نه‌وت و ئه‌نفال

له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج


كاتێ‌ كه‌ ساڵی‌ 1987 به‌عس له‌ رێگه‌ی‌ گروپێكه‌وه‌ به‌ سه‌رۆكایه‌تی‌ عه‌لی‌ حه‌سه‌ن مه‌جید "عه‌لی‌ كیمیاوی‌" نه‌خشه‌ی‌ ئه‌نفالكردن و سڕینه‌وه‌ی‌ ژیانی‌ له‌ كوردستان ده‌كێشا، كوردی‌ باشوری‌ كوردستان خاوه‌ن عیزه‌تی‌ نه‌فسێكی‌ به‌رزبون، دوای‌ ئه‌نفالیش سه‌ره‌ڕای‌ كوشت و بڕی‌ ده‌یان هه‌زار كه‌س و زینده‌ چاڵكردنی‌ هه‌زاران كه‌س و روخاندنی‌ هه‌زاران گوندو خانه‌و لانه‌و مزگه‌وت و قوتابخانه‌و ته‌كیه‌و خانه‌قا، هێشتا نه‌یانتوانی‌ ئاكاری‌ خه‌ڵكه‌كه‌ له‌كه‌دار بكه‌ن، هه‌رچی‌ نه‌شیاكردیان، خه‌ڵكیان به‌ كۆمه‌ڵ ده‌كرد به‌ جاش و فه‌وجی‌ سوكیان ده‌كرده‌وه ‌و دروشمی‌ "جاشایه‌تی‌ و پاشایه‌تی" یان بڵاو ده‌كرده‌وه‌، دوای‌ راپه‌ڕینیش خه‌ڵك هه‌ر سور بون له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ جوامێرانه‌ بژین، كاتێ‌ به‌عس داموده‌زگاكانی‌ له‌ كوردستان پێچایه‌وه‌، مامۆستایان و فه‌رمانبه‌ران دروشمی‌ "سه‌ری‌ به‌رز بۆ پاره‌ نه‌وی‌ ناكه‌ین" یان به‌رزكرده‌وه‌، حیزبه‌كانیش به‌ تاڵان و روتانه‌وه‌ ی‌ داموده‌زگاكان و هاوكاری‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان ده‌ژیان.

له‌ دوای‌ دروستبونی‌ شه‌ڕی‌ كوردكوژی‌، كه‌ تێكڕای‌ هه‌ژارانی‌ وڵاته‌كه‌م زه‌ره‌ری‌ گه‌وره‌یان تیاكرد، به‌ره‌به‌ره‌ تێكشاندنی‌ كه‌سێتی‌ كورد له ‌باشوری‌ كوردستان ده‌ستی‌ پێكرد، له‌وكاته‌وه‌ فێڵكردن قاچاخچێتی‌ چه‌ك و مرۆڤ، ته‌زویر له‌پ پانكردنه‌وه‌ و كه‌وتن له‌ ده‌رگای‌ به‌رپرسان و هه‌زارو یه‌ك شێوازی‌ ناشرینكردنی‌ ئه‌م كورده‌ خرایه‌گه‌ڕ له‌كاتێكا به‌عس به‌ هه‌مو توانای‌ خۆیه‌وه‌ نه‌یتوانی‌ ئه‌وه‌ بكات.

له‌دوای‌ وه‌ستانی‌ شه‌ڕی‌ ناوخۆ و دواتر روخانی‌ به‌عسه‌وه‌ له‌ ساڵی‌ 2003 ته‌قه‌لایه‌كی‌ زۆر هه‌یه‌ بۆ بنیاتنانه‌وه‌و دروستكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و مرۆڤه‌، هه‌رچه‌ند له‌مپه‌رو رێگره‌كان زۆرن، لانی‌ كه‌م له‌ حیزباندنی‌ كۆمه‌ڵه‌وه‌تا ده‌گاته‌، فێركردنی‌ خه‌ڵك بۆ ته‌زویر و ساخته‌كاری‌ له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كاندا ئاخر ناوی‌ خاتونه‌ شاعیرێكی‌ هه‌ست ناسكم لایه‌ خۆی‌ وتویه‌تی‌ سێ‌ جار ده‌نگم بۆ لایه‌نێك داوه‌.

