كارنایه‌، چونكه‌ ئه‌م دو هێزه‌ هه‌ریه‌كێكیان ته‌نیا له‌ سنوری‌ (یه‌ك له‌سه‌رچوار)ی‌ كۆی‌ (سه‌دو یانزه‌) كورسییه‌كانی‌ په‌رله‌مانیان به‌ده‌ستهێناوه‌.

دوه‌م: لایه‌نی‌ ئۆپۆزسیۆن (مه‌به‌ست بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕانه‌) گه‌وره‌ترین پارێزگای‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‌و چواره‌م گه‌وره‌ پارێزگای‌ عێراق، كه‌ سلێمانییه‌ بردوه‌ته‌وه‌و كه‌ دیاره‌ ئه‌م پارێزگایه‌ له‌ روی‌ فه‌رهه‌نگی‌‌و سیاسییه‌وه‌ ناتوانرێت رۆڵ‌‌و كاریگه‌ریی‌ نادیده‌ بگیرێت، كه‌ ئێستاش به‌شێكی‌ گرنگه‌ له‌ سه‌نته‌ری‌ بڕیاردانی‌ سیاسیی. كه‌ ده‌توانین بڵێین به‌ له‌ ده‌ستدانی‌ سلێمانی‌ كه‌ وه‌ك قه‌ڵای‌ یه‌كێتی‌ حساب ده‌كرا، خه‌ریته‌ سیاسییه‌كه‌ گۆڕا، جگه‌ له‌وه‌ی‌ ئه‌م هێزه‌ له‌ هه‌رێمی‌ زه‌ردیش پێگه‌ی‌ جه‌ماوه‌ری‌ خۆی‌ داكوتیوه‌و دوه‌م ده‌نگی‌ هێناوه‌.

سێیه‌م: دوای‌ (18) ساڵ‌ چاوه‌ڕوانی‌، ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ هێزێكی‌ نوێی‌ هێنایه‌ گۆڕێ‌، كه‌ له‌ روی‌ ریزبه‌ندییه‌وه‌ ئه‌م هێزه‌ ئه‌گه‌ر هێزی‌ یه‌كه‌م نه‌بێت دوه‌مه‌، چونكه‌ پارێزگایه‌كی‌ گرنگی‌ له‌ژێر ده‌ستدایه‌‌و به‌ هاوكاری‌ له‌گه‌ڵ‌ لایه‌نه‌كانی‌ دیكه‌ی‌ ئۆپۆزسیۆن یان یه‌كێك له‌ لایه‌نه‌كانی‌ دیكه‌ی‌ ده‌سه‌ڵات ده‌توانێت باڵانسی‌ هێز له‌ كوردستان بگۆڕێت.

چواره‌م: دروستبونی‌ هێزی‌ ئۆپۆزسیۆن له‌ كوردستان هه‌روا روداوێكی‌ سه‌رپێی‌ نییه‌، كه‌ دیاره‌ به‌بێ‌ بونی‌ ئۆپۆزسیۆنێكی‌ كارا ناتوانین به‌ هیچ ده‌سه‌ڵاتێك بڵێین دیموكراسی‌‌و له‌ ئێستاشدا ئه‌م ئۆپۆزسیۆنه‌ وه‌كو هه‌ناسه‌ بۆ كوردستان زه‌روره‌، كه‌ ئێستا زیاتر له‌ (یه‌ك له‌سه‌ر سێی‌) ده‌نگه‌كانی‌ مسۆگه‌ر كردوه‌، كه‌ ئه‌م رێژه‌یه‌ش كیفایه‌ته‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌م هێزه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌ بتوانێت فشار بخاته‌ سه‌ر هاوپه‌یمانی‌ دو حیزبه‌ فه‌رمانڕه‌واكه‌ بۆ جێبه‌جێكردنی‌ به‌رنامه‌ سیاسییه‌كه‌یان، كه‌ بریتییه‌ له‌ ئه‌جێندای‌ گۆڕان له‌ سیستمی‌ سیاسی‌‌و باشكردنی‌ لایه‌نی‌ خزمه‌تگوزاریی‌ هاوڵاتیان.

