راپه‌ڕین چی‌ نه‌كرا

له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج


راپه‌ڕینی‌ 1991 ی‌ باشوری‌ كوردستان، سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ به‌هۆی‌ شه‌ڕی‌ كوه‌یته‌وه‌ زه‌مینه‌ی‌ زۆرباشی‌ بۆ ره‌خسا بو، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش وه‌ك پێویست به‌ری‌ راپه‌ڕینه‌كه‌و سه‌رهه‌ڵدانه‌ گشتیه‌كه‌ نه‌چنرایه‌وه‌، ئه‌وه‌ش به‌ هۆی‌ دو خاڵی‌ سه‌ره‌كیه‌وه‌.

یه‌كه‌م: نه‌بونی‌ هه‌ماهه‌نگی‌ ته‌واو له‌ نێوان لایه‌نه‌كانی‌ نێو به‌ره‌ی‌ كوردستانی‌ و ناڕێكی‌ هێزی‌ سه‌ربازی‌ حیزبه‌كان و هه‌ڵپه‌ی‌ ده‌ستڕاگه‌یشتن به‌ دام و ده‌زگاكانی‌ به‌عس و ده‌ستبه‌سه‌ردا گرتنی‌، له‌بری‌ درێژه‌دان به‌ راپه‌ڕین و پاراستنی‌ ئه‌وه‌ی‌ هاتوه‌ته‌ ده‌ست و لێدانی‌ سه‌نگه‌ری‌ به‌رگری.

دوه‌م: تاڵان و بڕۆ و شڕه‌خۆری‌ له‌ راده‌به‌ده‌ر، ئه‌مه‌ش به‌ ته‌واوه‌تی‌ زۆربه‌ی‌ هه‌ره‌ زۆری‌ چه‌كدارانی‌ كوردی‌ ئاڵانده‌ ئه‌وه‌ی‌ چیان ده‌سده‌كه‌وێ‌ و چی‌ ده‌به‌نه‌وه‌ نه‌ك به‌رگری‌ كردن.

ئه‌و دوهۆكاره‌ی‌ سه‌ره‌وه‌ هه‌ندێك له‌ جوانی‌ سیماكانی‌ راپه‌ڕینیان كاڵكرده‌وه‌، لێ‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌ش راپه‌ڕین كوردی‌ له‌ مرۆڤی‌ خه‌ڵك خاوه‌نه‌وه‌ كرده‌ مرۆڤی‌ خۆخاوه‌ن، ئه‌مه‌ش زۆر گرنگه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ هه‌رنه‌ته‌وه‌و گه‌ل و گروپێك لێوه‌ی‌ بچنه‌ دیرۆكه‌وه‌، به‌ر له‌ راپه‌ڕین به‌ سێ‌ ساڵ، كورد روبه‌ڕوی‌ زه‌برو زه‌نگ و ئه‌نفال و سڕینه‌وه‌ ببوه‌وه‌، هه‌مو بواره‌كانی‌ هه‌ناسه‌ دان و ژیانكردنی‌ لێگیرا بو، نزیكه‌ی‌ 100%ی‌ هه‌مو گونده‌كان و ده‌یان قه‌زاو ناحێ‌ وێرانكرابون، كورد له‌ شاره‌گه‌وره‌كان و ئۆردوگا سایگۆنیه‌كان وه‌ك كۆیله‌و ده‌ستبه‌سه‌ر ده‌ژیاو هه‌مو بونێكی‌ لێ‌ زه‌وتكرابو، ئه‌وه‌ش كوردی‌ له‌ مرۆڤێكی‌ ئازاده‌وه‌ كردبو به‌ مرۆڤێكی‌ ئه‌و خاوه‌ن و ده‌سته‌مۆو دیل، راپه‌ڕین ئه‌و كۆته‌ی‌ شكاند و كوردی‌ كرده‌وه‌ خاوه‌نی‌ خۆی‌، به‌ڵام ته‌واوی‌ ئامانجه‌كانی‌ راپه‌ڕین به‌دی‌ نه‌هاتن و هه‌نگاوه‌كان له‌ شوێنێكدا وه‌ستان، هه‌رئه‌مه‌ش وای‌ كرد دواتر كاره‌سات و نه‌هامه‌تیه‌كانی‌ دوای‌ راپه‌ڕین ئازارێكی‌ زۆری‌ مرۆڤی‌ كورد بده‌ن، خه‌ونی‌ خۆخاوه‌نی‌ هه‌رئه‌وه‌نیه‌ ئیدی‌ ده‌ستی‌ سته‌مكارت له‌ سه‌ر لاچێت و سته‌مكاری‌ دیكه‌ت لێهه‌ڵتۆقێن، خه‌ونی‌ خۆخاوه‌نی‌ هه‌نگاو نانه‌بۆ نێو كوچه‌كانی‌ مێژو، به‌شداری‌ كردنه‌ له‌ مێژودا، ئه‌وه‌ی‌ تا ئێستا ئێمه‌ هیچمان له‌و باره‌یه‌وه‌نه‌كردوه‌، ئه‌گه‌ر راپه‌ڕین له‌ هه‌ناوی‌ خۆیدا فۆڕم و چوار چێوه‌یه‌كی‌ دانپیانراوی‌ بۆ مرۆڤی‌ كورد دروستكردباو كوردی‌ له‌ باشوری‌ كوردستان بۆ هه‌تا هه‌تا له‌ سته‌می‌ سته‌مكاران دور خستبایه‌وه‌، ئه‌وده‌م ئامانجی‌ سه‌ره‌كی‌ راپه‌ڕین له‌ خۆخاوه‌نی‌ هه‌میشه‌یی‌ به‌ دی‌ ده‌هات، هه‌ر ئه‌مه‌ ئه‌و كاره‌یه‌ كه‌ له‌ راپه‌ڕیندا نه‌مانكردوه‌، ئه‌وه‌ش وایكردوه‌ تا ئێستاو له‌ دوای‌ 24 ساڵ هێشتا راپه‌ڕین به‌ نیوه‌ چڵی‌ بمێنێته‌وه.

