نه‌وت و نه‌گبه‌تی‌

له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج


له‌وه‌ده‌چێت كێشه‌ی‌ نه‌وتی‌ نێوان هه‌رێم و به‌غدا بۆ خه‌ڵكی‌ هه‌ژار و نه‌دار و موچه‌ خۆری‌ كه‌مده‌رامه‌تی‌ ئه‌م وڵاته‌ ببێته‌ نه‌گبه‌تی‌ و ماڵوێرانی‌، خۆ ره‌نگه‌ پاره‌ی‌ نه‌وتی‌ قاچاخ كه‌ تائێستاش نیوه‌ی‌ مه‌كته‌ب سیاسیه‌كانی‌ یه‌كێتی‌ و پارتی‌ ئاگایان لێنیه‌ له‌ كوێیه ‌و چی‌ به‌سه‌ر هاتوه‌ بچێته‌ باخه‌ڵ و سه‌ر پاره‌ی‌ چه‌ند كه‌سێك، به‌ڵام گشته‌ خه‌ڵكی‌ ئه‌م هه‌رێمه‌ كه‌ له‌ ساڵی‌ 1991وه‌ هه‌رچی‌ نه‌شیاوه‌ پێیده‌كرێت زه‌ره‌ر مه‌ندی‌ یه‌كه‌می‌ ئه‌م دزی‌ و وازیه‌ن، هه‌ر به‌گوێره‌ی‌ ئه‌وه‌ی‌ خۆیان ده‌یڵێن له‌ داهاتی‌ گومرگ، داهاتی‌ گه‌شتوگوزار و هاتنی‌ گه‌شتیار، داهاتی‌ كۆمپانیاكان، رۆیشتنی‌ به‌رده‌وامی‌ ته‌نكه‌ره‌كانی‌ نه‌وت تا ده‌گه‌نه‌ ئه‌فغانستان، ئه‌و پارانه‌ی‌ ئه‌مه‌ریكا ده‌ڵێت له‌ ده‌رو دراوسێ‌ وه‌رده‌گیرێن، ئه‌وه‌ی‌ بریمه‌ر له‌ یاداشته‌كانیدا ده‌ڵێت داومه‌ پێیان، هه‌ر به‌گوێره‌ی‌ ئه‌مانه‌و بێئه‌وه‌ی‌ كه‌ له‌ ساڵی‌ 2003وه‌ له‌ به‌غداوه‌ دێت، ده‌بوایه‌ ئێستا ژیانی‌ هاوڵاتی‌ ئه‌م هه‌رێمه‌ له‌ ژیانی‌ هاوڵاتی‌ دا‌نیمارك و سوید باشتر بوایه‌ نه‌ك ئه‌وه‌ی‌ ئه‌گه‌ر مانگێ‌ پاره‌ له‌ به‌غداوه‌ نه‌یه‌ت، ئیتر لێره‌ بانكه‌كان سه‌وزه‌ڵێ‌ خانم ده‌ڵێن، ئه‌وانه‌ی‌ له‌ 2003وه‌ نه‌ك له‌ 1991وه‌ حوكمی‌ ئه‌م هه‌رێمه‌ ئه‌كه‌ن كاره‌ساتێكی‌ گه‌وره‌ی‌ گه‌نده‌ڵی‌ و نادادیان دروستكردوه‌، كه‌ ره‌نگه‌ دواجار سه‌ری‌ زۆر كه‌س بخوات ئه‌گه‌ر چاره‌سه‌ر نه‌كرێت.