ئیدی‌ لێره‌ به‌دواوه‌ سه‌ره‌تای مێژویه‌كی‌ نوێ‌ ده‌ستپێده‌كات‌و پێكهاته‌ی‌ سیاسی‌ كورد گۆڕا، نه‌وشیروان مسته‌فاو بزوتنه‌وه‌كه‌ی‌ كه‌ ئاڵا هه‌ڵگری‌ ئه‌و گۆڕانه‌بون، له‌ هاوكێشه‌ی‌ نوێی‌ كوردستانی‌‌و عێراقی‌‌و هه‌رێمایه‌تی‌‌و نێوده‌وڵه‌تی‌ حسابی‌ جدی‌ بۆ ده‌كرێت، هه‌ر بۆ نمونه‌ سبه‌ی به‌پێی‌ ئیستیحقاقی‌ ئینتیخابی‌ ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه‌ له‌ پشكی‌ كورد له‌ به‌غدا پۆسته‌ سیادییه‌كانی‌ وه‌ك سه‌رۆك كۆمار یاخود په‌رله‌مان یان وه‌زاره‌ته‌ سیادییه‌كان له‌گه‌ڵ‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ به‌ش ده‌كات‌و چیتر بۆ ئه‌و دو هێزه‌ قۆرغ ناكرێن. هه‌روه‌ها چیدی‌ ئه‌مانه‌ به‌ ته‌نیا نوێنه‌رایه‌تی‌ كورد له‌ مه‌حفه‌لی‌ نێوده‌ڵه‌تیدا ناكه‌ن.