بنیاتنانه‌وه‌ی‌ مرۆڤی‌ كورد و وه‌ستانه‌وه‌ له‌سه‌رپێی‌ خۆی‌ كاتی‌ زۆری‌ ده‌وێت، به‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر بزانین ئێمه‌ له‌ ئه‌نفالدا ده‌شتمان له‌ده‌ستچو، دیاره‌ شاریشمان وه‌ك پێویست نه‌بو، له‌دوای‌ راپه‌ڕینیشه‌وه‌ هیچ به‌رنامه‌یه‌ك نه‌بو نه‌بۆ دروستكردنه‌وه‌ی‌ گونده‌كان نه‌ بۆ دروستكردنی‌ شار، ئه‌مانه ‌بابه‌تگه‌لێكی‌ دیكه‌ن و ده‌كرێ‌ كاتی‌ تر قسه‌یان له‌باره‌وه ‌بكرێت، به‌ڵام دوای‌ هاتنی‌ كۆمپانیا نه‌وتیه‌كان و بیركردنه‌وه‌ له‌ هه‌ڵدڕینی‌ بێبه‌رنامه‌ی‌ خاكی‌ كوردستان به‌بیانوی‌ بونه‌ خاوه‌ن ئابوری‌ و تێكدانی‌ ژینگه‌ی‌ كوردستان جارێكی‌ تر ئێمه‌ له‌گه‌ڵ رۆژه‌ ره‌شه‌كانی‌ ئه‌نفالدا ده‌سته‌و یه‌خه‌بوینه‌وه‌، من بۆ خۆم هه‌رگیز له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌نیم ئه‌نفال كه‌ به‌عس بۆ قڕكردنی‌ كورد به‌ هه‌شت قۆناغ و له‌ كه‌متر له‌ یه‌كساڵدا پیاده‌ی‌ كرد بۆ هیچ شتێكی‌ دیكه‌ به‌كاربێت، به‌ڵام كه‌ نه‌وت له‌ ناوچه‌ ئه‌نفالزاده‌كانی‌ هه‌ڵه‌بجه ‌و كۆرو مۆرو گونده‌كانی‌ دیكه‌ی‌ گه‌رمیان و بادینان و ده‌شتی‌ كۆیه‌ ده‌رده‌هێنرێت و هێشتا له‌و ناوچانه‌ بۆنی‌ ئه‌نفال دێت، ئه‌و جۆره‌ له‌ وێرانكردنی‌ جوانی‌ و ژینگه‌ی‌ كوردستان درێژكراوه‌ی‌ هه‌مان پرۆسه‌یه‌ لێ‌ ئه‌مجاره‌ له‌گه‌ڵ خاك و ژینگه‌كه‌دا هه‌رچه‌ند له‌ دواجاریشدا ئیدی‌ خه‌ڵكه‌كه‌ش ژاراوی‌ ده‌بن.

هه‌ڵدڕینی‌ به‌و جۆره‌ی‌ خاكی‌ كوردستان و شێواندنی‌ سروشته‌كه‌ی‌، ئه‌وه‌ی‌ كه ‌ماوه‌ته‌وه ‌و به‌رپرسه‌كان داگیریان نه‌كردوه‌ و نه‌یانكردوه‌ به‌ باخ و باخاتی‌ تایبه‌تی‌ خۆیان و كۆشكی‌ بلورینیان تیادروست نه‌كردوه‌، به‌ قسه‌ی‌ كێ‌ ئه‌مه‌ سیاسه‌تی‌ نه‌وتیه‌ تا هه‌ندێك بێن بیانه‌وێ‌ خۆڵبكه‌نه‌ چاوی‌ خه‌ڵكی‌ ئه‌و گوندانه‌ و هاوڵاتیانی‌ كوردستان و بڵێن ناهه‌قی‌ ده‌رهه‌ق به‌م سیاسه‌ته‌ مه‌كه‌ن، ئاخر خه‌ڵكی‌ كوردستان وه‌ك هه‌ندێك كه‌س شیرنی‌ و نوقڵ و نه‌باتی‌ ئه‌و سیاسه‌ته‌یان نه‌خواردوه‌، تا داكۆكی‌ له‌ ناهه‌قی‌ بكه‌ن، ئه‌مه‌ ئه‌نفالكردنی‌ خاكی‌ كوردستانه‌ یان سیاسه‌تی‌ نه‌وت، ئایه‌ وه‌زیری‌ كاره‌ساته‌ سروشتیه‌كان تائێستا گونده‌كانی‌ كۆرو مۆرو ناوچه‌ی‌ قادر كه‌ره‌می‌ دیوه‌.