پرسی‌ خۆخاوه‌نی‌ و له‌ سه‌رپێی‌ خۆوه‌ستان پرسێكی‌ هه‌روا ساده‌و ساكار نیه‌ كه‌ هه‌ندێ‌ جار وه‌ك كه‌ف و كوڵی‌ سۆزدارانه‌ ده‌ربڕدرێت و دواتر هه‌ڵبگیرێ‌ بۆ ساڵێك و بۆنه‌یه‌كی‌ دیكه‌، ئه‌م پرسه‌ پرسی‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌یه‌ به‌ خوێنی‌ شه‌هیدان و نزای‌ دایكان و هه‌راو راپه‌ڕین و شۆڕشه‌كانی‌ كورد به‌ درێژای‌ دیرۆك، ئه‌م بابه‌ته‌ خه‌ونی‌ شاعیرانه‌ نیه‌و بۆ ئه‌وه‌ش نیه‌ سه‌ركرده‌و به‌رپرسێكی‌ ئه‌م حزب و ئه‌و حزب ده‌نگی‌ پێكۆبكاته‌وه‌و سۆزی‌ خه‌ڵكی‌ كورد بۆ خۆی‌ په‌لكێش كات، پرسی‌ خۆخاوه‌نی‌، پرسی‌ بونه‌ خۆو بونه‌ خاوه‌نی‌ ناسنامه‌و شوناسه‌، كه‌ تا ئێستا له‌ هیچ پارچه‌یه‌كی‌ كوردستان ئه‌و پرسه‌ به‌ دی‌ نه‌هاتوه‌، به‌م به‌شه‌ی‌ باشوری‌ كوردستانیشه‌وه‌ كه‌ زۆر بانگه‌شه‌ی‌ ئه‌وه‌ ده‌كه‌ین، 24 ساڵه‌ خۆمان خۆمان به‌رێوه‌ ده‌به‌ین.