دكتۆر كه‌مال مه‌جید كه‌ خوێندنه‌وه‌ی‌ كتێبه‌كه‌ی‌ "نه‌وت و كورد" مرۆڤ توڕه‌ ده‌كات زۆر زو پێیوتین مه‌سه‌له‌یه‌ك نیه‌ به‌نێوی‌ وڵات و نه‌ته‌وه‌ دروستكردن، ئه‌وه‌ی‌ هه‌یه‌ جۆرێكه‌ له‌ تاڵانكردن، كێشه‌ی‌ گه‌وره‌ ئه‌وه‌یه‌ ئه‌زمونی‌ تاڵانكردن و روتاندنه‌وه‌ی‌ كوردستان له‌ ساڵی‌ 1991 هه‌م له‌ شه‌ڕی‌ ناوخۆدا درێژه‌ی‌ هه‌بو، هه‌م له‌ كاتی‌ كه‌وتنی‌ بته‌كانی‌ سه‌دامدا له‌ 2003، هه‌م له‌ به‌تاڵانبردن و هه‌رزانفرۆشكردنی‌ نه‌وتی‌ كوردستاندا به‌رده‌وامه‌، به‌م جۆره‌ بێت ئیدی‌ ئێمه‌ كه‌لتوره‌ سیاسیه‌كه‌مان ئه‌زمونێكی‌ ناوازه‌ی‌ له‌ تاڵانكردنا هه‌یه‌ و ئه‌وه‌ی‌ زۆر باش گه‌شه‌ی‌ كردوه‌ له‌و هه‌مو ساڵانه‌دا دیموكراتی‌ و مافی‌ مرۆڤ و ئازادی ‌و ئازادی‌ راده‌ربڕین نیه‌، چۆنێتی‌ تاڵانكردن و شاردنه‌وه‌ی‌ سه‌روه‌ت و سامانی‌ وڵاته‌ به‌ڕاده‌یه‌ك كه‌ به‌ دانپیانانی‌ خۆیان ژێر زه‌مینه‌كان پڕن له‌ دۆلار و بانكه‌كانیش توانای‌ خۆڕاگرتنی‌ دو مانگیان نیه‌، جگه‌له‌وه‌ی‌ هه‌ر خۆیان باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ زیاتر له‌ 5000 ملیۆنێری‌ دۆلار و هه‌ندێك ملیار دێریشمان هه‌یه‌، گوایه‌ ئه‌مانه‌ هی‌ دوای‌ راپه‌ڕینن، ئه‌گه‌ر وایه‌ ئه‌دی‌ ئه‌و پاره‌یه‌ خه‌یاڵیه‌ له‌ كوێیه‌، بۆ سه‌ت كه‌س له‌ و پێنجهه‌زار كه‌سه‌ ئاماده‌ نین دۆلاره‌كانیان بخه‌نه‌ بانكه‌وه‌، بۆ هێشتا ئه‌م وڵاته‌ پڕه‌ له‌ كرێچی‌، هه‌ژارو نه‌دار، سواڵكه‌ر، به‌له‌نگاز، خه‌ڵكانێك داو ده‌رمانیان بۆ ناكڕرێ‌، خه‌ڵكانێك گورچیله‌كانیان ده‌فرۆشن، خه‌ڵكانێك مناڵه‌كانیان فڕێ‌ ئه‌ده‌ن، هه‌رچی‌ پێشمه‌رگه‌ی‌ نیشتمانه‌كه‌مانه‌، له‌ نیوه‌ی‌ مانگه‌وه‌ له‌سه‌ر رینگ ده‌ڕۆن و قه‌رزاری‌ سه‌یده‌لی‌ و نانه‌واو قه‌ساب و میوه‌فرۆش و دوكاندارن، ئاخر چ شانازیه‌ك هه‌یه‌ له‌م وڵاته‌ له‌ چركه‌ ساتێكا ده‌یان ملیار دۆلار كه‌ خۆیان وه‌ك داهات به‌ منه‌ته‌وه‌ پێمان ده‌فرۆشن دیار نامێنێ‌ و كه‌ناڵه‌ ئاسمانیه‌كانیشمان به‌رده‌وام له‌ رێگه‌ی‌ به‌رنامه‌ مرۆڤهه‌ژێنه‌كانه‌وه،‌ ناچاری‌ ئه‌وه‌مان ده‌كه‌ن فرمێسك بۆ ئه‌وانه‌ بڕێژین كه‌ وه‌ك مرۆڤی‌ ئه‌م سه‌رده‌مه‌ ناژین.

