داشه‌ هاره‌
نه‌وت به‌ره‌و كوێمان ده‌بات؟

له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج


ئایه‌ وه‌ك كوردی‌ باشوری‌ كوردستان مافی‌ خۆمان نیه‌ ئه‌و پرسیاره‌ له‌ سیاسیه‌كان و ده‌سه‌ڵاتداره‌كان بكه‌ین، كه‌ ئێستا به‌هۆی‌ نه‌وته‌وه‌ به‌شێكی‌ زۆریان له‌گه‌ڵ سیاسه‌تا شاره‌زای‌ كاروباری‌ بازرگانیش بونه‌، له‌ رابردوداو له‌و رۆژه‌وه‌ی‌ عێراق به‌م شێوه‌یه‌ دروستكرا له‌ ساڵی‌ 1921 تا ساڵی‌ 2003 به‌رده‌وام نه‌وت وه‌ك چه‌كێكی‌ خه‌راپ و وێرانكه‌ر ده‌رهه‌ق به‌ كورد به‌كار هاتوه‌، چ له‌بواری‌ ته‌عریب، چ له‌بواری‌ كڕینی‌ چه‌ك و چۆڵی‌ سه‌ربازی‌، چ له‌بواری‌ روخاندنی‌ كوردستان و دروستكردنی‌ پشتوێنه‌ی‌ ئه‌منی‌ و ...هتد، زیاتر له‌ هه‌شتا ساڵ نه‌وت بۆ كورد مایه‌ی‌ به‌دبه‌ختی‌ و ماڵوێرانی‌ بو.

له‌ دوای‌ ساڵی‌ 2003وه‌ چیرۆكه‌كه‌ جۆرێكی‌ تره‌، نه‌وتی‌ كوردستان مافی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستانه‌ خستنه‌ سه‌رمێزی‌ قوماری‌ ئه‌و نه‌وته‌، كێشه‌كه‌ وه‌ك كێشه‌ی‌ ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان لێده‌كات و ده‌یكاته‌ گرێكوێره‌، ئێستا ئێمه‌ به‌ ده‌ستی‌ خۆمان ئه‌و نه‌وته‌مان خستوه‌ته‌ گه‌مه‌یه‌كی‌ ترسناكه‌وه‌ كه‌ ره‌نگه‌ زیانی‌ گه‌وره‌ی‌ به‌دوادا بێت ئه‌گه‌ر نه‌زانین چۆن له‌ گێژاوه‌كان ده‌رچین، نه‌وت دو یان ده‌بێته‌ هۆی‌ هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ یان ده‌بێته‌ هۆی‌ پێكه‌وه‌بون، ئه‌مه‌ چه‌ند بۆ عێراق راسته‌ ئه‌وه‌نده‌ش بۆ كوردستان.

به‌ درێژای‌ هه‌شتا ساڵ نه‌وتی‌ به‌سره‌ و كوردستان له‌ به‌غداوه‌ بڕیاری‌ له‌سه‌ر ده‌درا و له‌ مه‌ینه‌تی‌ زیاتریش هیچی‌ لێ سه‌وز نه‌بو، له‌وه‌دا چه‌ند عێراق و ده‌سه‌ڵاتدارانی‌ به‌غدا تاوانبارن، ئه‌وه‌نده‌ش به‌ریتانیا كه‌ ئه‌و نه‌خشه‌ سیاسیه‌ی‌ به‌و جۆره‌ كێشاو گوێی‌ له‌ كورد و شیعه‌ نه‌گرت، له‌دوای‌ 2003وه‌ شیعه‌یه‌ك و سه‌ركرده‌یه‌كی‌ حیزبی‌ ده‌عوه‌ له‌ ساڵی‌ 2005وه‌ حوكمی‌ عێراق ده‌كات، له‌وماوه‌یه‌دا ئه‌و پیاوه‌ ئه‌وه‌ی‌ كردوه‌ كه‌ خۆی‌ به‌ راستی‌ زانیوه‌، وه‌ك داشه‌ هاره‌ی‌ ناو دامه‌ به‌ربوه‌ته‌ وێزه‌ی‌ هه‌مو لایه‌ك، كاتێ‌ له‌ ساڵانی‌ 2005و 2006 ئێمه‌ ترسی‌ خۆمان له‌ سیاسه‌تی‌ نوری‌ مالیكی‌ نەشارده‌وه‌، سیاسیه‌كانی‌ كورد سه‌رگه‌رمی‌ ئه‌وه‌ بون چۆن بیكه‌ن به‌ سه‌رۆكی‌ حكومه‌تی‌ عێراق.

