وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ چی‌ بكات؟

له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج


له‌ به‌رده‌م بارودۆخێكداین، ده‌بێت ده‌ستوپه‌نجه‌ی‌ له‌ گه‌ڵ نه‌رم بكه‌ین، بارودۆخێك پێویستی‌ به‌ پشودرێژی‌ و هه‌ندێك خۆگردكردنه‌وه‌یه‌ بۆئه‌وه‌ی‌ تێیپه‌ڕێنین، له‌دوای‌ بڕینی‌ بودجه‌ی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان له‌ به‌غداوه‌ دۆخه‌كه‌ ئه‌وه‌نده‌ی‌ تر بۆ حكومه‌تی‌ هه‌رێم و موچه‌خۆرانی‌ ئه‌و هه‌رێمه‌ قورس بوه‌، راستی‌ له‌ رابردودا هیچ به‌رنامه‌یه‌ك نه‌بوه‌، بۆئه‌وه‌ی‌ حكومه‌تێكی‌ رێك و ته‌ندروست دروست بكه‌ین، حكومه‌تێكی‌ ته‌خشان و په‌خشانكه‌ر و ده‌ستبڵاو و بێبه‌رنامه‌مان هه‌بوه‌، ئه‌وه‌ جگه‌له‌وه‌ی‌ بۆ كڕینی‌ خه‌ڵك، بۆ جۆرێك له‌ رامكردن، بۆئه‌وه‌ی‌ من پێشتر ناوم ناوه‌، سۆسیالی‌ به‌ تڕومنه‌ت، بۆئه‌وه‌ی‌ له‌ بری‌ مرۆڤی‌ ئازاد كۆیله‌ی‌ ئیدۆلۆژی‌ دروست بكرێت، به‌ بڕینه‌وه‌ی‌ موچه‌ خه‌ڵكی‌ كه‌وی‌ كراوه‌، ئه‌وه‌ش وای‌ كردوه‌ هه‌مومان وه‌كو ئه‌و به‌چكه‌ چۆله‌كانه‌مان لێبێت كه‌ ده‌نوكیان بۆ دایكه‌كه‌یان ده‌كه‌ن به‌ حه‌وادا و پێكه‌وه‌ هه‌مویان ده‌ڵێن بێنه‌، سیاسه‌تی‌ دارایی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان له‌ ساڵانی‌ رابردودا، نه‌ك هه‌ر سیاسه‌تێكی‌ حیزبی‌ زۆر خراپ بوه‌، بگره‌ سیاسه‌تی‌ هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی‌ ئابوری‌ كوردستانیش بوه‌، ئه‌وه‌ جگه‌له‌وه‌ی‌ له‌په‌نای‌ ئه‌م سیاسه‌ته‌ هه‌ڵه‌یه‌وه‌، سه‌دان ملوێنێر و ملیاردێری‌ ته‌وه‌زه‌ل و هیچ له‌بارا نه‌بو دروست بون، هه‌روه‌ها دۆخێكیش ره‌خسا كه‌ فه‌رمانده‌ی‌ سه‌ربازی‌ و براو كه‌س و كاری‌ وه‌زیرو خزم و دۆستی‌ پارله‌مانتار و كه‌سوكاری‌ نزیكی‌ مه‌كته‌ب سیاسی‌ حیزبه‌ سه‌ره‌كیه‌كان ببنه‌ بازرگان و خاوه‌ن كۆمپانیا و مشه‌خۆری‌ سه‌ر لاشه‌ی‌ دارایی‌ حكومه‌ت و گه‌نده‌ڵی‌ بگاته‌ ئاستێكی‌ زۆر ترسناك، له‌ راستیدا له‌م دۆخه‌دا هه‌نگاو به‌ره‌و چاره‌سه‌ر ده‌نرێت، له‌ كاتێكا وه‌ك وتم بودجه‌ له‌ به‌غداوه‌ نایه‌ت.

داعش جموجۆڵی‌ بازرگانی‌ به‌ راده‌یه‌كی‌ به‌رچاو په‌ك خستوه‌. ده‌وڵه‌مه‌نده‌كانی‌ كوردستان له‌ بری‌ پاره‌ له‌ بانكه‌كان دابنه‌ن خۆیان وته‌نی‌ له‌ناو موجه‌میده‌ی‌ ژێر زه‌مینه‌كاندا دایده‌نه‌ن.