نه‌وت ئه‌گه‌ر بۆ هه‌ندێكیش مایه‌ی‌ به‌خته‌وه‌ری‌ و ده‌سكه‌وت و داهات بو خه‌ریكه‌ بۆ هه‌ره‌ زۆرینه‌ی‌ هاوڵاتیانی‌ ئه‌م هه‌رێمه‌ ده‌بێته‌ نه‌گبه‌تی‌ و ده‌گه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ خاڵی‌ سه‌ره‌تا، له‌ كاتێكا ده‌بوایه‌ ئێستا له‌ دۆخێكی‌ تردا باین.

ئه‌وانه‌ی‌ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان بازرگانی‌ به ‌نه‌وتی‌ كوردستانه‌وه‌ ده‌كه‌ن، چیرۆكی‌ "ته‌میم" كردنه‌كه‌ی‌ سه‌دام حوسێنمان بیر ده‌خه‌نه‌وه‌، سه‌دامیش به‌ حساب نه‌وتی‌ له‌ ده‌ستی‌ كۆمپانیا بیانیه‌كان و به‌ریتانیا ده‌رهێنابو، كه‌چی‌ دای‌ به‌ چه‌ك و جبه‌خانه‌ و عێراقی‌ بۆ ده‌یان ساڵ برده‌ دواوه‌، جگه‌ له‌ كوشت و بڕو له‌ناودانی‌ ده‌یان هه‌زار هاوڵاتی‌ سڤیل، له‌ كاتێكا له‌ روی‌ شارستانیه‌ت و ژیاره‌وه‌ هاوڵاتی‌ عێراقی‌ به‌ كورد و عه‌ره‌بیه‌وه‌، ئه‌گه‌ر عێراق وه‌ك ئه‌م فۆڕمه‌ی‌ ئێستا ته‌ماشا بكه‌ین زۆر له‌ پێش هاوڵاتی‌ قه‌ته‌رو ئیماراته‌وه‌ بو، ئه‌وه‌ ژیانی‌ ئه‌وان و ئه‌وه‌ش ژیانی‌ عێراقیه‌كان له‌ سایه‌ی‌ نه‌وتا.

ئێمه‌ كام رێگا ده‌گرینه‌به‌ر...
08/02/2014 بینین: 9148
وتاره‌کانی تری نوسه‌ر
هەدەپەو هه‌ڵبژاردن‌ لەتوركیا...
چیرۆكه‌كانی‌ به‌هه‌ده‌ردان...
وه‌زیری‌ دارایی‌ باش ده‌كات ...
كه‌ركوك له‌به‌رده‌م گۆڕانكاریه‌ نوێیه‌كه‌دا ...
كوردو ئه‌رمه‌ن لێكچون و جیاوازی ...
بۆ شه‌ڕی‌ ناوخۆ!...
ئه‌نفال و كاریگه‌ریه‌كانی‌ له‌سه‌رخۆ بژێوی‌ و خۆخاوه‌نی‌
ئه‌نفال و رۆژئاوا...
دیسان نه‌وته‌كه‌ی كه‌ركوك ...
داعش له‌ پارله‌ماندا...
هه‌ڵه‌بجه‌ كوێی دنیایه‌ ...
نه‌ورۆزی ئه‌مساڵ له‌ ئامه‌د...
راپه‌ڕین چی‌ نه‌كرا ...
حه‌شدو داعش درنجه‌كانی سه‌رزه‌مین ...
ئینساندۆستی گێلانه‌ ...
خه‌ریك بو گه‌مه‌ی ده‌ربڕینه‌...
میلیشیا وه‌ك هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی به‌رده‌وام ...
كه‌ركوك به‌ مرۆیی كردنه‌وه‌ی قوربانی ...