مالیكی‌ یاریه‌كی‌ سه‌یر ده‌كات، ئه‌و له‌ یه‌ك كاتا، له‌ ئه‌نبار شه‌ڕی‌ سونه ‌و عه‌شایه‌ری‌ سونه‌ ده‌كات، له‌ كوردستان شه‌ڕی‌ كورد ده‌كات، له‌ باشوری‌ عێراقیش شه‌ڕی‌ موقته‌دا و ئه‌وانی‌ تر، كه‌چی‌ هێشتا له‌سه‌ر كورسی‌ ده‌سه‌ڵاته ‌و چه‌كی‌ به‌ هێزیش لای‌ ئه‌وه‌ نه‌ك لای‌ نه‌یاره‌كانی‌، ئه‌مه‌ش وای‌ كردوه‌ له‌سه‌ر ته‌ختی‌ دامه‌كه‌ ده‌نگی‌ مالیكی‌ له‌ ده‌نگی‌ ئه‌وانی‌ تر به‌هێزتر بێت و بگاته‌ ئه‌وه‌ی‌ هه‌ندێجار داوای‌ ئه‌وانی‌ تر بگاته‌ پاڕانه‌وه‌ و په‌نابردن بۆ شێخ و مه‌شایه‌خ، وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ بۆ بودجه‌ی‌ كوردستان په‌نامان بۆعه‌لی‌ سیستانی‌ برد، له‌ كاتێكا بودجه‌ ناكرێ‌ بخرێته‌ نێو شه‌ڕی‌ سیاسیه‌كانه‌وه‌.

به‌سره‌ و كوردستان دو دنیای‌ جیاوازترن له‌ ناوه‌ند و رۆژئاوای‌ عێراق، به‌ڵام هێشتا ئه‌م دو شوێنه‌، به‌تایبه‌ت كوردستان ناتوانێ‌ له‌سه‌رپێی‌ خۆی‌ بوه‌ستێت، ئه‌مه‌ش دوای‌ بیست و سێ‌ ساڵ له‌ خۆ ده‌سه‌ڵاتی‌ و دوای‌ ده‌ ساڵ له‌ نه‌مانی‌ سه‌دام حوسێن، شوره‌ییه‌كی‌ گه‌وره‌یه‌ و هی‌ ئه‌وه‌ نیه‌ مرۆڤ دۆخی‌ كوردستان وه‌ك شانازی‌ نیشانی‌ ئه‌وانی‌ تر بدات، بۆئه‌وه‌ی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان له‌ نیگه‌رانی‌ و ترسی‌ شكستا نه‌ژین، سه‌رانی‌ كورد ده‌بێت بیر له‌ رێگای‌ دیكه‌ بكه‌نه‌وه‌ وه‌رگرتنی‌ ئه‌زمون له‌ سودان و كۆی‌ ئه‌و گۆڕانكاریانه‌ش كه‌ له‌دوای‌ ساڵی‌ 1991وه‌ له‌سه‌ر نه‌خشه‌ی‌ جوگرافیای‌ جیهان رویانداوه‌، كارێكی‌ ژیرانه‌ ده‌بێت، هه‌ڵبه‌ت ئه‌زمونی‌ جیاواز تریش هه‌ن وه‌ك ئه‌زمونی‌ هه‌رێمی‌ باسك و كه‌ته‌لۆنیا له‌ ئیسپانیا و كیوبكی‌ فه‌ڕه‌نسی‌ له‌ كه‌نه‌دا ئه‌وانه‌ی‌ ئێستا له‌ڕوی‌ ئابوری‌ و گه‌شت و گوزاریه‌وه‌ له‌چاو ناوچه‌كانی‌ تری‌ وڵاته‌كه‌یان له‌ ئاستێكی‌ زۆر به‌رزدان و كه‌چی‌ نایانه‌وێ‌ جیابنه‌وه‌، له‌م دوایانه‌دا له‌ هه‌رێمی‌ باسك، نه‌ك هه‌ر ئیتا هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه‌، بگره‌ ته‌نانه‌ت به‌هه‌مو شێوه‌یه‌ك روبه‌ڕوی‌ سیاسه‌تی‌ جیاخوازی‌ بونه‌ته‌وه‌، ئێمه‌ ده‌ست بۆ كام ئه‌زمون ده‌به‌ین، ده‌ست بۆ هه‌ر ئه‌زمونێك به‌رین ده‌بێت:

یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌زمونی‌ سودان و جیابونه‌وه‌ی‌ باشوری‌ سودان ئه‌زمونێكی‌ سه‌ركه‌وتوه‌ باكاری‌ بۆ بكه‌ین، ئه‌وه‌ش ده‌بێت له‌گه‌ڵ به‌غدا بگه‌ینه‌ رێكه‌وتن و لێره‌ش پایه‌كانی‌ ئه‌و كاره‌مان دانابێت و ئه‌و پاره‌و سه‌روه‌ت و سامانه‌ش كه‌ ناردومانه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌ بیگێڕینه‌وه‌ بۆ بانكه‌كانی‌ كوردستان و سیاسیه‌كانمان ناسنامه‌ بیانیه‌كانیان بدڕێنن.

دوه‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌زمونی‌ هه‌رێمی‌ باسك و كیوبك ته‌ندروسته‌ بۆ ئه‌وه‌ش ده‌بێت به‌رنامه‌ی‌ خۆمان هه‌بێت، ده‌بێت نه‌بینه‌ هۆكاری‌ دروستكردنی‌ داشه‌ هاره‌ له‌ عێراق، هه‌روه‌ها ده‌بێت سه‌روه‌ت و سامانی‌ كوردستان بۆ هه‌مو خه‌ڵكه‌كه‌ی‌ بێت نه‌ك بۆ چه‌ند كه‌سێك و ته‌واو.
14/03/2014 بینین: 7867
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
هەدەپەو هه‌ڵبژاردن‌ لەتوركیا...
چیرۆكه‌كانی‌ به‌هه‌ده‌ردان...
وه‌زیری‌ دارایی‌ باش ده‌كات ...
كه‌ركوك له‌به‌رده‌م گۆڕانكاریه‌ نوێیه‌كه‌دا ...
كوردو ئه‌رمه‌ن لێكچون و جیاوازی ...
بۆ شه‌ڕی‌ ناوخۆ!...
ئه‌نفال و كاریگه‌ریه‌كانی‌ له‌سه‌رخۆ بژێوی‌ و خۆخاوه‌نی‌
ئه‌نفال و رۆژئاوا...
دیسان نه‌وته‌كه‌ی كه‌ركوك ...
داعش له‌ پارله‌ماندا...
هه‌ڵه‌بجه‌ كوێی دنیایه‌ ...
نه‌ورۆزی ئه‌مساڵ له‌ ئامه‌د...
راپه‌ڕین چی‌ نه‌كرا ...
حه‌شدو داعش درنجه‌كانی سه‌رزه‌مین ...
ئینساندۆستی گێلانه‌ ...
خه‌ریك بو گه‌مه‌ی ده‌ربڕینه‌...
میلیشیا وه‌ك هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی به‌رده‌وام ...
كه‌ركوك به‌ مرۆیی كردنه‌وه‌ی قوربانی ...
30ی 1 و خه‌مه‌ كوردیه‌كان ...
ریشه‌ و رایه‌ڵه‌كانی داعش ...
چی كۆمانده‌كاته‌وه‌...
وه‌زاره‌تی‌ دارای‌ و كۆمپانیاكانی‌ حیزب ...
وه‌ته‌نیات و به‌یاننامه‌ ...
شیعه‌ له‌م دیوی‌ ده‌رگاكه‌ ...
كه‌ركوك له‌ 2015دا ...
ساڵێكی‌ تریش! ...
كه‌ركوك له‌نێوان خیانه‌تلێكردن و خێر پێكردنا ...