له‌ راستیدا پێویسته‌ هه‌مو كورد به‌ گژ ئه‌م سیاسه‌ته‌دا بچنه‌وه‌، تا ئه‌وه‌ی‌ ئه‌م وڵاته‌ ده‌بێته‌ وڵاتی‌ سیستماتیك و خێرو بێره‌كه‌ی‌ به‌ دادگه‌رانه‌ بۆ هه‌موان ده‌بێت، تا ئه‌وكاته‌ ناكرێ‌ هه‌ندێك به‌ مه‌ستی‌ بۆنی‌ نه‌وت هه‌مو ریسه‌كه‌ بكه‌نه‌وه‌خوری‌.
01/12/2013 بینین: 8657
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
هەدەپەو هه‌ڵبژاردن‌ لەتوركیا...
چیرۆكه‌كانی‌ به‌هه‌ده‌ردان...
وه‌زیری‌ دارایی‌ باش ده‌كات ...
كه‌ركوك له‌به‌رده‌م گۆڕانكاریه‌ نوێیه‌كه‌دا ...
كوردو ئه‌رمه‌ن لێكچون و جیاوازی ...
بۆ شه‌ڕی‌ ناوخۆ!...
ئه‌نفال و كاریگه‌ریه‌كانی‌ له‌سه‌رخۆ بژێوی‌ و خۆخاوه‌نی‌
ئه‌نفال و رۆژئاوا...
دیسان نه‌وته‌كه‌ی كه‌ركوك ...
داعش له‌ پارله‌ماندا...
هه‌ڵه‌بجه‌ كوێی دنیایه‌ ...
نه‌ورۆزی ئه‌مساڵ له‌ ئامه‌د...
راپه‌ڕین چی‌ نه‌كرا ...
حه‌شدو داعش درنجه‌كانی سه‌رزه‌مین ...
ئینساندۆستی گێلانه‌ ...
خه‌ریك بو گه‌مه‌ی ده‌ربڕینه‌...
میلیشیا وه‌ك هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی به‌رده‌وام ...
كه‌ركوك به‌ مرۆیی كردنه‌وه‌ی قوربانی ...
30ی 1 و خه‌مه‌ كوردیه‌كان ...
ریشه‌ و رایه‌ڵه‌كانی داعش ...
چی كۆمانده‌كاته‌وه‌...
وه‌زاره‌تی‌ دارای‌ و كۆمپانیاكانی‌ حیزب ...
وه‌ته‌نیات و به‌یاننامه‌ ...
شیعه‌ له‌م دیوی‌ ده‌رگاكه‌ ...
كه‌ركوك له‌ 2015دا ...
ساڵێكی‌ تریش! ...
كه‌ركوك له‌نێوان خیانه‌تلێكردن و خێر پێكردنا ...
كه‌ركوك راستكردنه‌وه‌ی‌ هه‌ندێ‌ هه‌ڵه‌ ...
واژوه‌كه‌ی ته‌ها زه‌نگه‌نه‌ و واژوه‌ ونه‌كان ...
ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ شۆڕیجه ‌و میدیای‌ كوردی‌ ...