30ی 1 و خه‌مه‌ كوردیه‌كان ...
ریشه‌ و رایه‌ڵه‌كانی داعش ...
چی كۆمانده‌كاته‌وه‌...
وه‌زاره‌تی‌ دارای‌ و كۆمپانیاكانی‌ حیزب ...
وه‌ته‌نیات و به‌یاننامه‌ ...
شیعه‌ له‌م دیوی‌ ده‌رگاكه‌ ...
كه‌ركوك له‌ 2015دا ...
ساڵێكی‌ تریش! ...
كه‌ركوك له‌نێوان خیانه‌تلێكردن و خێر پێكردنا ...
كه‌ركوك راستكردنه‌وه‌ی‌ هه‌ندێ‌ هه‌ڵه‌ ...
واژوه‌كه‌ی ته‌ها زه‌نگه‌نه‌ و واژوه‌ ونه‌كان ...
ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ شۆڕیجه ‌و میدیای‌ كوردی‌ ...
جه‌نابی سه‌رۆك سه‌یرمكه‌!...
ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و پارله‌مانی‌ كوردستان ...
ئاواییه‌ بێنازه‌كان ...
كه‌مال فواد له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ سیاسه‌ت ...
خورماتو و حه‌مرین هی‌ خه‌ڵكه‌كه‌ین نه‌ك میلیشیاكان ...
ئه‌گه‌ر به‌غدا هه‌ر وابكات ...
ئه‌ردۆگان و ژماره‌ ...
كێشه‌ی‌ كۆچپێكراوان و چۆنێتی‌ چاره‌سه‌ر ...
نوسینگه‌ی‌ كه‌ركوكی‌ پارله‌مان و ئازاری‌ كه‌ركوكیه‌كان ...
به‌ردو گوڵ ...
ژن لای‌ یه‌په‌گه‌ و داعش ...
ئێزدیه‌ خۆپارێزه‌كان ...
لۆخۆیان دڕ و لۆ وی‌ دی‌ كڕن ...
ئه‌مه‌ش بگێڕنه‌وه‌...
عێراق به‌رپرسیاره‌تی‌ به‌رانبه‌ر پێكهاته‌كان؛ ئێزدیه‌كان به‌نمونه‌...
خۆری‌ ئێزیدی‌ توڕه‌یه‌ ...
داعش و شه‌نگال
هه‌ندێ‌ زانیاری‌ گرنگ له‌باره‌ی‌ شه‌نگال و ئێزدیه‌وه‌:...
ده‌نگه‌كانی‌ سلێمانی‌ ...
موچه‌ و مرۆڤ ...
خوێنی‌ كه‌ركوكیه‌كان ...
ئامرلی‌ و لینینگراد ...
ئه‌وه‌ی‌ پێشمه‌رگه‌ ده‌یكات...
رۆژئاوای‌ كوردستان خه‌مێكی‌ فه‌رامۆشكراو ...
وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ چی‌ بكات؟...
بتی‌ خۆكرد...
جینۆساید و ئازاری‌ هیندیه‌ سوره‌كان...
قه‌یران باوكی‌ درۆ و دزی‌...
قه‌ندی‌ تاڵ ...
ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان ...
نه‌وت له‌ ته‌عریبه‌وه‌ بۆ ته‌تریك ...
بانگه‌شه‌ی‌ ده‌وڵه‌ت و ماڵه‌باجێنه‌...
سیاسه‌تی‌ تاریك ...
سۆرانی‌ مامه‌ حه‌مه‌تان بیره‌ ...
نه‌ریتی‌ بێمنه‌تی‌...
كوردو هه‌ڵبژاردن ..تیڤاڵ و مه‌كسی‌ كوده‌ری‌ ...
شێره‌ژنێك له‌ناو دادگا ...
تۆڵه‌ی‌ خه‌ڵك ...
ئازاره‌كانی‌ كه‌ركوكی‌ بون...