كه‌ركوك راستكردنه‌وه‌ی‌ هه‌ندێ‌ هه‌ڵه‌ ...
واژوه‌كه‌ی ته‌ها زه‌نگه‌نه‌ و واژوه‌ ونه‌كان ...
ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ شۆڕیجه ‌و میدیای‌ كوردی‌ ...
جه‌نابی سه‌رۆك سه‌یرمكه‌!...
ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و پارله‌مانی‌ كوردستان ...
ئاواییه‌ بێنازه‌كان ...
كه‌مال فواد له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ سیاسه‌ت ...
خورماتو و حه‌مرین هی‌ خه‌ڵكه‌كه‌ین نه‌ك میلیشیاكان ...
ئه‌گه‌ر به‌غدا هه‌ر وابكات ...
ئه‌ردۆگان و ژماره‌ ...
كێشه‌ی‌ كۆچپێكراوان و چۆنێتی‌ چاره‌سه‌ر ...
نوسینگه‌ی‌ كه‌ركوكی‌ پارله‌مان و ئازاری‌ كه‌ركوكیه‌كان ...
به‌ردو گوڵ ...
ژن لای‌ یه‌په‌گه‌ و داعش ...
ئێزدیه‌ خۆپارێزه‌كان ...
لۆخۆیان دڕ و لۆ وی‌ دی‌ كڕن ...
ئه‌مه‌ش بگێڕنه‌وه‌...
عێراق به‌رپرسیاره‌تی‌ به‌رانبه‌ر پێكهاته‌كان؛ ئێزدیه‌كان به‌نمونه‌...
خۆری‌ ئێزیدی‌ توڕه‌یه‌ ...
داعش و شه‌نگال
هه‌ندێ‌ زانیاری‌ گرنگ له‌باره‌ی‌ شه‌نگال و ئێزدیه‌وه‌:...
ده‌نگه‌كانی‌ سلێمانی‌ ...
موچه‌ و مرۆڤ ...
خوێنی‌ كه‌ركوكیه‌كان ...
ئامرلی‌ و لینینگراد ...
ئه‌وه‌ی‌ پێشمه‌رگه‌ ده‌یكات...
رۆژئاوای‌ كوردستان خه‌مێكی‌ فه‌رامۆشكراو ...
وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ چی‌ بكات؟...
بتی‌ خۆكرد...
جینۆساید و ئازاری‌ هیندیه‌ سوره‌كان...
قه‌یران باوكی‌ درۆ و دزی‌...
قه‌ندی‌ تاڵ ...
ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان ...
نه‌وت له‌ ته‌عریبه‌وه‌ بۆ ته‌تریك ...
بانگه‌شه‌ی‌ ده‌وڵه‌ت و ماڵه‌باجێنه‌...
سیاسه‌تی‌ تاریك ...
سۆرانی‌ مامه‌ حه‌مه‌تان بیره‌ ...
نه‌ریتی‌ بێمنه‌تی‌...
كوردو هه‌ڵبژاردن ..تیڤاڵ و مه‌كسی‌ كوده‌ری‌ ...
شێره‌ژنێك له‌ناو دادگا ...
تۆڵه‌ی‌ خه‌ڵك ...
ئازاره‌كانی‌ كه‌ركوكی‌ بون...
كۆرو مۆرو نابۆكۆ ...
با بیبه‌ینه‌ سه‌ر...
نیوه‌ی‌ فیلمه‌كه‌ ...
ئاشبه‌تاڵی‌ پێمه‌كه‌ن ...
داعش و خودا...
گۆڕان و حكو‌مه‌ت ...
نه‌وت و نه‌گبه‌تی‌...
كه‌ركوك له‌ بارودۆخێكی‌ تردا ...
ته‌قه‌ی‌ كورد له‌ كورد ...
هه‌رێم خورمژی‌ ده‌وێت...
مامۆستا محه‌مه‌د عه‌لی‌ محه‌مه‌دیان و مامۆستاكانی‌ تر...
پێشمه‌رگه‌ و موچه‌...
بۆ فریشته‌كه‌ی‌ رۆژئاوا...
داعش و ساڵی‌ نوێ‌ ...