جه‌نابی سه‌رۆك سه‌یرمكه‌!...
ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و پارله‌مانی‌ كوردستان ...
ئاواییه‌ بێنازه‌كان ...
كه‌مال فواد له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ سیاسه‌ت ...
خورماتو و حه‌مرین هی‌ خه‌ڵكه‌كه‌ین نه‌ك میلیشیاكان ...
ئه‌گه‌ر به‌غدا هه‌ر وابكات ...
ئه‌ردۆگان و ژماره‌ ...
كێشه‌ی‌ كۆچپێكراوان و چۆنێتی‌ چاره‌سه‌ر ...
نوسینگه‌ی‌ كه‌ركوكی‌ پارله‌مان و ئازاری‌ كه‌ركوكیه‌كان ...
به‌ردو گوڵ ...
ژن لای‌ یه‌په‌گه‌ و داعش ...
ئێزدیه‌ خۆپارێزه‌كان ...
لۆخۆیان دڕ و لۆ وی‌ دی‌ كڕن ...
ئه‌مه‌ش بگێڕنه‌وه‌...
عێراق به‌رپرسیاره‌تی‌ به‌رانبه‌ر پێكهاته‌كان؛ ئێزدیه‌كان به‌نمونه‌...
خۆری‌ ئێزیدی‌ توڕه‌یه‌ ...
داعش و شه‌نگال
هه‌ندێ‌ زانیاری‌ گرنگ له‌باره‌ی‌ شه‌نگال و ئێزدیه‌وه‌:...
ده‌نگه‌كانی‌ سلێمانی‌ ...
موچه‌ و مرۆڤ ...
خوێنی‌ كه‌ركوكیه‌كان ...
ئامرلی‌ و لینینگراد ...
ئه‌وه‌ی‌ پێشمه‌رگه‌ ده‌یكات...
رۆژئاوای‌ كوردستان خه‌مێكی‌ فه‌رامۆشكراو ...
وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ چی‌ بكات؟...
بتی‌ خۆكرد...
جینۆساید و ئازاری‌ هیندیه‌ سوره‌كان...
قه‌یران باوكی‌ درۆ و دزی‌...
قه‌ندی‌ تاڵ ...
ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان ...
نه‌وت له‌ ته‌عریبه‌وه‌ بۆ ته‌تریك ...
بانگه‌شه‌ی‌ ده‌وڵه‌ت و ماڵه‌باجێنه‌...
سیاسه‌تی‌ تاریك ...
سۆرانی‌ مامه‌ حه‌مه‌تان بیره‌ ...
نه‌ریتی‌ بێمنه‌تی‌...
كوردو هه‌ڵبژاردن ..تیڤاڵ و مه‌كسی‌ كوده‌ری‌ ...
شێره‌ژنێك له‌ناو دادگا ...
تۆڵه‌ی‌ خه‌ڵك ...
ئازاره‌كانی‌ كه‌ركوكی‌ بون...
كۆرو مۆرو نابۆكۆ ...
داشه‌ هاره‌
نه‌وت به‌ره‌و كوێمان ده‌بات؟ ...
با بیبه‌ینه‌ سه‌ر...
نیوه‌ی‌ فیلمه‌كه‌ ...
ئاشبه‌تاڵی‌ پێمه‌كه‌ن ...
داعش و خودا...
گۆڕان و حكو‌مه‌ت ...
نه‌وت و نه‌گبه‌تی‌...
كه‌ركوك له‌ بارودۆخێكی‌ تردا ...
ته‌قه‌ی‌ كورد له‌ كورد ...
هه‌رێم خورمژی‌ ده‌وێت...
مامۆستا محه‌مه‌د عه‌لی‌ محه‌مه‌دیان و مامۆستاكانی‌ تر...
پێشمه‌رگه‌ و موچه‌...
بۆ فریشته‌كه‌ی‌ رۆژئاوا...
داعش و ساڵی‌ نوێ‌ ...
نامه‌یه‌ك بۆ ئامه‌د...
خوێن و گه‌نده‌ڵی‌...