كۆرو مۆرو نابۆكۆ ...
داشه‌ هاره‌
نه‌وت به‌ره‌و كوێمان ده‌بات؟ ...
با بیبه‌ینه‌ سه‌ر...
نیوه‌ی‌ فیلمه‌كه‌ ...
ئاشبه‌تاڵی‌ پێمه‌كه‌ن ...
داعش و خودا...
گۆڕان و حكو‌مه‌ت ...
كه‌ركوك له‌ بارودۆخێكی‌ تردا ...
ته‌قه‌ی‌ كورد له‌ كورد ...
هه‌رێم خورمژی‌ ده‌وێت...
مامۆستا محه‌مه‌د عه‌لی‌ محه‌مه‌دیان و مامۆستاكانی‌ تر...
پێشمه‌رگه‌ و موچه‌...
بۆ فریشته‌كه‌ی‌ رۆژئاوا...
داعش و ساڵی‌ نوێ‌ ...
نامه‌یه‌ك بۆ ئامه‌د...
خوێن و گه‌نده‌ڵی‌...
كاوه‌ و سۆران و سه‌رده‌شت و دایكانی‌ ئێمه‌...
نه‌وت و ئه‌نفال...
خورماتو سه‌عدیه‌ی‌ بێخاوه‌ن...
پۆستی‌ پارێزگاری‌ سلێمانی‌ و پرسی‌ هه‌ڵبژاردن...
كه‌ركوك له‌نێو یاسا و بڕیاره‌كاندا...
هه‌ڵبژاردنی‌ پیس ...
قامچی‌ و قانون ...
خه‌مێك بۆ كه‌ركوك ...
ئازایه‌تی‌ و خۆ خاوه‌نی‌ ...
هه‌ڵبژاردن و په‌یمانی‌ شه‌ره‌ف ...
ئه‌وه‌ی‌ بارزانی‌ ده‌یڵێت وایه‌...
یه‌خه‌ی‌ كامتان بگرین یه‌كێتی‌ و پارتی‌...
كورد له‌ ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان چی‌ بكات؟...
ئۆپۆزسیۆن و كۆنگره‌ی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌...
له‌ق له‌قه‌كان و شه‌هیده‌كانی‌ شه‌ڕی‌ ناوخۆ...
رۆڵی‌ كۆكه‌ره‌وه‌...
سه‌دوچل به‌ره‌وكوێ‌ ...
كۆیله‌كردن ...
بارزانی‌ شه‌مه‌نه‌فه‌ره‌كه‌ به‌ره‌و هه‌ڵدێر ده‌بات...
مه‌حمود یاسین بۆ كوێ‌ ده‌به‌ن...
كونسڵگه‌ری‌ فه‌ره‌نسا و درۆ...
ئاپۆ و ئاگربه‌ست...
باوكێ‌ له‌ قه‌یتول...
ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ دوبز...
پوره‌ حه‌به‌...
17ی‌ شوبات و یه‌ك دوقسه‌ی‌ تر...
سته‌مكردن له‌ شه‌هید...
وه‌همی‌ چاكسازی‌...
دیسان وه‌زاره‌تی‌ كاره‌ساته‌ سروشتییه‌كان...
ناو وه‌ك كێشه‌یه‌كی‌ قانونی‌ ...
نهێنی‌ نه‌فره‌ته‌كه‌...
نوكته‌ی‌ كوردی‌ ...
های‌ له‌وه‌...
بۆچی‌ پێویسته‌ پشتگیری‌ پارێزگار بكه‌ین؟ ...
كه‌ركوك و خوێندن و زمانی‌ كوردی‌ ...
كورسی‌ و سه‌رۆك...
داود ئۆغڵو له‌ كه‌ركوك...
بارزانی‌ و رای‌ گشتی‌...
خورماتوی‌ بێ‌ خاوه‌ن...
كوردستانیبونی كه‌ركوك له‌ڕوی دابه‌شبونی دانیشتوانه‌وه‌...