نامه‌یه‌ك بۆ ئامه‌د...
خوێن و گه‌نده‌ڵی‌...
كاوه‌ و سۆران و سه‌رده‌شت و دایكانی‌ ئێمه‌...
نه‌وت و ئه‌نفال...
خورماتو سه‌عدیه‌ی‌ بێخاوه‌ن...
پۆستی‌ پارێزگاری‌ سلێمانی‌ و پرسی‌ هه‌ڵبژاردن...
كه‌ركوك له‌نێو یاسا و بڕیاره‌كاندا...
هه‌ڵبژاردنی‌ پیس ...
قامچی‌ و قانون ...
خه‌مێك بۆ كه‌ركوك ...
ئازایه‌تی‌ و خۆ خاوه‌نی‌ ...
هه‌ڵبژاردن و په‌یمانی‌ شه‌ره‌ف ...
ئه‌وه‌ی‌ بارزانی‌ ده‌یڵێت وایه‌...
یه‌خه‌ی‌ كامتان بگرین یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
كورد له‌ ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان چی‌ بكات؟...
ئۆپۆزسیۆن و كۆنگره‌ی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌...
له‌ق له‌قه‌كان و شه‌هیده‌كانی‌ شه‌ڕی‌ ناوخۆ...
رۆڵی‌ كۆكه‌ره‌وه‌...
سه‌دوچل به‌ره‌وكوێ‌ ...
كۆیله‌كردن ...
بارزانی‌ شه‌مه‌نه‌فه‌ره‌كه‌ به‌ره‌و هه‌ڵدێر ده‌بات...
مه‌حمود یاسین بۆ كوێ‌ ده‌به‌ن...
كونسڵگه‌ری‌ فه‌ره‌نسا و درۆ...
ئاپۆ و ئاگربه‌ست...
باوكێ‌ له‌ قه‌یتول...
ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ دوبز...
پوره‌ حه‌به‌...
17ی‌ شوبات و یه‌ك دوقسه‌ی‌ تر...
سته‌مكردن له‌ شه‌هید...
وه‌همی‌ چاكسازی‌...
دیسان وه‌زاره‌تی‌ كاره‌ساته‌ سروشتییه‌كان...
ناو وه‌ك كێشه‌یه‌كی‌ قانونی‌ ...
نهێنی‌ نه‌فره‌ته‌كه‌...
نوكته‌ی‌ كوردی‌ ...
های‌ له‌وه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌ پشتگیری‌ پارێزگار بكه‌ین؟ ...
كه‌ركوك و خوێندن و زمانی‌ كوردی‌ ...
كورسی‌ و سه‌رۆك...
داود ئۆغڵو له‌ كه‌ركوك...
بارزانی‌ و رای‌ گشتی‌...
خورماتوی‌ بێ‌ خاوه‌ن...
كوردستانیبونی كه‌ركوك له‌ڕوی دابه‌شبونی دانیشتوانه‌وه‌...
بارزانی و موقته‌دا...
لەنێوان عێراقەكەی سەدام و عێراقەكەی ئەمه‌ریكادا...
كۆنگرەی گۆڕە بەكۆمەڵەكان و عێراقیبون...
"خاكی‌ داگیركراو"...
هەڵەكە لە كوێدایە؟...
ئه‌رێ‌ به‌ڕاست كه‌س رقی‌ له‌ سه‌رۆكه‌؟...
میدیا ‌و مه‌یمون...
"سه‌رۆك، نه‌وته‌كه‌ ده‌ڕوات"...
روه‌ سوره‌كانی ده‌سه‌ڵات...
عێراق‌و پینه‌ی‌ سیاسی‌...
كه‌ركوك‌و ته‌عریب‌و پایته‌ختی‌ رۆشنبیری‌ ...
برینی ئه‌نفال له‌نێوان ساڕێژكردن‌و كولانه‌وه‌دا...
په‌رله‌مانی‌ عاجباتی‌ ...
سه‌دو چل‌و په‌رله‌مانی كوردستان...
ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات نایه‌وێت بیزانێت...
بۆچی له‌ كێشه‌ی‌ كه‌ركوكدا كه‌مته‌رخه‌مبووین؟!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...