10/08/2009 بینین: 3409
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
چی‌ له‌كۆنگره‌كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ری‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێ؟...
پارتی‌ و گێچه‌ڵی‌ زۆرینه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ ده‌ستور...
گۆڕان و دروستكردنی‌ هێزی‌ چه‌كدار!...
دواكه‌وتویی‌ فه‌رهه‌نگی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
پرسیار له‌ هه‌ڵوێستی‌ یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵ به‌رامبه‌ر داعش‌...
كاتی جێبەجێكردنی رێكەوتنەکە هاتوە...
ئه‌م قه‌یرانه‌ میراتی‌ ئێوه‌یه‌!...
یه‌كێتی‌ به‌ 20 رێگا ته‌زویری‌ كردوه‌...
یادی سلێمانی و هه‌ستكردن به‌ غوبن و غه‌در!...
یه‌كێتی‌ قه‌یرانه‌كه‌ قوڵده‌كاته‌وه‌، یان چاره‌سه‌ر؟...
ره‌وایه‌ یه‌كێتی‌ به‌ 26%وه‌، حوكمی‌ سلێمانی‌ بكا؟...
ده‌لاله‌ته‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ گۆڕان له‌ 9 خاڵدا...
گه‌وره‌م، ئێوه‌ خودی‌ ده‌ستورن! ...
بارزانی‌ هه‌شت ساڵه‌ چی‌ كردوه‌؟...
ئه‌و وانانه‌ی پێویسته‌ له‌ دیجله‌وه‌ فێری ببین!...
ته‌حه‌داكانی‌ به‌رده‌م جڤاتی‌ نیشتمانی‌ گۆڕان ...
گەنج لە بزوتنەوەی گۆڕاندا!...
چۆن ده‌ستورێكمان ده‌وێ؟...
هه‌شت مانگ و به‌رپرسیاریه‌تی‌ مێژویی‌...
چاكسازی له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا...
گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ موڵكی‌ گشتی؛ دڵۆپێك له‌ ده‌ریایه‌ك...
مەترسییه‌کانی یاسای ئاسایش و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش...
رازیبون به‌كه‌م؛ پاشه‌كشه‌یه‌...
خاڵێكی‌"ره‌ش" له‌ مێژوی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا...
دو رێگه‌چاره‌
له‌ به‌رده‌م "یه‌كێتی ‌‌و پارتی" دا...
گۆڕین لە دەسەڵاتی دادوەریی...
هەرگیز كوردستان ناگەڕێتەوە پێش 17ی شوبات...
ئایا گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟...
بای بای یاسای‌ رۆژنامه‌گه‌ری...
كێیه‌، كورد
په‌رت ده‌كات؟...
بۆچی‌ پاشه‌كشه‌مان كرد؟...
كاته‌كه‌ دره‌نگ بوه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌، یاسای‌
ده‌سته‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان دوا بخرێت؟...
كه‌مپه‌ینێك
بۆ ده‌ربازبون له‌ تونێله‌ تاریكه‌كه‌...
(یه‌كێتی‌ و گۆڕان)
لاپه‌ڕه‌یه‌كی‌ نوێ‌...
پیلانێكی‌ مه‌ترسیدار!...
ئه‌ندامه‌ به‌ڕێزه‌كانی‌ په‌رله‌مان؛
ئێوه‌ له‌خه‌می‌ گه‌لدان، یان له‌خه‌می‌ خۆتان؟...
پارتی‌، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات! ...
له‌باره‌ی‌ كاندیدكردنی‌ تاڵه‌بانی‌_یه‌وه‌...
ئه‌مجاره‌ چۆن ململانێ‌ بكه‌ین؟...
هه‌ژاره‌كان......
2010؛ ساڵه‌ خه‌ته‌ره‌كه‌...
میلله‌تێك باجی‌ ئێوه‌ ده‌دات!...
نا بۆمیلیشیای‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌!...
خوا كوردستان بپارێزێت...
گۆڕان ده‌چێ‌ بۆ به‌غدا!...
بێده‌نگی‌ نێچیرڤان بارزانی‌!...
زوڵمكردن له‌ سلێمانی‌...
له‌باره‌ی‌ كێشه‌كه‌ی‌ دانای‌ ئه‌حمه‌د مه‌جید‌و چاودێریی‌ داراییه‌وه‌...
تكایه‌ ئه‌مه‌ كابینه‌ی‌ سێیه‌مه‌، مه‌یكه‌ن به‌شه‌شه‌م...
بارزانی‌، سه‌رۆكێكی‌ بێخه‌م!...
ئایا خه‌ڵك ده‌نگ به‌ مانه‌وه‌ی‌ ئه‌م واقیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌دات، یان به‌ پرۆژه‌ی‌ گۆڕانكاریی‌؟...
دروستكردنی‌
دیكتاتۆرێك بۆ كوردستان...
له‌ په‌راوێزی‌ مشتومڕی‌ ده‌ستووردا
پارتی‌‌و سیستمی‌ پاشایه‌تی‌، یه‌كێتی‌‌و ره‌فتاری‌ دۆڕاوانه‌ ...
پایزی‌ پاوانخوازیی‌...
ترس له‌ قبوڵ نه‌كردنی‌ ئه‌نجامه‌كان ...
ئایا بارزانی‌ پاڵێوراوی‌ یه‌كێتیشه‌؟...
تاقیكردنه‌وه‌ قورسه‌كه‌...
سه‌ربه‌خۆیی‌ له‌ نێوان تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌...
ڤیتۆ مه‌ترسیداره‌كه‌ی‌ بارزانی‌...
كابینه‌ی‌ پێنجه‌م چی‌ كردو چی‌ جێده‌هێڵێت؟...
پێویسته‌ رێككه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌...
ژاوه‌ژاوی‌ چوار حیزبه‌كه‌...
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‌ هه‌مومان به‌دوایدا وێڵین!...
بڕیاره‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌‌و دوو پرسیار...
ئه‌م كارته‌شتان سوتاند...
خه‌ڵكینه‌ په‌رله‌مان
ده‌یه‌وێت ده‌ممان داخه‌ین!...
هۆشیار زێباری‌ چی‌ بۆ كورد كرد‌؟...
ناكۆكییه‌كانی‌ پارتی‌ ‌و یه‌كێتی‌...
بایكۆتكردنی‌ توركمانه‌كان بۆ؟...
رۆژنامه‌ی‌ (رۆژنامه‌)
چی‌ كردووه‌و چی ماوه‌ بیكات!؟ ...
دیسانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ی‌ كورسیی‌ ...
دوای‌ ساڵێك... ئایا ئه‌نجومه‌نی‌ پارته‌ سیاسییه‌كان پێویسته‌؟...
بودجه‌ و داهات و جورئه‌تی‌ په‌رله‌مان ...
په‌رله‌مانه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!...
دیموكراسیه‌تی‌ ته‌وافوقی‌
له‌ كۆنگره‌ی‌ سه‌ندیكای‌ رۆژنامه‌نووساندا...
كڵۆڵی‌ دیبلۆماسیه‌تی‌ كوردی‌...
كه‌ركوك و مه‌ترسی‌......
پارتی‌ و یه‌كێتی‌
به‌رپرسیاری‌ سه‌ره‌كی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ مادده‌ی‌ 140ن...
سیناریۆی‌ پێكهێنانی‌ حكومه‌تی‌ زۆرینه‌ ...
پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بودجه‌ی‌ ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...