ئه‌گه‌ر بمانه‌وێ‌ ببینه‌ خاوه‌نی‌ راپه‌ڕینێكی‌ راسته‌قینه‌و له‌ سه‌ر پێی‌ خۆمان بوه‌ستین پێویسته‌ كار بۆ سه‌پاندنی‌ ئه‌م فۆڕمه‌ بكه‌ین له‌ دنیاداو هه‌مو هه‌نگاوه‌كانی‌ گه‌یشتن به‌ دوائامانجی‌ راپه‌ڕینه‌ ته‌واو نه‌كراوه‌كه‌ بگرینه‌به‌ر.
05/03/2015 بینین: 3096
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
هەدەپەو هه‌ڵبژاردن‌ لەتوركیا...
چیرۆكه‌كانی‌ به‌هه‌ده‌ردان...
وه‌زیری‌ دارایی‌ باش ده‌كات ...
كه‌ركوك له‌به‌رده‌م گۆڕانكاریه‌ نوێیه‌كه‌دا ...
كوردو ئه‌رمه‌ن لێكچون و جیاوازی ...
بۆ شه‌ڕی‌ ناوخۆ!...
ئه‌نفال و كاریگه‌ریه‌كانی‌ له‌سه‌رخۆ بژێوی‌ و خۆخاوه‌نی‌
ئه‌نفال و رۆژئاوا...
دیسان نه‌وته‌كه‌ی كه‌ركوك ...
داعش له‌ پارله‌ماندا...
هه‌ڵه‌بجه‌ كوێی دنیایه‌ ...
نه‌ورۆزی ئه‌مساڵ له‌ ئامه‌د...
حه‌شدو داعش درنجه‌كانی سه‌رزه‌مین ...
ئینساندۆستی گێلانه‌ ...
خه‌ریك بو گه‌مه‌ی ده‌ربڕینه‌...
میلیشیا وه‌ك هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی به‌رده‌وام ...
كه‌ركوك به‌ مرۆیی كردنه‌وه‌ی قوربانی ...
30ی 1 و خه‌مه‌ كوردیه‌كان ...
ریشه‌ و رایه‌ڵه‌كانی داعش ...
چی كۆمانده‌كاته‌وه‌...
وه‌زاره‌تی‌ دارای‌ و كۆمپانیاكانی‌ حیزب ...
وه‌ته‌نیات و به‌یاننامه‌ ...
شیعه‌ له‌م دیوی‌ ده‌رگاكه‌ ...
كه‌ركوك له‌ 2015دا ...
ساڵێكی‌ تریش! ...
كه‌ركوك له‌نێوان خیانه‌تلێكردن و خێر پێكردنا ...
كه‌ركوك راستكردنه‌وه‌ی‌ هه‌ندێ‌ هه‌ڵه‌ ...
واژوه‌كه‌ی ته‌ها زه‌نگه‌نه‌ و واژوه‌ ونه‌كان ...
ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ شۆڕیجه ‌و میدیای‌ كوردی‌ ...
جه‌نابی سه‌رۆك سه‌یرمكه‌!...
ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و پارله‌مانی‌ كوردستان ...
ئاواییه‌ بێنازه‌كان ...
كه‌مال فواد له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ سیاسه‌ت ...
خورماتو و حه‌مرین هی‌ خه‌ڵكه‌كه‌ین نه‌ك میلیشیاكان ...
ئه‌گه‌ر به‌غدا هه‌ر وابكات ...
ئه‌ردۆگان و ژماره‌ ...
كێشه‌ی‌ كۆچپێكراوان و چۆنێتی‌ چاره‌سه‌ر ...
نوسینگه‌ی‌ كه‌ركوكی‌ پارله‌مان و ئازاری‌ كه‌ركوكیه‌كان ...
به‌ردو گوڵ ...
ژن لای‌ یه‌په‌گه‌ و داعش ...
ئێزدیه‌ خۆپارێزه‌كان ...
لۆخۆیان دڕ و لۆ وی‌ دی‌ كڕن ...
ئه‌مه‌ش بگێڕنه‌وه‌...
عێراق به‌رپرسیاره‌تی‌ به‌رانبه‌ر پێكهاته‌كان؛ ئێزدیه‌كان به‌نمونه‌...
خۆری‌ ئێزیدی‌ توڕه‌یه‌ ...
داعش و شه‌نگال
هه‌ندێ‌ زانیاری‌ گرنگ له‌باره‌ی‌ شه‌نگال و ئێزدیه‌وه‌:...
ده‌نگه‌كانی‌ سلێمانی‌ ...
موچه‌ و مرۆڤ ...
خوێنی‌ كه‌ركوكیه‌كان ...
ئامرلی‌ و لینینگراد ...
ئه‌وه‌ی‌ پێشمه‌رگه‌ ده‌یكات...
رۆژئاوای‌ كوردستان خه‌مێكی‌ فه‌رامۆشكراو ...
وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ چی‌ بكات؟...
بتی‌ خۆكرد...
جینۆساید و ئازاری‌ هیندیه‌ سوره‌كان...
قه‌یران باوكی‌ درۆ و دزی‌...
قه‌ندی‌ تاڵ ...
ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان ...
نه‌وت له‌ ته‌عریبه‌وه‌ بۆ ته‌تریك ...
بانگه‌شه‌ی‌ ده‌وڵه‌ت و ماڵه‌باجێنه‌...
سیاسه‌تی‌ تاریك ...
سۆرانی‌ مامه‌ حه‌مه‌تان بیره‌ ...
نه‌ریتی‌ بێمنه‌تی‌...