نه‌وتی‌ كوردستان وه‌ك پێویست بۆشاییه‌كه‌ پڕ ناكاته‌وه ‌و تاكه‌ ئومێدیشه‌ بۆ چاره‌سه‌ر قه‌یرانه‌كه‌، ئه‌مه‌ له‌ عێراقیش هه‌ر وایه ‌و نزیكه‌ی‌ 95%ی‌ داهاتی‌ وڵات پشتی‌ به‌ نه‌وت به‌ستوه ‌و هه‌مو حكومه‌ت چاوی‌ له‌ ده‌ستی‌ وه‌زاره‌تی‌ نه‌وته‌.

ده‌روازه‌ گومرگیه‌كان به‌ راده‌یه‌كی‌ به‌ر چاو په‌كیان كه‌وتوه‌، كوردستان هیچ كارگه‌ و كارخانه‌ و مانیفاكتۆرێكی‌ پێشكه‌وتوی‌ به‌رهه‌مهێنی‌ نیه‌، كه‌رتی‌ گه‌شتوگوزار له‌ ئاستێكی‌ زۆر خراپدایه‌ و ناتوانێ‌ چاره‌سه‌ری‌ كه‌مترین كێشه‌ بكات، سیستمی‌ باج و زه‌ریبه‌ زۆر ناڕێك و ناقۆڵایه‌ و هه‌ندێ‌جار له‌ خزمه‌تی‌ ده‌وڵەمه‌ندكردنی‌ زیاتری‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌كاندایه‌.

له‌م دۆخه‌دا وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ چی‌ بكات؟
ئه‌مه‌ ئه‌و پرسیاره‌یه‌ كه‌ هه‌مومان ده‌یكه‌ین، چونكه‌ به‌رده‌وام موچه‌ دوا ده‌كه‌وێت، كه‌رتی‌ پڕۆژه‌كان تا راده‌یه‌كی‌ زۆر وه‌ستاوه‌، چالاكیه‌ جۆراوجۆره‌كان په‌كیان كه‌وتوه‌ هه‌یه‌ و نیه‌ وه‌زاره‌تی‌ سامانه‌ سروشتیه‌كان هه‌یه‌ "كه‌ من هه‌ر كاتی‌ خۆی‌ ناوم ناوه‌ وه‌زاره‌تی‌ كاره‌ساته‌ سروشتیه‌كان" ئه‌م وه‌زاره‌ته‌ كۆمه‌ڵێك كێشه‌و گرفتی‌ هه‌یه‌، له‌ چۆنێتی‌ گرێبه‌سته‌كان، هێنانی‌ كۆمپانیاكانی‌ نه‌وت، پرسی‌ گێڕانه‌وه‌ی‌ داهات و تادوای‌، له‌سه‌رو هه‌مو شیانه‌وه‌  كێشه‌ی‌ ئه‌م وه‌زاره‌ته‌ له‌ گه‌ڵ به‌غدا كه‌ من لاموایه‌ ئه‌م وه‌زاره‌ته‌ بیانویه‌كی‌ باشی‌ داوه‌ته‌ ده‌ست به‌غداوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ بودجه‌ی‌ هه‌رێم ببڕێت، بۆیه‌ ئه‌ركی‌ ئه‌م وه‌زاره‌ته‌ بۆ دابین كردنی‌ بودجه‌ی‌ هه‌رێم قورس ده‌بێت و ده‌كه‌وێته‌ سه‌ری‌ سه‌ره‌وه‌ی‌ ئه‌ركه‌كانی‌، ئه‌گه‌رچی‌ حكومه‌تی‌ عێراق خۆی‌ له‌بیانو بو، به‌ڵام كاره‌كانی‌ ئه‌م وه‌زاره‌ته‌و چه‌ندین هه‌نگاوی‌ تر بیانوه‌كه‌یان دایه‌ ده‌سته‌وه‌.

وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ ناچاره‌ له‌ دۆخی‌ ئاوادا چاوی‌ له‌ داهاته‌كانی‌ وه‌زاره‌تی‌ سامانه‌ سروشتیه‌كان بێت، ئه‌مه‌ش نه‌عه‌یبه‌ و نه‌ عار، خۆ وه‌زاره‌تی‌ سامانه‌ سروشتیه‌كان له‌ مه‌ریخه‌وه‌ پاره‌ نایه‌نێ‌، پاره‌كه‌ی‌ كه‌ هه‌یه‌تی‌ موڵكی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستانه‌و هی‌ نه‌وتی‌ خاكی‌ كوردستانه‌، بۆ من جێگه‌ی‌ شه‌رمه‌ له‌بری‌ بیركردنه‌وه‌ له‌ چاره‌سه‌ری‌ پێكه‌وه‌یی‌ ئه‌م كاره‌ ئێستا ئیش له‌سه‌ر ئه‌وه‌ بكرێت چۆن یه‌كتربشكێنن.

ئه‌گه‌ر بڕیاره‌ ئه‌م دۆخه‌ تێپه‌ڕێنین، پێویسته‌ به‌ خێرایی‌ سیسته‌می‌ باج و زه‌ریبه‌ رێكبخرێت و ده‌وڵه‌مه‌ند و خاوه‌ن سه‌رمایه‌كان ناچاری‌ ئه‌وه‌ بكرێن كه‌ وه‌ك پێویست باج و زه‌ریبه‌ بده‌ن، هه‌روه‌ها بایه‌خ به‌ كه‌رتی‌ گه‌شتوگوزار بدرێت، ئه‌و پاره‌ زۆره‌ی‌ لای‌ سه‌رمایه‌داره‌كان به‌ وشكی‌ هه‌ڵگیراون، وا بكرێت بگێڕدرێنه‌وه‌ بانكه‌كان و متمانه‌ بۆ بانكه‌ كان دروست بكرێت، ناكرێ‌ به‌ ملیاره‌ها دینار و دۆلار له‌ناو ماڵه‌كان و لای‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان بن و بانكه‌كانیش وه‌ك له‌پی‌ ده‌ست خاڵی‌ بن، بۆ ئه‌مه‌ پێویسته ‌بیر له‌ رێگایه‌ك بكرێته‌وه‌، رێگایه‌ك كه‌ لانی‌ كه‌م چاره‌سه‌رێكی‌ كاتی‌ بۆ قه‌یرانه‌كه‌ دابنێت تا ئه‌وه‌ی‌ ده‌گه‌ینه‌ كه‌نارێكی‌ ئارامتر.
05/08/2014 بینین: 9555
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
هەدەپەو هه‌ڵبژاردن‌ لەتوركیا...
چیرۆكه‌كانی‌ به‌هه‌ده‌ردان...
وه‌زیری‌ دارایی‌ باش ده‌كات ...
كه‌ركوك له‌به‌رده‌م گۆڕانكاریه‌ نوێیه‌كه‌دا ...
كوردو ئه‌رمه‌ن لێكچون و جیاوازی ...
بۆ شه‌ڕی‌ ناوخۆ!...
ئه‌نفال و كاریگه‌ریه‌كانی‌ له‌سه‌رخۆ بژێوی‌ و خۆخاوه‌نی‌
ئه‌نفال و رۆژئاوا...
دیسان نه‌وته‌كه‌ی كه‌ركوك ...
داعش له‌ پارله‌ماندا...
هه‌ڵه‌بجه‌ كوێی دنیایه‌ ...
نه‌ورۆزی ئه‌مساڵ له‌ ئامه‌د...
راپه‌ڕین چی‌ نه‌كرا ...
حه‌شدو داعش درنجه‌كانی سه‌رزه‌مین ...
ئینساندۆستی گێلانه‌ ...
خه‌ریك بو گه‌مه‌ی ده‌ربڕینه‌...
میلیشیا وه‌ك هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی به‌رده‌وام ...
كه‌ركوك به‌ مرۆیی كردنه‌وه‌ی قوربانی ...
30ی 1 و خه‌مه‌ كوردیه‌كان ...
ریشه‌ و رایه‌ڵه‌كانی داعش ...
چی كۆمانده‌كاته‌وه‌...
وه‌زاره‌تی‌ دارای‌ و كۆمپانیاكانی‌ حیزب ...
وه‌ته‌نیات و به‌یاننامه‌ ...
شیعه‌ له‌م دیوی‌ ده‌رگاكه‌ ...