كاوه‌ و سۆران و سه‌رده‌شت و دایكانی‌ ئێمه‌...
خورماتو سه‌عدیه‌ی‌ بێخاوه‌ن...
پۆستی‌ پارێزگاری‌ سلێمانی‌ و پرسی‌ هه‌ڵبژاردن...
كه‌ركوك له‌نێو یاسا و بڕیاره‌كاندا...
هه‌ڵبژاردنی‌ پیس ...
قامچی‌ و قانون ...
خه‌مێك بۆ كه‌ركوك ...
ئازایه‌تی‌ و خۆ خاوه‌نی‌ ...
هه‌ڵبژاردن و په‌یمانی‌ شه‌ره‌ف ...
ئه‌وه‌ی‌ بارزانی‌ ده‌یڵێت وایه‌...
یه‌خه‌ی‌ كامتان بگرین یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
كورد له‌ ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان چی‌ بكات؟...
ئۆپۆزسیۆن و كۆنگره‌ی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌...
له‌ق له‌قه‌كان و شه‌هیده‌كانی‌ شه‌ڕی‌ ناوخۆ...
رۆڵی‌ كۆكه‌ره‌وه‌...
سه‌دوچل به‌ره‌وكوێ‌ ...
كۆیله‌كردن ...
بارزانی‌ شه‌مه‌نه‌فه‌ره‌كه‌ به‌ره‌و هه‌ڵدێر ده‌بات...
مه‌حمود یاسین بۆ كوێ‌ ده‌به‌ن...
كونسڵگه‌ری‌ فه‌ره‌نسا و درۆ...
ئاپۆ و ئاگربه‌ست...
باوكێ‌ له‌ قه‌یتول...
ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ دوبز...
پوره‌ حه‌به‌...
17ی‌ شوبات و یه‌ك دوقسه‌ی‌ تر...
سته‌مكردن له‌ شه‌هید...
وه‌همی‌ چاكسازی‌...
دیسان وه‌زاره‌تی‌ كاره‌ساته‌ سروشتییه‌كان...
ناو وه‌ك كێشه‌یه‌كی‌ قانونی‌ ...
نهێنی‌ نه‌فره‌ته‌كه‌...
نوكته‌ی‌ كوردی‌ ...
های‌ له‌وه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌ پشتگیری‌ پارێزگار بكه‌ین؟ ...
كه‌ركوك و خوێندن و زمانی‌ كوردی‌ ...
كورسی‌ و سه‌رۆك...
داود ئۆغڵو له‌ كه‌ركوك...
بارزانی‌ و رای‌ گشتی‌...
خورماتوی‌ بێ‌ خاوه‌ن...
كوردستانیبونی كه‌ركوك له‌ڕوی دابه‌شبونی دانیشتوانه‌وه‌...
بارزانی و موقته‌دا...
لەنێوان عێراقەكەی سەدام و عێراقەكەی ئەمه‌ریكادا...
كۆنگرەی گۆڕە بەكۆمەڵەكان و عێراقیبون...
"خاكی‌ داگیركراو"...
هەڵەكە لە كوێدایە؟...
ئه‌رێ‌ به‌ڕاست كه‌س رقی‌ له‌ سه‌رۆكه‌؟...
میدیا ‌و مه‌یمون...
"سه‌رۆك، نه‌وته‌كه‌ ده‌ڕوات"...
روه‌ سوره‌كانی ده‌سه‌ڵات...
عێراق‌و پینه‌ی‌ سیاسی‌...
كه‌ركوك‌و ته‌عریب‌و پایته‌ختی‌ رۆشنبیری‌ ...
برینی ئه‌نفال له‌نێوان ساڕێژكردن‌و كولانه‌وه‌دا...
په‌رله‌مانی‌ عاجباتی‌ ...
سه‌دو چل‌و په‌رله‌مانی كوردستان...
ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات نایه‌وێت بیزانێت...
بۆچی له‌ كێشه‌ی‌ كه‌ركوكدا كه‌مته‌رخه‌مبووین؟!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...