كوردو هه‌ڵبژاردن ..تیڤاڵ و مه‌كسی‌ كوده‌ری‌ ...
شێره‌ژنێك له‌ناو دادگا ...
تۆڵه‌ی‌ خه‌ڵك ...
ئازاره‌كانی‌ كه‌ركوكی‌ بون...
كۆرو مۆرو نابۆكۆ ...
داشه‌ هاره‌
نه‌وت به‌ره‌و كوێمان ده‌بات؟ ...
با بیبه‌ینه‌ سه‌ر...
نیوه‌ی‌ فیلمه‌كه‌ ...
ئاشبه‌تاڵی‌ پێمه‌كه‌ن ...
داعش و خودا...
گۆڕان و حكو‌مه‌ت ...
نه‌وت و نه‌گبه‌تی‌...
كه‌ركوك له‌ بارودۆخێكی‌ تردا ...
ته‌قه‌ی‌ كورد له‌ كورد ...
هه‌رێم خورمژی‌ ده‌وێت...
مامۆستا محه‌مه‌د عه‌لی‌ محه‌مه‌دیان و مامۆستاكانی‌ تر...
پێشمه‌رگه‌ و موچه‌...
بۆ فریشته‌كه‌ی‌ رۆژئاوا...
داعش و ساڵی‌ نوێ‌ ...
نامه‌یه‌ك بۆ ئامه‌د...
خوێن و گه‌نده‌ڵی‌...
كاوه‌ و سۆران و سه‌رده‌شت و دایكانی‌ ئێمه‌...
نه‌وت و ئه‌نفال...
خورماتو سه‌عدیه‌ی‌ بێخاوه‌ن...
پۆستی‌ پارێزگاری‌ سلێمانی‌ و پرسی‌ هه‌ڵبژاردن...
كه‌ركوك له‌نێو یاسا و بڕیاره‌كاندا...
هه‌ڵبژاردنی‌ پیس ...
قامچی‌ و قانون ...
خه‌مێك بۆ كه‌ركوك ...
ئازایه‌تی‌ و خۆ خاوه‌نی‌ ...
هه‌ڵبژاردن و په‌یمانی‌ شه‌ره‌ف ...
ئه‌وه‌ی‌ بارزانی‌ ده‌یڵێت وایه‌...
یه‌خه‌ی‌ كامتان بگرین یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
كورد له‌ ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان چی‌ بكات؟...
ئۆپۆزسیۆن و كۆنگره‌ی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌...
له‌ق له‌قه‌كان و شه‌هیده‌كانی‌ شه‌ڕی‌ ناوخۆ...
رۆڵی‌ كۆكه‌ره‌وه‌...
سه‌دوچل به‌ره‌وكوێ‌ ...
كۆیله‌كردن ...
بارزانی‌ شه‌مه‌نه‌فه‌ره‌كه‌ به‌ره‌و هه‌ڵدێر ده‌بات...
مه‌حمود یاسین بۆ كوێ‌ ده‌به‌ن...
كونسڵگه‌ری‌ فه‌ره‌نسا و درۆ...
ئاپۆ و ئاگربه‌ست...
باوكێ‌ له‌ قه‌یتول...
ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ دوبز...
پوره‌ حه‌به‌...
17ی‌ شوبات و یه‌ك دوقسه‌ی‌ تر...
سته‌مكردن له‌ شه‌هید...
وه‌همی‌ چاكسازی‌...
دیسان وه‌زاره‌تی‌ كاره‌ساته‌ سروشتییه‌كان...
ناو وه‌ك كێشه‌یه‌كی‌ قانونی‌ ...
نهێنی‌ نه‌فره‌ته‌كه‌...
نوكته‌ی‌ كوردی‌ ...
های‌ له‌وه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌ پشتگیری‌ پارێزگار بكه‌ین؟ ...
كه‌ركوك و خوێندن و زمانی‌ كوردی‌ ...
كورسی‌ و سه‌رۆك...
داود ئۆغڵو له‌ كه‌ركوك...
بارزانی‌ و رای‌ گشتی‌...
خورماتوی‌ بێ‌ خاوه‌ن...
كوردستانیبونی كه‌ركوك له‌ڕوی دابه‌شبونی دانیشتوانه‌وه‌...
بارزانی و موقته‌دا...
لەنێوان عێراقەكەی سەدام و عێراقەكەی ئەمه‌ریكادا...
كۆنگرەی گۆڕە بەكۆمەڵەكان و عێراقیبون...
"خاكی‌ داگیركراو"...
هەڵەكە لە كوێدایە؟...
ئه‌رێ‌ به‌ڕاست كه‌س رقی‌ له‌ سه‌رۆكه‌؟...
میدیا ‌و مه‌یمون...
"سه‌رۆك، نه‌وته‌كه‌ ده‌ڕوات"...
روه‌ سوره‌كانی ده‌سه‌ڵات...
عێراق‌و پینه‌ی‌ سیاسی‌...
كه‌ركوك‌و ته‌عریب‌و پایته‌ختی‌ رۆشنبیری‌ ...
برینی ئه‌نفال له‌نێوان ساڕێژكردن‌و كولانه‌وه‌دا...
په‌رله‌مانی‌ عاجباتی‌ ...
سه‌دو چل‌و په‌رله‌مانی كوردستان...
ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات نایه‌وێت بیزانێت...
بۆچی له‌ كێشه‌ی‌ كه‌ركوكدا كه‌مته‌رخه‌مبووین؟!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...