كه‌ركوك له‌ 2015دا ...
ساڵێكی‌ تریش! ...
كه‌ركوك له‌نێوان خیانه‌تلێكردن و خێر پێكردنا ...
كه‌ركوك راستكردنه‌وه‌ی‌ هه‌ندێ‌ هه‌ڵه‌ ...
واژوه‌كه‌ی ته‌ها زه‌نگه‌نه‌ و واژوه‌ ونه‌كان ...
ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ شۆڕیجه ‌و میدیای‌ كوردی‌ ...
جه‌نابی سه‌رۆك سه‌یرمكه‌!...
ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و پارله‌مانی‌ كوردستان ...
ئاواییه‌ بێنازه‌كان ...
كه‌مال فواد له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ سیاسه‌ت ...
خورماتو و حه‌مرین هی‌ خه‌ڵكه‌كه‌ین نه‌ك میلیشیاكان ...
ئه‌گه‌ر به‌غدا هه‌ر وابكات ...
ئه‌ردۆگان و ژماره‌ ...
كێشه‌ی‌ كۆچپێكراوان و چۆنێتی‌ چاره‌سه‌ر ...
نوسینگه‌ی‌ كه‌ركوكی‌ پارله‌مان و ئازاری‌ كه‌ركوكیه‌كان ...
به‌ردو گوڵ ...
ژن لای‌ یه‌په‌گه‌ و داعش ...
ئێزدیه‌ خۆپارێزه‌كان ...
لۆخۆیان دڕ و لۆ وی‌ دی‌ كڕن ...
ئه‌مه‌ش بگێڕنه‌وه‌...
عێراق به‌رپرسیاره‌تی‌ به‌رانبه‌ر پێكهاته‌كان؛ ئێزدیه‌كان به‌نمونه‌...
خۆری‌ ئێزیدی‌ توڕه‌یه‌ ...
داعش و شه‌نگال
هه‌ندێ‌ زانیاری‌ گرنگ له‌باره‌ی‌ شه‌نگال و ئێزدیه‌وه‌:...
ده‌نگه‌كانی‌ سلێمانی‌ ...
موچه‌ و مرۆڤ ...
خوێنی‌ كه‌ركوكیه‌كان ...
ئامرلی‌ و لینینگراد ...
ئه‌وه‌ی‌ پێشمه‌رگه‌ ده‌یكات...
رۆژئاوای‌ كوردستان خه‌مێكی‌ فه‌رامۆشكراو ...
بتی‌ خۆكرد...
جینۆساید و ئازاری‌ هیندیه‌ سوره‌كان...
قه‌یران باوكی‌ درۆ و دزی‌...
قه‌ندی‌ تاڵ ...
ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان ...
نه‌وت له‌ ته‌عریبه‌وه‌ بۆ ته‌تریك ...
بانگه‌شه‌ی‌ ده‌وڵه‌ت و ماڵه‌باجێنه‌...
سیاسه‌تی‌ تاریك ...
سۆرانی‌ مامه‌ حه‌مه‌تان بیره‌ ...
نه‌ریتی‌ بێمنه‌تی‌...
كوردو هه‌ڵبژاردن ..تیڤاڵ و مه‌كسی‌ كوده‌ری‌ ...
شێره‌ژنێك له‌ناو دادگا ...
تۆڵه‌ی‌ خه‌ڵك ...
ئازاره‌كانی‌ كه‌ركوكی‌ بون...
كۆرو مۆرو نابۆكۆ ...
داشه‌ هاره‌
نه‌وت به‌ره‌و كوێمان ده‌بات؟ ...
با بیبه‌ینه‌ سه‌ر...
نیوه‌ی‌ فیلمه‌كه‌ ...
ئاشبه‌تاڵی‌ پێمه‌كه‌ن ...
داعش و خودا...
گۆڕان و حكو‌مه‌ت ...
نه‌وت و نه‌گبه‌تی‌...
كه‌ركوك له‌ بارودۆخێكی‌ تردا ...
ته‌قه‌ی‌ كورد له‌ كورد ...
هه‌رێم خورمژی‌ ده‌وێت...
مامۆستا محه‌مه‌د عه‌لی‌ محه‌مه‌دیان و مامۆستاكانی‌ تر...
پێشمه‌رگه‌ و موچه‌...