بارزانی و موقته‌دا...
لەنێوان عێراقەكەی سەدام و عێراقەكەی ئەمه‌ریكادا...
كۆنگرەی گۆڕە بەكۆمەڵەكان و عێراقیبون...
"خاكی‌ داگیركراو"...
هەڵەكە لە كوێدایە؟...
ئه‌رێ‌ به‌ڕاست كه‌س رقی‌ له‌ سه‌رۆكه‌؟...
میدیا ‌و مه‌یمون...
"سه‌رۆك، نه‌وته‌كه‌ ده‌ڕوات"...
روه‌ سوره‌كانی ده‌سه‌ڵات...
عێراق‌و پینه‌ی‌ سیاسی‌...
كه‌ركوك‌و ته‌عریب‌و پایته‌ختی‌ رۆشنبیری‌ ...
برینی ئه‌نفال له‌نێوان ساڕێژكردن‌و كولانه‌وه‌دا...
په‌رله‌مانی‌ عاجباتی‌ ...
سه‌دو چل‌و په‌رله‌مانی كوردستان...
ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات نایه‌وێت بیزانێت...
بۆچی له‌ كێشه‌ی‌ كه‌ركوكدا كه‌مته‌رخه‌مبووین؟!...
نوێترین هه‌واڵ...
(سبەى) خۆى نوێ دەکاتەوە ...
ئه‌مڕۆ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ و سه‌ركردایه‌تی‌ و ئه‌میری‌ كۆمه‌ڵ هەڵدەبژێردرێن...
به‌رشه‌لۆنه‌ دوه‌م نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی به‌ده‌ستهێنا...
داعش زیندانی تەدمور دەتەقێنێتەوە...
سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان: دەستور دەبێت سەقامگیری بەدیبهێنێت...
لیژنەی دەستور هەفتەی چوارجار كۆدەبێتەوە...
بان كی مۆن: 25 هەزار بیانی چونەتەناو گروپە تیرۆرستییەكانەوە...
یەپەگە ئۆپەراسیۆنی دابڕینی داعش لە تورکیا و بەستنەوەی جزیرە و کۆبانی پێکەوە جێبە...
بەڤیدیۆ؛ زەمینلەرزەیەک ژاپۆن دەهەژێنێت .. مەترسی تسۆنامییەکی دیکە دەکرێت...
گۆڕێکی بە کۆمەڵی ئێزیدییەکان دەدۆزرێتەوە .. تەرمی (20) ژن و (33) منداڵ و پیری تێ...
بەڤیدیۆ؛ سیناریۆکانی دابەش بونی عێراق...
داعش هێرش دەکاتە سەر شاری حەسەکە...
عه‌بادی: جیاوازی له‌ نێوان کەوتنی رومادی و موسڵدا هه‌یه‌ ...
عەلی باپیر لە کۆنگرەی حیزبەکەیدا رەخنەی توند لە حکومەت دەگرێت...
(20) سه‌ركرده‌ی داعش لە ئەنبار کوژران...
پێشمەرگە شكست بە هێرشێكی داعش دەهێنێت...
هەرێم و بیلاروسیا پرۆتۆکۆڵێکیان واژۆ کرد...
بیرلسكۆنی: میلان نافرۆشین...
باندێکی (10) کەسى دەستگیر دەکرێن...
شاندێکى گۆڕان بۆ پشتیوانی کورد دەچێتە باکور ...
''لە ساڵێکدا بیانیه‌كانی ناو داعش بەرێژەى (70%) زیادیان کردوە''...
یەک ملیۆن نەمام لە بەردەم مەترسیی وشکبوندان...
بریمه‌ر داوا دەکات چەک بە کورد بدرێت ...
حوسیەکان پارێزگارى سەنعایان کوشت ...
ئێران دەستگیرکردنى چه‌ند تۆڕێكی‌ سه‌ر به‌ داعش رادەگەیەنێت ...