بۆ فریشته‌كه‌ی‌ رۆژئاوا...
داعش و ساڵی‌ نوێ‌ ...
نامه‌یه‌ك بۆ ئامه‌د...
خوێن و گه‌نده‌ڵی‌...
كاوه‌ و سۆران و سه‌رده‌شت و دایكانی‌ ئێمه‌...
نه‌وت و ئه‌نفال...
خورماتو سه‌عدیه‌ی‌ بێخاوه‌ن...
پۆستی‌ پارێزگاری‌ سلێمانی‌ و پرسی‌ هه‌ڵبژاردن...
كه‌ركوك له‌نێو یاسا و بڕیاره‌كاندا...
هه‌ڵبژاردنی‌ پیس ...
قامچی‌ و قانون ...
خه‌مێك بۆ كه‌ركوك ...
ئازایه‌تی‌ و خۆ خاوه‌نی‌ ...
هه‌ڵبژاردن و په‌یمانی‌ شه‌ره‌ف ...
ئه‌وه‌ی‌ بارزانی‌ ده‌یڵێت وایه‌...
یه‌خه‌ی‌ كامتان بگرین یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
كورد له‌ ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان چی‌ بكات؟...
ئۆپۆزسیۆن و كۆنگره‌ی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌...
له‌ق له‌قه‌كان و شه‌هیده‌كانی‌ شه‌ڕی‌ ناوخۆ...
رۆڵی‌ كۆكه‌ره‌وه‌...
سه‌دوچل به‌ره‌وكوێ‌ ...
كۆیله‌كردن ...
بارزانی‌ شه‌مه‌نه‌فه‌ره‌كه‌ به‌ره‌و هه‌ڵدێر ده‌بات...
مه‌حمود یاسین بۆ كوێ‌ ده‌به‌ن...
كونسڵگه‌ری‌ فه‌ره‌نسا و درۆ...
ئاپۆ و ئاگربه‌ست...
باوكێ‌ له‌ قه‌یتول...
ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ دوبز...
پوره‌ حه‌به‌...
17ی‌ شوبات و یه‌ك دوقسه‌ی‌ تر...
سته‌مكردن له‌ شه‌هید...
وه‌همی‌ چاكسازی‌...
دیسان وه‌زاره‌تی‌ كاره‌ساته‌ سروشتییه‌كان...
ناو وه‌ك كێشه‌یه‌كی‌ قانونی‌ ...
نهێنی‌ نه‌فره‌ته‌كه‌...
نوكته‌ی‌ كوردی‌ ...
های‌ له‌وه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌ پشتگیری‌ پارێزگار بكه‌ین؟ ...
كه‌ركوك و خوێندن و زمانی‌ كوردی‌ ...
كورسی‌ و سه‌رۆك...
داود ئۆغڵو له‌ كه‌ركوك...
بارزانی‌ و رای‌ گشتی‌...
خورماتوی‌ بێ‌ خاوه‌ن...
كوردستانیبونی كه‌ركوك له‌ڕوی دابه‌شبونی دانیشتوانه‌وه‌...
بارزانی و موقته‌دا...
لەنێوان عێراقەكەی سەدام و عێراقەكەی ئەمه‌ریكادا...
كۆنگرەی گۆڕە بەكۆمەڵەكان و عێراقیبون...
"خاكی‌ داگیركراو"...
هەڵەكە لە كوێدایە؟...
ئه‌رێ‌ به‌ڕاست كه‌س رقی‌ له‌ سه‌رۆكه‌؟...
میدیا ‌و مه‌یمون...
"سه‌رۆك، نه‌وته‌كه‌ ده‌ڕوات"...
روه‌ سوره‌كانی ده‌سه‌ڵات...
عێراق‌و پینه‌ی‌ سیاسی‌...
كه‌ركوك‌و ته‌عریب‌و پایته‌ختی‌ رۆشنبیری‌ ...
برینی ئه‌نفال له‌نێوان ساڕێژكردن‌و كولانه‌وه‌دا...
په‌رله‌مانی‌ عاجباتی‌ ...
سه‌دو چل‌و په‌رله‌مانی كوردستان...
ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات نایه‌وێت بیزانێت...
بۆچی له‌ كێشه‌ی‌ كه‌ركوكدا كه‌مته‌رخه‌مبووین؟!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...